કિવ :   છેલ્લા લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિનાશક રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષને કૂટનીતિ અને વાટાઘાટો દ્વારા અટકાવવાના પ્રયાસોમાં ભારત એક અતિ મહત્વપૂર્ણ અને નિર્ણાયક મધ્યસ્થ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. યુક્રેનિય રાજધાની કિવમાંથી સામે આવેલા એક સત્તાવાર અને ઐતિહાસિક નિવેદન અનુસાર, સંઘર્ષના કાયમી ઉકેલ માટે હાલમાં વિશ્વના ચાર દેશો તરફથી રજૂ કરવામાં આવેલી વિવિધ દરખાસ્તોમાં ભારતનો શાંતિ પ્રસ્તાવ સૌથી વ્યાપક અને વ્યવહારુ છે. યુક્રેનના વિદેશ પ્રધાન એન્ડ્રી ત્સિબિહાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નવી દિલ્હીએ પહેલીવાર આ મહાયુદ્ધમાં સક્રિય મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવવાની તત્પરતા દર્શાવી છે અને યુક્રેન કાળા સમુદ્રમાં ઊર્જા, કૃષિ માળખાકીય સુવિધાઓની સુરક્ષા અને સંપર્ક રેખા પર બિનશરતી યુદ્ધવિરામ માટે તૈયાર છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી મંચ પર ચાલી રહેલી ગતિવિધિઓ અંગે ખુલાસો કરતા વિદેશ મંત્રી ત્સિબિહાએ જણાવ્યું હતું કે યુએસ, તુર્કી અને ઇજિપ્ત દ્વારા પણ અલગ-અલગ સુઝાવો આપવામાં આવ્યા હતા, જેમાં તુર્કી અને ઇજિપ્તે કૃષિ તથા અનાજ પુરવઠા પર જ્યારે અમેરિકાએ ઊર્જા ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. જોકે, ભારતે આ તમામ વિષયોને આવરી લેતો એક સર્વગ્રાહી પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકી અને રશિયન પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેની શક્ય શિખર બેઠક આ શાંતિ વાટાઘાટોને આગળ ધપાવશે. કિવ ખાસ કરીને કાળા સમુદ્રમાં જહાજોની મુક્ત અને સુરક્ષિત અવરજવર માટે ભારતના સક્રિય સહયોગ અને રાજદ્વારી વજનને ખૂબ મહત્વ આપી રહ્યું છે.

બીજી તરફ, ભારતના વિદેશ મંત્રી ડો. એસ. જયશંકરે અગાઉ કિવની મુલાકાત દરમિયાન સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત સંવાદ અને રાજદ્વારીના માર્ગે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે મોસ્કો અને કિવ બંને સાથે સતત સંપર્કમાં છે. ભારતે કટોકટી ઉકેલવા પોતાના તમામ વૈશ્વિક સંબંધોનો ઉપયોગ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. હવે આખી દુનિયાની નજર રશિયાના પ્રતિભાવ પર ટકેલી છે. જો રશિયા પણ આ વ્યાપક શાંતિ પ્રસ્તાવ પ્રત્યે સકારાત્મક વલણ દાખવે, તો કાળા સમુદ્રમાં વેપાર-સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થવાની સાથે જ વૈશ્વિક ખાદ્ય અને ઊર્જા સંકટ પર પણ મોટી રાહત મળશે.