નવી દિલ્હી : ભારત અને જર્મની વચ્ચેના સંરક્ષણ સંબંધોને એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે કેન્દ્રીય રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ આગામી 21 થી 23 એપ્રિલ દરમિયાન જર્મનીની ત્રણ દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે જઈ રહ્યા છે. છેલ્લા 7 વર્ષમાં કોઈ ભારતીય રક્ષામંત્રીની આ પ્રથમ જર્મની મુલાકાત છે, જે બંને દેશો વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.
આ પ્રવાસ દરમિયાન રાજનાથ સિંહ જર્મનીના સંરક્ષણ મંત્રી બોરિસ પિસ્ટોરિયસ સાથે દ્વિપક્ષીય મંત્રણા કરશે અને જર્મન સરકારના અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે પણ મહત્વપૂર્ણ બેઠક કરશે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને લોકશાહી રાષ્ટ્રો વચ્ચે સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક સહયોગ વધારવાનો અને મિલિટરી-ટુ-મિલિટરી જોડાણોને મજબૂત કરવાનો છે.
ચર્ચાઓમાં આધુનિક યુગના ઉભરતા ક્ષેત્રો જેવા કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સાયબર સિક્યુરિટી અને ડ્રોન ટેકનોલોજી પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે. જાણવા મળ્યું છે કે આ મુલાકાત દરમિયાન 'ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોઓપરેશન રોડમેપ' પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવી શકે છે, જે ભવિષ્યમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે બંને દેશો માટે માર્ગદર્શક સાબિત થશે. આ ઉપરાંત, સંયુક્ત રાષ્ટ્રના શાંતિ રક્ષણ મિશન માટે તાલીમ સહયોગ અંગેની વ્યવસ્થા પર પણ મહોર મારવામાં આવશે.
છેલ્લે ફેબ્રુઆરી 2019માં તત્કાલીન સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જર્મનીની મુલાકાત લીધી હતી. હવે, ભારત જર્મનીને માત્ર એક સંરક્ષણ સામગ્રીના વેચાણકર્તા તરીકે નહીં, પરંતુ એક સક્ષમ ટેકનોલોજી પાર્ટનર તરીકે જોઈ રહ્યું છે. રાજનાથ સિંહ આ મુલાકાત દરમિયાન જર્મનીના અગ્રણી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સાહસિકો સાથે પણ સંવાદ કરશે, જેનો હેતુ 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાન હેઠળ ભારતમાં સંયુક્ત ઉત્પાદન અને સંશોધનને વેગ આપવાનો છે.
ભૌગોલિક-રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી આ મુલાકાત ખૂબ જ મહત્વની છે. યુરોપમાં જર્મની ભારતનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર છે અને હવે સંરક્ષણ ક્ષેત્ર પણ આ ભાગીદારીના મજબૂત સ્તંભ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. આ મુલાકાત દ્વારા દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં રહેલી ઉષ્મા માત્ર સૈન્ય સામગ્રીના આદાન-પ્રદાન પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતા, પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને વૈશ્વિક શાંતિ માટે એક સંયુક્ત વ્યૂહરચના તૈયાર કરવા તરફ દોરી જશે તેવી અપેક્ષા છે.