નવી દિલ્હી : કોંગ્રેસના પૂર્વ પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીના તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા ચર્ચિત સંસ્મરણ ગ્રંથ 'બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ' પુસ્તકે બજારમાં આવતાની સાથે જ જબરદસ્ત લોકપ્રિયતા મેળવી છે, પરંતુ સાથેસાથે તેમાં રહેલી કેટલીક ઐતિહાસિક અચોક્કસતાઓને કારણે નવો વિવાદ પણ છેડાઈ ગયો છે. આ પુસ્તકમાં રાજીવ ગાંધી સાથેની મુલાકાત અને વડા પ્રધાનપદના અસ્વીકાર જેવા અંગત ખુલાસાઓની સાથે અન્ના આંદોલન અને તેમના અત્યંત વિશ્વાસુ રાજકીય સલાહકાર અહેમદ પટેલના અવસાનના વર્ષ અંગે મોટી ભૂલો રહી ગઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. પુસ્તકમાં અહેમદ પટેલનું મૃત્યુ વર્ષ ૨૦૨૨ દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જ્યારે હકીકતમાં તેમનું કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન ૨૫ નવેમ્બર ૨૦૨૦ના રોજ ગુરુગ્રામની હોસ્પિટલમાં નિધન થયું હતું.

પુસ્તકમાં કરવામાં આવેલી આ ભૂલો અંગે વિગતવાર વાત કરીએ તો, સોનિયા ગાંધીએ અન્ના હજારેના ઐતિહાસિક ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી આંદોલનનું વર્ષ પણ ૨૦૧૨ લખ્યું છે, જ્યારે વાસ્તવમાં આ જન આંદોલન ૫ એપ્રિલ ૨૦૧૧ના રોજ જંતર-મંતર પર ધરણા અને ત્યારબાદ ઓગસ્ટ ૨૦૧૧માં રામલીલા મેદાન ખાતે શરૂ થયું હતું. અહેમદ પટેલ કોંગ્રેસના મુખ્ય સંકટમોચક અને ખજાનચી તરીકે પડદા પાછળ રહીને પક્ષને મજબૂત બનાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવતા હતા, અને તેમને ઇન્દિરા ગાંધીના સમયથી જ રાજકીય કારકિર્દીમાં મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી હતી. આ પ્રકારની તારીખ અને વર્ષોની ભૂલોને કારણે વિરોધ પક્ષોને પુસ્તકના કેટલાક તથ્યો પર પ્રશ્નો ઉઠાવવાની તક મળી ગઈ છે.

બીજી બાજુ, પુસ્તકમાં રહેલી આ ક્ષતિઓ છતાં દિલ્હીના ખાન માર્કેટ અને કનોટ પ્લેસ સહિતના મુખ્ય બુક સ્ટોર્સ પર આ પુસ્તક ખરીદવા માટે વાચકોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે અને પહેલા જ દિવસે અંદાજે ૧૫૦ થી ૨૦૦ જેટલી નકલોનું વેચાણ થઈ ચૂક્યું છે. સોનિયા ગાંધી સામાન્ય રીતે જાહેરમાં કે ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાના અંગત જીવન વિશે ભાગ્યે જ ખુલીને વાત કરતા હોવાથી, રાજકીય ઇતિહાસના આ રસપ્રદ દસ્તાવેજને વાંચવા માટે લોકોમાં ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. પુસ્તક વિક્રેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર આટલી ઊંચી માંગ પ્રકાશન જગત માટે ખૂબ જ સકારાત્મક સંકેત પૂરા પાડે છે.

આગામી સમયમાં આ પુસ્તકની બીજી આવૃત્તિ છાપતી વખતે પ્રકાશકો દ્વારા આ ઐતિહાસિક અને સાલવારી સંબંધિત ભૂલોને સુધારી લેવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે. રાજકીય સંસ્મરણોમાં રહેલી આ ક્ષતિઓ ભલે ટાંકવામાં આવી હોય, પરંતુ કોંગ્રેસ પક્ષના આંતરિક ઇતિહાસ અને દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણના અંદરના દ્રશ્યો સમજવા માટે આ પુસ્તક આગામી દિવસોમાં પણ સંશોધકો અને રાજકીય વિશ્લેષકો માટે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની રહેશે.