નવી દિલ્હી, તા.૧૭: ભારતને વૈશ્વિક રમતગમતનું હબ બનાવવા અને સ્પોર્ટ્સમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા લાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક બહુ મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. દેશમાં રમતગમતને નશા મુક્ત અને સ્વચ્છ (Clean Sport) રાખવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે સરકારે બે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ કાયદાઓ - 'રાષ્ટ્રીય વિરોધી ડોપિંગ કાયદો ૨૦૨૨' અને 'રાષ્ટ્રીય વિરોધી ડોપિંગ (સુધારા) કાયદો ૨૦૨૫' ને સત્તાવાર રીતે સૂચિત (Notify) કરી દીધા છે. આ નવા કાયદાઓ અમલમાં આવતાં જ હવે ભારતીય રમતગમતનું કાનૂની અને સંસ્થાકીય માળખું વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનશે.
આ ઐતિહાસિક કાયદાનો મુખ્ય હેતુ રમતગમતમાં પ્રતિબંધિત દવાઓ અને ડ્રગ્સના દુરુપયોગને અટકાવવાનો, પ્રામાણિક રમતવીરોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય એન્ટી ડોપિંગ એજન્સી (WADA) ના ધોરણો અનુસાર રમતની અખંડિતતા જાળવી રાખવાનો છે. આ કાયદાકીય જોગવાઈઓથી રમતગમત ક્ષેત્રે ભારતની વિશ્વસનીયતા વૈશ્વિક મંચ પર ઘણી વધી જશે.
સંસ્થાઓ બનશે વધુ સ્વાયત્ત અને શક્તિશાળી
નવા કાયદાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે ભારતમાં ડોપિંગ વિરોધી કામગીરી કરતી સંસ્થાઓને સંપૂર્ણ સ્વાયત્તતા અને સ્વતંત્રતા પ્રદાન કરે છે. હવે તપાસ સમિતિઓ અને ન્યાયિક પેનલ પર કોઈ સરકારી કે રાજકીય દબાણ રહેશે નહીં. આ ઉપરાંત, જો કોઈ ખેલાડી પર ડોપિંગના આક્ષેપો થાય છે, તો તેના કેસના ઝડપી અને ન્યાયી નિરાકરણ માટે વિવાદ નિવારણ પદ્ધતિઓ (Dispute Resolution Mechanisms) ને વધુ સરળ અને સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી છે. આનાથી વહીવટી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનશે અને ખેલાડીઓને પણ પોતાની વાત રજૂ કરવાની પૂરતી તક મળશે.
વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ધાક વધશે
તાજેતરમાં લાગુ કરાયેલા ૨૦૨૫ ના સુધારા કાયદા દ્વારા શાસન પ્રણાલીને વધુ આધુનિક બનાવવામાં આવી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રમતગમતમાં જે પ્રકારની શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ (Best Practices) અપનાવવામાં આવે છે, તેને હવે ભારતીય કાયદામાં વણી લેવામાં આવી છે. રમતગમતના નિષ્ણાતોના મતે, ઓલિમ્પિક્સ, વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ અને એશિયન ગેમ્સ જેવી મોટી સ્પર્ધાઓમાં ભારતીય ખેલાડીઓના પ્રદર્શન પર આ કાયદાની સકારાત્મક અસર પડશે. ભારત હવે એક એવા દેશ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે જ્યાં રમત માત્ર જીતવા માટે નહીં, પણ પૂરી પ્રામાણિકતા અને ખેલદિલીથી રમવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.