બેઇજિંગ : ટેકનોલોજી જગતના દિગ્ગજ અને એનવીડિયા (Nvidia) ના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી જેન્સન હુઆંગને લગ્નેત્તર સંબંધોના વિવાદને કારણે પદ છોડવાની ફરજ પડ્યા બાદ, વૈશ્વિક સ્તરે 'હની ટ્રેપ' નામની સદીઓ જૂની જાસૂસી યુક્તિ અને તેના ઐતિહાસિક મૂળ અંગે ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

ચીનના પ્રાચીન અને પ્રખ્યાત લશ્કરી ગ્રંથ 'છત્રીસ સ્ટ્રેટેજેમ્સ' (Thirty-Six Stratagems) માં સામેલ 'મીરાન જી' પુસ્તકની ૩૧મી વ્યૂહરચના અનુસાર, દુશ્મનની ભાવનાત્મક નબળાઈઓ અને વ્યક્તિગત ઇચ્છાઓનો ઉપયોગ કરીને તેમના નેતૃત્વને નબળું પાડી શકાય છે અને આ યુક્તિ હજારો વર્ષોથી રાજકીય તથા લશ્કરી ક્ષેત્રે ઉપયોગમાં લેવાતી રહી છે.

ચીની ઇતિહાસમાં આ રણનીતિ સાથે જોડાયેલી બે હજાર વર્ષ જૂની કથાઓ પણ પ્રચલિત છે, જેમાં વસંત અને પાનખર સમયગાળા દરમિયાન યુ પ્રાંતના રાજા ગૌજિયન દ્વારા દુશ્મન રાજા ફુચાઈને પરાજિત કરવા માટે સુંદર સ્ત્રીઓની મદદ લેવામાં આવી હોવાના ઐતિહાસિક ઉલ્લેખો જોવા મળે છે.

આ જ પ્રકારની વ્યૂહરચના ૧૪મી સદીની પ્રખ્યાત ચીની નવલકથા 'રોમાન્સ ઓફ ધ થ્રી કિંગડમ્સ' માં પણ વર્ણવવામાં આવી છે, જેમાં શક્તિશાળી સેનાપતિ ડોંગ ઝુઓ સત્તા પરથી હટાવવા માટે સુંદર યુવતી ડાયોચનનો ઉપયોગ કરીને સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે અવિશ્વાસ અને ઈર્ષ્યા ફેલાવવામાં આવી હોવાની કથા છે.

આધુનિક ગુપ્તચર કામગીરી અને શીત યુદ્ધના સમયગાળા દરમિયાન પણ પશ્ચિમી દેશો અને સોવિયેત યુનિયન સહિતના અનેક રાષ્ટ્રો દ્વારા નિકટતા કેળવીને ગુપ્ત માહિતી કઢાવવા માટે આ જાસૂસી પદ્ધતિનો વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના દસ્તાવેજીકૃત કિસ્સાઓ અગાઉ પણ પ્રકાશમાં આવ્યા છે.

હાલની આ વૈશ્વિક ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે સીધા યુદ્ધ કે સંઘર્ષ કરતાં પ્રતિસ્પર્ધીની વ્યક્તિગત નબળાઈઓને નિશાન બનાવવાની આ ગુપ્ત રણનીતિ આજના આધુનિક યુગમાં પણ એટલી જ પ્રભાવશાળી અને જોખમી સાબિત થઈ રહી છે.