નવી દિલ્હી, તા.15: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં પોતાની તબિયત અંગે કરેલી એક ટિપ્પણીએ સમગ્ર વિશ્વમાં એસ્પિરિનના ઉપયોગ પર નવી ચર્ચા જગાવી છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે તેઓ નિયમિતપણે "મોટી એસ્પિરિન" લે છે, જેના કારણે શરીરમાં ઉઝરડા થવાની શક્યતા વધી જાય છે. આ ટિપ્પણી બાદ આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે એસ્પિરિનને માત્ર સામાન્ય દવા સમજવાની ભૂલ ભારે પડી શકે છે.

એસ્પિરિનના મહત્વને સમજાવતા અમૃતા હોસ્પિટલના કાર્ડિયાક સર્જરી વિભાગના વડા ડૉ. સમીર ભાટે જણાવે છે કે, કાર્ડિયોલોજીમાં એસ્પિરિન એક ચમત્કારિક દવાની ગરજ સારે છે. તે પ્લેટલેટ્સને ગંઠાતા અટકાવે છે, જે હૃદયરોગના હુમલા અથવા સ્ટ્રોકથી પીડાતા દર્દીઓ માટે જીવનરક્ષક છે. પરંતુ, જે લોકો હૃદયના દર્દી નથી અથવા જેમને કોઈ ગંભીર હૃદયની સમસ્યા નથી, તેમના માટે નિવારક પગલાં તરીકે તેનું રોજિંદું સેવન જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તાજેતરના સંશોધનો મુજબ, સ્વસ્થ વ્યક્તિઓમાં એસ્પિરિન લેવાથી થતા આંતરિક રક્તસ્રાવનું જોખમ તેના ફાયદા કરતાં ઘણું વધારે હોઈ શકે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, એસ્પિરિનની સૌથી મોટી આડઅસર રક્તસ્રાવ છે. તે લોહીને પાતળું કરતી હોવાથી નાનો કાપો પણ લાંબા સમય સુધી વહેતો રહી શકે છે અથવા પેટમાં અલ્સર કે મગજમાં રક્તસ્રાવ જેવી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ જોખમ ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓ અથવા અન્ય દવાઓ સાથે એસ્પિરિન લેનારાઓમાં વધારે હોય છે. ડૉ. ભાટે ભારપૂર્વક કહે છે કે એસ્પિરિનને આઇબુપ્રોફેન જેવી અન્ય પેઇનકિલર્સ સાથે મિશ્રિત કરવી અત્યંત જોખમી છે, કારણ કે તે રક્તસ્રાવનું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે.

આધુનિક વિજ્ઞાને એસ્પિરિનના ઘણા સુરક્ષિત વિકલ્પો પણ આપ્યા છે. જે દર્દીઓને એસ્પિરિનથી પેટમાં બળતરા (ગેસ્ટ્રાઇટિસ) કે અલ્સર થાય છે, તેમના માટે ક્લોપીડોગ્રેલ જેવી એન્ટિપ્લેટલેટ દવાઓ એક સુરક્ષિત વિકલ્પ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, ચોક્કસ તબીબી પરિસ્થિતિઓમાં NOACs (નવા ઓરલ એન્ટીકોએગ્યુલન્ટ્સ) નો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જોકે, આ દવાઓનો ઉપયોગ પણ માત્ર તબીબી દેખરેખ હેઠળ જ થવો જોઈએ.

નિષ્કર્ષ એ છે કે એસ્પિરિન એક જીવન બચાવનાર દવા છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ 'ડોક્ટરની સલાહ વિના' કરવો એ સૌથી મોટી ભૂલ છે. જે દર્દી માટે તે અમૃત સમાન છે, તે જ ખોટી વ્યક્તિ માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. તેથી, કોઈપણ ડોઝ શરૂ કરતા, બંધ કરતા કે બદલતા પહેલા તમારા કાર્ડિયોલોજિસ્ટનો અભિપ્રાય લેવો અનિવાર્ય છે. એસ્પિરિન સસ્તી છે અને સરળતાથી મળે છે, પરંતુ તેની કિંમત તમારી તબિયત હોઈ શકે છે, તેથી સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો જ હિતાવહ છે.