નવી દિલ્હી :  14-15 ઓગસ્ટ, 1947ની તે મધ્યરાત્રિએ જ્યારે બ્રિટિશ હકુમતે વિભાજનની રેખાઓ ખેંચી, ત્યારે ભારત અને પાકિસ્તાન એક જ માટીમાંથી જન્મેલા બે સમાન સંસાધનો ધરાવતા દેશો હતા. સ્વતંત્રતાના પ્રારંભિક દાયકાઓમાં (1960 થી 1980) પાકિસ્તાનનો વિકાસ દર 6 થી 8 ટકા હતો અને તેની માથાદીઠ આવક ભારત કરતાં પણ વધુ હતી. અમેરિકા તરફથી મળતી જંગી આર્થિક અને સૈન્ય સહાયને કારણે કરાચી દક્ષિણ એશિયાનું સૌથી આધુનિક શહેર ગણાતું હતું. આ જ સમયે ભારત 'લાયસન્સ રાજ' અને ખાદ્ય કટોકટીથી ઝઝૂમી રહ્યું હતું, જ્યાં વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીએ 'જય જવાન, જય કિસાન'ના નારા સાથે દેશવાસીઓને અઠવાડિયામાં એક ટંક 'શાસ્ત્રી વ્રત' રાખી ઉપવાસ કરવા અપીલ કરવી પડી હતી.

પરંતુ 1990નો દાયકો બંને દેશોની તકદીર બદલનારો સાબિત થયો. ભારતે 1991માં LPG (ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ અને વૈશ્વિકરણ) નીતિઓ અપનાવીને પોતાના દ્વાર વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે ખોલી દીધા. IIT, IIM જેવી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને IT ક્ષેત્રમાં કરાયેલા રોકાણે ભારતને ગ્લોબલ ટેકનોલોજી હબ બનાવી દીધું. બીજી તરફ, પાકિસ્તાને પોતાના ઉદ્યોગોમાં કોઈ વિવિધતા ન આણી અને શિક્ષણ કે સ્વાસ્થ્યને બદલે બજેટનો મોટો હિસ્સો લશ્કર અને સંરક્ષણ પાછળ જ વેડફવાનું ચાલુ રાખ્યું. આતંકવાદને વિદેશ નીતિનું હથિયાર બનાવવાની ભૂલે વિદેશી રોકાણકારોને પાકિસ્તાનથી દૂર ધકેલી દીધા.

આજે 79 વર્ષ પછી ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ચૂક્યું છે. ભારત $4.1 ટ્રિલિયન (4100 અબજ ડોલર)ની અર્થવ્યવસ્થા સાથે વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનીને ચંદ્ર અને મંગળ સુધી પહોંચી ગયું છે, જ્યારે પાકિસ્તાન માત્ર $400 અબજના જીડીપી સાથે દૈનિક જરૂરિયાતો અને લોટની બોરીઓ માટે વ્યાકુળ છે. ભારતમાં લોકશાહીએ સ્થિર નીતિઓ આપી, જ્યારે પાકિસ્તાનમાં કોઈ વડાપ્રધાન પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કરી શક્યા નથી. ચીન-પાકિસ્તાન ઈકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) જેવી દેવાની જાળમાં ફસાયેલું પાકિસ્તાન આજે IMFના દરવાજે વાટકો લઈને ઊભું છે, જ્યારે ભારત આજે વિશ્વની મહાસત્તાઓ સામે આંખમાં આંખ પરોવીને સ્પર્ધા કરી રહ્યું છે.