મુંબઈ, તા. ૨૫ : લદ્દાખના જાણીતા પર્યાવરણ કાર્યકર સોનમ વાંગચુકે જણાવ્યું છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન લોકશાહી વ્યવસ્થામાં સરકારને લોકોની લાગણીઓ સમજવાનું મહત્વનું માધ્યમ છે. વિરોધનો અવાજ દબાવવાથી લોકોમાં અસંતોષ વધે છે. તેમણે નેપાળ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશનું ઉદાહરણ આપીને કેન્દ્ર સરકારને ચેતવણી આપી છે.

જાણીતા પર્યાવરણ કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ્ સોનમ વાંગચુકે શનિવારે મુંબઈમાં આયોજિત ઇન્ડિયા ફિલ્મ પ્રોજેક્ટના મહોત્સવ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારની વિરોધ પ્રદર્શનો અંગેની નીતિ પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે લોકશાહીમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન સરકાર માટે લોકોના અસંતોષને સમજવાનું અને પોતાની કામગીરી સુધારવાનું મહત્વનું સાધન છે.

વાંગચુકે નેપાળ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશમાં સર્જાયેલી રાજકીય ઉથલપાથલનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે નાગરિકોને શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક મળતી નથી ત્યારે પરિસ્થિતિ ગંભીર બની શકે છે. તેમના મતે વિરોધ પ્રદર્શન સરકાર માટે દબાણ ઘટાડતા માધ્યમની ભૂમિકા ભજવે છે.

તેમણે બ્રિટન, નોર્વે અને સ્વીડનનું ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું હતું કે આ દેશોમાં સંસદની નજીક વિરોધ પ્રદર્શન યોજવાની છૂટ આપવામાં આવે છે. ભારતમાં સંસદથી દૂર વિરોધ પ્રદર્શન કરવાની વ્યવસ્થા અંગે તેમણે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમનું કહેવું હતું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન માટે પરવાનગીની વ્યવસ્થા લોકોનો અવાજ દબાવવાના બદલે કાયદો અને વ્યવસ્થાના સંચાલન માટે હોવી જોઈએ.

મતદારયાદીના વિશેષ સઘન સુધારણા કાર્યક્રમ સામે દિલ્હીમાં થયેલા વિરોધ અને કેટલાક કાર્યકરોની અટકાયતના સંદર્ભમાં તેમણે કહ્યું હતું કે સરકારોએ સંદેશ પહોંચાડનાર વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી કરવાના બદલે તેના સંદેશને સમજવો જોઈએ.

લદ્દાખના સ્થાનિક સંચાલન અને સરહદી સુરક્ષા અંગે પણ સવાલો

લદ્દાખ અંગે વાંગચુકે જણાવ્યું હતું કે વર્ષ ૨૦૧૯માં જમ્મુ-કાશ્મીરના પુનર્ગઠન બાદ લદ્દાખ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યો છે, પરંતુ સ્થાનિક લોકોની ભાગીદારી વિના મહત્વના નિર્ણયો લેવાતા હોવાની ફરિયાદો છે. લદ્દાખની જમીન, પર્યાવરણ અને કુદરતી સંસાધનો અંગેના નિર્ણયો લેવામાં સ્થાનિક નાગરિકોનો અવાજ મહત્વનો હોવો જોઈએ.

તેમણે સરહદની સુરક્ષા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. આંતરિક વિરોધ પ્રદર્શનોને નિયંત્રિત કરવા સુરક્ષા દળોનો વધુ ઉપયોગ કરવા સામે સવાલ ઉઠાવતાં તેમણે કહ્યું કે સરહદોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા મળવી જોઈએ. લદ્દાખની સરહદે ચીન ધીમે ધીમે આગળ વધતું હોવાનો તેમણે દાવો કર્યો હતો. જોકે, આ દાવાની સ્વતંત્ર સત્તાવાર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.

વાંગચુકે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની વાત રજૂ કરવી એ નાગરિકોનો બંધારણીય અધિકાર છે. લોકશાહીમાં વિરોધીઓને દુશ્મન માનવાના બદલે તેમની રજૂઆતોનો ઉકેલ લાવવો જરૂરી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.