તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
આજે અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ઐતિહાસિક શાંતિ વાર્તાઃ ટ્રમ્પના ખાસ દૂત સ્વિટઝર્લેન્ડ રવાના
રાજદ્વારીઓનો સ્વિટઝર્લૅન્ડમાં જમાવડોઃ અગાઉ તણાવને કારણે બેઠક મુલતવી રહી હતી મોજતબા ખામેનીએ પહેલીવાર સીધી વાતચીતને આપ્યું સમર્થનઃ કતાર મધ્યસ્થીની ભૂમિકામાં
નવી દિલ્હી, તા.૨૦: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા ૧૪-મુદ્દાના સમજૂતી કરાર બાદ બંને દેશો વચ્ચે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં પ્રથમ રાઉન્ડની બેઠક યોજવા માટે રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ અત્યંત વેગવંતો બની છે. અમેરિકાના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને વરિષ્ઠ સલાહકાર જેરેડ કુશનર સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પહોંચી ગયા છે, જ્યારે ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી પણ આ બેઠકમાં જોડાય તેવી સંભાવના છે. લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ બાદ આ વાટાઘાટોનો માર્ગ મોકળો થયો છે, જેમાં કતાર મહત્વપૂર્ણ મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તાજેતરના સમજૂતી કરાર બાદ બંને દેશો વચ્ચે નવી વાટાઘાટોની તૈયારીઓ તેજ થઈ ગઈ છે. સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ અને વિશ્વભરની નજર હાલ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં યોજાનારી આ મહત્વપૂર્ણ વાટાઘાટો પર ટકેલી છે.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ જવા રવાના થયા છે, જ્યાં બંને દેશો વચ્ચે પ્રથમ રાઉન્ડની વાટાઘાટો યોજાઈ શકે છે. યુએસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વરિષ્ઠ સલાહકાર અને જમાઈ, જેરેડ કુશનર પણ પહેલાથી જ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પહોંચી ચૂકયા છે. બીજી તરફ, ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી પણ શનિવારે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની મુલાકાત લે તેવી સંભાવના છે, જોકે પ્રદેશની પરિસ્થિતિના આધારે તેમની મુલાકાતનો અંતિમ નિર્ણય લેવાશે.
આ વાટાઘાટોનો પ્રથમ રાઉન્ડ શુક્રવારે જ શરૂ થવાનો હતો, પરંતુ લેબનોનમાં ઇઝરાયલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને વધતા તણાવને કારણે તેને મુલતવી રાખવો પડ્યો હતો. જોકે, બંને પક્ષો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ લાગુ થયા બાદ આ વાટાઘાટોની સંભાવનાઓ ફરી મજબૂત બની છે. ઈરાન માટે લેબનોનનો યુદ્ધવિરામ ખૂબ મહત્વનો છે અને તેઓ ઈચ્છે છે કે આ યુદ્ધવિરામ સંપૂર્ણપણે અસરકારક અને કાયમી બને.
આ સમગ્ર શાંતિ પ્રક્રિયામાં કતાર મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. કતારના વડા પ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન શેખ મોહમ્મદ બિન અબ્દુલરહેમાન અલ થાની પણ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પહોંચ્યા છે. કતાર સરકારનું માનવું છે કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે સંવાદની પુનઃ શરૂઆત પ્રાદેશિક શાંતિ માટે અનિવાર્ય છે. સ્વિસ વિદેશ મંત્રાલયે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે તેઓ આ ઐતિહાસિક વાટાઘાટોનું આયોજન અને સુવિધા આપવા માટે સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે થયેલા ૧૪-મુદ્દાના સમજૂતી કરારની મુખ્ય જોગવાઈઓ નીચે મુજબ છે
લશ્કરી પ્રવળત્તિઓ પર રોક, લેબનોનમાં તણાવ ઘટાડવા લશ્કરી પ્રવળત્તિઓ તાત્કાલિક અને કાયમી ધોરણે બંધ કરવી.
સમયમર્યાદા, બંને દેશો ૬૦ દિવસની અંદર અંતિમ કરાર પર પહોંચવાનો પ્રયાસ કરશે (પરસ્પર સંમતિથી અવધિ લંબાવી શકાશે).
પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ, અમેરિકા ઈરાન પરના કેટલાક પ્રતિબંધો હળવા કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે.
સુરક્ષિત દરિયાઈ માર્ગ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વાણિજ્યિક જહાજોની સુરક્ષાની ખાતરી આપશે.
ટેકનિકલ વાટાઘાટો, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ, જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિની મુક્તિ અને આર્થિક વિકાસ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરાશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ મોજતબા ખામેનીએ પહેલીવાર અમેરિકા સાથે સીધી વાટાઘાટોને લીલી ઝંડી આપી છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે વોશિંગ્ટન સાથે સામસામે બેસીને વાત કરવાનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે ઈરાન અમેરિકાના દબાણ કે તેના વિચારો સામે ઝૂકી જશે.
પﾍમિ એશિયામાં શાંતિ અને સ્થિરતા સ્થાપવા માટે આ વાટાઘાટોને ખૂબ જ નિર્ણાયક માનવામાં આવી રહી છે, અને હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની બેઠકના પરિણામો પર મંડાયેલી છે.
(11:52 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
