ઇન્દોર. રમતગમત, કલા, ફિલ્મ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં યુવા પ્રતિભાઓની અસાધારણ સફળતા પાછળ કયા પરિબળો જવાબદાર છે અને તેમાંથી ઘણા લાંબા સમય સુધી ટોચ પર કેવી રીતે રહે છે? ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ (IIM), ઇન્દોર, આ પ્રશ્નોના જવાબો શોધવા માટે એક ખાસ અભ્યાસ કરશે. તાજેતરમાં IPLમાં પોતાના પ્રદર્શન માટે ધ્યાન ખેંચનાર યુવા ક્રિકેટર વૈભવ સૂર્યવંશી પણ આ સંશોધનનો ભાગ બનશે. 

  આ અભ્યાસનો હેતુ ફક્ત બાળ પ્રતિભાઓની સિદ્ધિઓનું મૂલ્યાંકન કરવાનો જ નહીં પરંતુ તેમની સફળતા પાછળના પરિબળોને સમજવાનો પણ છે. આ સંશોધન એ નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરશે કે બાળક પ્રતિભાને અપવાદરૂપ બનાવવામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા શું ભજવે છે. શું સફળતા જન્મજાત ક્ષમતા અને જનીનો પર આધારિત છે, અથવા શું કુટુંબ, શાળા, કોચ અને સામાજિક વાતાવરણ તેને પ્રોત્સાહન આપે છે? સંશોધકો સતત મહેનત, શિસ્ત અને અભ્યાસની ભૂમિકાની પણ તપાસ કરશે.

   આ અભ્યાસ એવા બાળ પ્રતિભાઓના ઉદાહરણોની પણ તુલના કરશે જેમણે લાંબા સમય સુધી તેમની પ્રારંભિક સફળતા જાળવી રાખી, જ્યારે અન્ય ઇચ્છિત ઊંચાઈ સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ ગયા. સંશોધકો ટકાઉ સફળતામાં ફાળો આપતા પરિબળો અને પ્રતિભાઓ તેમના લક્ષ્યોથી ભટકતી પરિસ્થિતિઓને સમજવાનો પ્રયાસ કરશે.

   સંશોધનનો બીજો મહત્વપૂર્ણ પાસું પ્રારંભિક ખ્યાતિ અને તેની માનસિક અસર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. ઇન્ટરનેટ મીડિયાના યુગમાં, અચાનક લોકપ્રિયતા, વધતી અપેક્ષાઓ, સતત પ્રદર્શન કરવાનું દબાણ અને નિષ્ફળતાનો ડર યુવાનોના વ્યક્તિત્વ અને કારકિર્દીને કેવી રીતે અસર કરે છે તેનું પણ વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે.

   સંશોધન ફક્ત સિદ્ધિઓ જ નહીં પરંતુ પ્રતિભાને અસાધારણ બનાવતી સમગ્ર યાત્રાની પણ તપાસ કરશે. કૌટુંબિક સમર્થન, કોચનું માર્ગદર્શન, સંસાધનોની ઉપલબ્ધતા, વ્યક્તિગત સમર્પણ અને સંઘર્ષ જેવા પાસાઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. IIM માને છે કે આ અભ્યાસ ફક્ત રમતવીર અથવા કલાકારની સફળતાનું વિશ્લેષણ કરશે નહીં, પરંતુ વ્યવહારુ તારણો પણ આપી શકે છે જે ભવિષ્યની ઉભરતી પ્રતિભાઓના સંતુલિત અને લાંબા ગાળાના વિકાસમાં મદદ કરશે.

  પ્રથમ તબક્કામાં, એક સંશોધન દરખાસ્ત તૈયાર કરવામાં આવશે. લક્ષ્ય લગભગ ત્રણ મહિનામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કરવાનું છે. ભારત અને વિશ્વના ઘણા જાણીતા અને ઓછા જાણીતા બાળ પ્રતિભાઓના ઉદાહરણોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે.

રમતગમત, કલા, ફિલ્મ અને અન્ય ક્ષેત્રોના પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિઓનો અભ્યાસમાં સમાવેશ કરવામાં આવશે. 

અભ્યાસનો ઉદ્દેશ્ય નાની ઉંમરે અસાધારણ સફળતા પ્રાપ્ત કરતી પ્રતિભાઓના વિકાસમાં પરિવાર, કોચ, પર્યાવરણ અને વ્યક્તિગત શિસ્તની ભૂમિકાને સમજવાનો છે. આ ભવિષ્યની પ્રતિભાઓ માટે ઉપયોગી માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે. - પ્રો. હિમાંશુ રાય, ડિરેક્ટર, IIM ઇન્દોર