નવી દિલ્હી : ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ ક્ષમતા અને પ્રહાર શક્તિને અપ્રતિમ ઊંચાઈએ પહોંચાડવા માટે દેશના સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. નવી દિલ્હી ખાતે સંરક્ષણ મંત્રાલયે બ્રહ્મોસ એરોસ્પેસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સાથે રૂ. ૬૬૧.૫૦ કરોડના એક મોટી ડીલ પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની વિશેષ ઉપસ્થિતિમાં સંપન્ન થયેલા આ કરાર હેઠળ ભારતીય નૌકાદળના યુદ્ધજહાજો માટે અદ્યતન બ્રહ્મોસ ફાયર કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને લોન્ચર્સની ખરીદી કરવામાં આવશે.

આ કરાર ‘બાય ઇન્ડિયન - આઇડીડીએમ’ (Buy Indian - IDDM) શ્રેણી હેઠળ કરવામાં આવ્યો છે, જે દેશની સંરક્ષણ સજ્જતામાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરે છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટમાં ઓછામાં ઓછી ૬૮ ટકા સામગ્રી સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી હશે. આ વ્યૂહાત્મક પગલું માત્ર ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ સરહદોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત અને ભેદ્ય બનાવશે નહીં, પરંતુ દેશના સંરક્ષણ ઉત્પાદન ઉદ્યોગને સ્વદેશી ટેકનોલોજી તરફ આગળ વધારવામાં પણ નિર્ણાયક સાબિત થશે.

બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમ ભારતીય નૌકાદળ માટે 'જમીનથી જમીન' તેમજ સમુદ્ર પર હુમલો કરનારી મુખ્ય પ્રહાર પ્રણાલી છે. આ સિસ્ટમ જમીન અને દરિયાઈ બંને પ્રકારના લક્ષ્યોને લાંબા અંતરથી સુપરસોનિક સ્પીડથી ચોક્કસ નિશાન બનાવીને નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. નવી ફાયર કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને લોન્ચર કટોકટીના સમયે મિસાઇલને યોગ્ય દિશા આપવા અને ચોક્કસાઈથી છોડવામાં અત્યંત નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે, જેનાથી યુદ્ધજહાજોની કાર્યક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે.

આ કરાર માત્ર શસ્ત્રોની ખરીદી પૂરતો સીમિત ન રહેતાં, 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાનની દિશામાં એક મોટું સીમાચિહ્નરૂપ પગલું છે. ભારત લાંબા સમયથી સંરક્ષણ સાધનો અને તકનીકી માટે વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ થકી સ્થાનિક ઉત્પાદનને ઉત્તેજન મળશે અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે જોડાયેલા અનેક ભારતીય ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને એમએસએમઇ (MSME) ક્ષેત્રને સક્રિય ભાગીદારીની શ્રેષ્ઠ તકો પ્રાપ્ત થશે.

બ્રહ્મોસ એ ભારત અને રશિયાના સંયુક્ત સાહસ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી વિશ્વની સૌથી ઝડપી સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલોમાંની એક છે. અવાજની ઝડપ કરતાં પણ અનેક ગણી વધારે ઝડપે લક્ષ્ય પર ત્રાટકવાની તેની ક્ષમતાને કારણે દુશ્મનના રડાર કે સંરક્ષણ પ્રણાલીને પ્રતિભાવ આપવાનો સમય પણ મળતો નથી. આ નવી લોન્ચર સિસ્ટમ મેળવ્યા બાદ નૌકાદળના યુદ્ધજહાજો હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં કોઈપણ પડકારનો સામનો કરવા વધુ સક્ષમ બનશે.

આ આગામી પરિયોજનાથી આગામી ૩ વર્ષ દરમિયાન સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે નવી રોજગારીની વિશાળ તકો ઉભી થવાનું અનુમાન છે. ભૂતકાળમાં પણ ભારતે પોતાની ત્રણેય સેનાઓને બ્રહ્મોસથી સજ્જ કરી છે અને હાલમાં આ સિસ્ટમને વધુ આધુનિક બનાવવાના તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. આવનારા સમયમાં આ નવી લોન્ચર સિસ્ટમ્સ તબક્કાવાર રીતે નૌકાદળના મુખ્ય યુદ્ધજહાજો પર તૈનાત કરવામાં આવશે, જે ભારતની દરિયાઈ તાકાતનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપશે.