​જયપુર:રાજસ્થાનમાં ગટર સફાઈ દરમિયાન થતા અકસ્માતો અને કર્મચારીઓના જીવ ગુમાવવાની ઘટનાઓ પર પૂર્ણવિરામ મૂકવા માટે રાજ્ય સરકારે એક ક્રાંતિકારી અને અત્યાધુનિક પહેલ હાથ ધરી છે. રાજ્યના ૩૫ મુખ્ય શહેરોમાં ગટર લાઈનોની સફાઈ હવે મનુષ્યોને બદલે રોબોટિક મશીનો દ્વારા કરવામાં આવશે. આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના અંતર્ગત ૧૦૦ જેટલા હાઈ-ટેક રોબોટિક મશીનો સેવામાં કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે.

​જોખમી કામગીરીનો અંત

વર્ષોથી ગટર સફાઈની કામગીરીમાં સફાઈ કર્મચારીઓએ પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકીને કામ કરવું પડતું હતું, જેને કારણે અનેકવાર દુઃખદ અકસ્માતો સર્જાયા છે. આ પરિસ્થિતિને ગંભીરતાથી લઈને સરકારે 'મેનહોલ ટુ મશીનહોલ' અભિગમ અપનાવ્યો છે. આ રોબોટિક મશીનોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગટર સફાઈમાં માનવીય હસ્તક્ષેપને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો અને ટેકનોલોજીના માધ્યમથી સુરક્ષિત સફાઈ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

​કર્મચારીઓના કૌશલ્ય વિકાસ પર ભાર

આ નવી વ્યવસ્થામાં માત્ર મશીનોનો જ ઉપયોગ નહીં થાય, પરંતુ જે કર્મચારીઓ અત્યાર સુધી આ જોખમી કામગીરી સાથે જોડાયેલા હતા, તેમને મશીન ઓપરેટ કરવા માટે વિશેષ તાલીમ પણ આપવામાં આવશે. આ પગલાથી કર્મચારીઓ માત્ર સુરક્ષિત જ નહીં રહે, પરંતુ તેઓ ટેકનિકલ કૌશલ્ય સાથે સન્માનજનક રીતે રોજગારી મેળવી શકશે.

​૩૫ શહેરોને મળશે આધુનિક સફાઈ વ્યવસ્થા

રાજ્યના પસંદગીના ૩૫ શહેરોમાં આ ૧૦૦ રોબોટિક મશીનોનું નેટવર્ક ફેલાવવામાં આવ્યું છે. આ મશીનો અત્યંત ગીચ વિસ્તારોમાં પણ ગટર લાઈનોની સફાઈ કરવામાં સક્ષમ છે. પાલિકા અને મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ મશીનોના ઉપયોગથી સફાઈની ગુણવત્તામાં પણ વધારો થશે અને ગટર બ્લોકેજની સમસ્યાનો ઝડપથી નિકાલ આવશે.

​સરકારની પ્રતિબદ્ધતા

સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલો આ નિર્ણય 'મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગ' (હાથેથી સફાઈ કરવાની પ્રથા) નાબૂદ કરવાના કાયદાને મજબૂત રીતે લાગુ કરવાની દિશામાં એક મહત્વનું પગલું છે. રાજ્ય વહીવટીતંત્રનું માનવું છે કે, આ આધુનિક ટેકનોલોજીના અમલીકરણથી માત્ર શહેરોની સ્વચ્છતા જ નહીં સુધરે, પરંતુ સેંકડો પરિવારોને અકસ્માતોના ભયમાંથી કાયમી મુક્તિ મળશે. આગામી સમયમાં આ ટેકનોલોજીનો વ્યાપ અન્ય શહેરોમાં પણ વધારવાની યોજના પર સરકાર વિચારણા કરી રહી છે.