​વોશિંગ્ટન:વૈશ્વિક ઉર્જા માર્કેટમાં એક મોટા અને મહત્વપૂર્ણ ભૌગોલિક-રાજકીય બદલાવના ભાગરૂપે, ઈરાક અને સીરિયાએ એક અત્યંત મહત્વના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સમજૂતી હેઠળ, વર્ષ ૨૦૦૩થી બંધ પડેલી અને યુદ્ધને કારણે ક્ષતિગ્રસ્ત થયેલી ઓઈલ પાઈપલાઈનને ફરીથી કાર્યરત કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ભૂમધ્ય સમુદ્ર (મેડિટેરેનિયન) સુધી તેલની સીધી નિકાસ કરવાનો છે. વોશિંગ્ટનમાં યુ.એસ. ચેમ્બર ઓફ કોમર્સની સમિટ દરમિયાન આ ઐતિહાસિક કરાર કરવામાં આવ્યો હતો.

​અમેરિકાનું સમર્થન અને આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણ

આ પ્રોજેક્ટને અમેરિકાનું સીધું સમર્થન પ્રાપ્ત થયું છે. અમેરિકી ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટની ઉપસ્થિતિમાં બસરા ઓઈલ કંપનીના સીઈઓ બાસિમ અબ્દુલ કરીમ નસ્ર અને સીરિયન પેટ્રોલિયમ કંપનીના સીઈઓ યુસેફ કબલાવીએ આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ પાઈપલાઈન પ્રોજેક્ટ માટે અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળ એક આંતરરાષ્ટ્રીય કન્સોર્ટિયમ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જે પ્રોજેક્ટની તકનીકી અને આર્થિક જવાબદારીઓ સંભાળશે.

​શા માટે આ પાઈપલાઈન અત્યંત અનિવાર્ય છે?

વર્તમાન સમયમાં ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઓઈલ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. ઈરાકની અર્થવ્યવસ્થા મોટાભાગે તેના દક્ષિણી બંદર બસરા અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર આધારિત છે, પરંતુ હોર્મુઝમાં વારંવાર આવતા અવરોધોને કારણે ઈરાકનું તેલ ઉત્પાદન ફેબ્રુઆરીમાં ૪.૨ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસથી ઘટીને જૂન મહિનામાં ૧.૯ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ પર આવી ગયું હતું. આ સ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે ઈરાક અને સીરિયા માટે આ પાઈપલાઈન એક 'લાઈફલાઈન' સમાન સાબિત થશે.

​પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ:

​ક્ષમતા: એકવાર સંપૂર્ણ કાર્યરત થયા બાદ, આ પાઈપલાઈન દ્વારા દરરોજ અંદાજે ૨૦ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલનું પરિવહન શક્ય બનશે.
​રૂટ: ઉત્તરી ઈરાકના કિરકુકથી શરૂ થઈને આ પાઈપલાઈન સીરિયાના બાનિયાસ બંદર સુધી જશે, જ્યાંથી તેલ સરળતાથી વૈશ્વિક બજારોમાં મોકલી શકાશે.
​વ્યૂહાત્મક મહત્વ: આ માર્ગ દ્વારા ઈરાક પોતાના તેલને હોર્મુઝ જળમાર્ગના જોખમોથી બચાવી શકશે અને ઈરાનના પ્રભાવને પણ મર્યાદિત કરી શકશે.
​અમેરિકી અધિકારીઓના મતે, આ પ્રોજેક્ટ માત્ર એક પાઈપલાઈન નથી, પરંતુ તે ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને આર્થિક સમૃદ્ધિ લાવવાનું એક મજબૂત માધ્યમ છે. ઈરાક અને સીરિયા વચ્ચેના આ સહયોગથી મધ્ય પૂર્વના તેલ નિકાસના સમીકરણો બદલાશે અને ભવિષ્યમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝના વૈકલ્પિક માર્ગ તરીકે આ પાઈપલાઈન વિશ્વ માટે મહત્વનો સ્ત્રોત બની રહેશે.