નવી દિલ્હી, જૂન ૨૦૨૬ : રત સરકારે દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવા અને પર્યાવરણ પ્રદૂષણમાં મોટો ઘટાડો કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક ક્રાંતિકારી અને ઐતિહાસિક નીતિગત નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પેટ્રોલિયમ બજારમાં ઇથેનોલના મિશ્રણને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે E22, E25, E27 અને E30 (એટલે કે પેટ્રોલમાં ૨૨% થી લઈને ૩૦% સુધી ઇથેનોલનું મિશ્રણ) ધરાવતા ઇંધણ પર લાગતી સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (કેન્દ્રીય ઉત્પાદન શુલ્ક)ને સંપૂર્ણપણે માફ કરી દેવામાં આવી છે. સરકારના આ પગલાથી આગામી સમયમાં દેશમાં ગ્રીન ફ્યુઅલનું વેચાણ ઝડપથી વધશે.
આ નીતિગત ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં સ્વચ્છ બાયોફ્યુઅલના ઉત્પાદન અને વપરાશને વેગ આપવાનો છે. અત્યાર સુધી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના ઊંચા બ્લેન્ડિંગવાળા ઇંધણ પર ટેક્સનું માળખું જટિલ હતું, પરંતુ હવે એક્સાઇઝ ડ્યુટી નાબૂદ થવાને કારણે આ ખાસ ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ સામાન્ય પેટ્રોલની સરખામણીએ બજારમાં સસ્તું બની શકે છે. આનાથી સામાન્ય વાહન ચાલકોને આર્થિક રાહત મળશે અને તેઓ પર્યાવરણ અનુકૂળ ઇંધણ તરફ વળવા પ્રેરિત થશે.
વૈશ્વિક સ્તરે હાલમાં જે રીતે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધના કારણે કાચા તેલ (Crude Oil)ના ભાવ ભડકે બળી રહ્યા છે, તેવા સમયમાં ભારત સરકારનો આ નિર્ણય વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું અંદાજે ૮૫ ટકા ક્રૂડ ઓઈલ વિદેશથી આયાત કરે છે, જેના લીધે દેશનું કરોડો રૂપિયાનું વિદેશી હૂંડિયામણ બહાર વહી જાય છે. પેટ્રોલમાં ૩૦ ટકા સુધી ઇથેનોલ મિક્સ કરવાથી આયાત બિલમાં અબજો ડોલરની બચત થશે.
સરકારના આ નિર્ણયથી દેશના કૃષિ અને ખાંડ ઉદ્યોગ (Sugar Industry)ને પણ બહુ મોટો વેગ મળશે. ઇથેનોલનું ઉત્પાદન મુખ્યત્વે શેરડીના રસ અને બગાસ તેમજ નકામા અનાજમાંથી કરવામાં આવે છે. એક્સાઇઝ ડ્યુટી મુક્તિને કારણે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ખાંડ મિલો પાસેથી વધુ માત્રામાં ઇથેનોલની ખરીદી કરશે, જેનાથી સુગર મિલોની નાણાકીય સ્થિતિ સુધરશે અને છેવટે દેશના કરોડો શેરડી પકવતા ખેડૂતોને તેમની ઉપજના વધુ સારા અને સમયસર ભાવો મળી શકશે.
ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર માટે પણ આ નિર્ણય નવી તકો લઈને આવ્યો છે. અગ્રણી વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓ હવે મોટા પાયે E20 અને તેનાથી વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણ પર ચાલી શકે તેવા 'ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ' એન્જિન ધરાવતા વાહનો અને બાઇક્સ લોન્ચ કરવા માટે રોકાણ વધારી રહી છે. એકંદરે, કેન્દ્ર સરકારનો આ એક્સાઇઝ ડ્યુટી વેવર નિર્ણય દેશના અર્થતંત્ર, પર્યાવરણ, ખેડૂતો અને ગ્રાહકો એમ તમામ પક્ષકારો માટે 'વિન-વિન' સ્થિતિ સમાન સાબિત થશે.