નવી દિલ્હી : ભારત સરકારે નાગરિકતા અને પાસપોર્ટના કાયદામાં એક એવો મોટો ફેરફાર કર્યો છે જેની સીધી અસર લાખો પ્રવાસી ભારતીયો પર પડશે. ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો મુજબ, હવે સગીર બાળકો એક સાથે ભારતીય પાસપોર્ટ અને બીજા કોઈ દેશનો પાસપોર્ટ રાખી શકશે નહીં. અત્યાર સુધી બેવડી નાગરિકતા મામલે જે અસ્પષ્ટતા હતી તેનો અંત લાવી સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સુરક્ષા અને વહીવટી પારદર્શિતા માટે એક વ્યક્તિ પાસે માત્ર એક જ દેશની નાગરિકતા હોવી જોઈએ. આ નિર્ણયથી વિદેશમાં જન્મેલા ભારતીય મૂળના બાળકોની નોંધણી પ્રક્રિયામાં હવે કડક ચકાસણી કરવામાં આવશે, જેથી ભવિષ્યમાં નાગરિકતાને લઈને કોઈ કાનૂની ગૂંચવણ ઊભી ન થાય.

ડિજિટલ ક્રાંતિ તરફ ડગલું ભરતા, હવે OCI (ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઇન્ડિયા) કાર્ડની સમગ્ર પ્રક્રિયાને પેપરલેસ બનાવી દેવામાં આવી છે. હવેથી ઓફલાઇન અરજીઓનો યુગ સમાપ્ત થયો છે અને બધું જ કામ ઓનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા કરવામાં આવશે. વિશેષ વાત એ છે કે સરકાર હવે ભૌતિક કાર્ડની સાથે 'ઇલેક્ટ્રોનિક OCI કાર્ડ' પણ જારી કરશે, જેનાથી દસ્તાવેજો ખોવાઈ જવાનો કે ડુપ્લિકેટ બનાવવાનો ભય રહેશે નહીં. આ ઉપરાંત, જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની નાગરિકતાનો ત્યાગ કરે છે અથવા સરકાર તેને રદ કરે છે, તો ડિજિટલ રેકોર્ડમાં તે તાત્કાલિક અપડેટ થઈ જશે, જેનાથી ગેરકાયદેસર ઉપયોગ પર લગામ કસાશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે આ નવા નિયમો આશીર્વાદ સમાન સાબિત થશે, કારણ કે ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા હવે વધુ ઝડપી બનશે. OCI નોંધણી વખતે લેવામાં આવતા બાયોમેટ્રિક ડેટાનો ઉપયોગ એરપોર્ટ પર ફાસ્ટ-ટ્રેક એન્ટ્રી માટે કરવામાં આવશે, જેનો અર્થ છે કે લાંબી કતારોમાંથી મુક્તિ મળશે. જો કોઈની અરજી નકારવામાં આવે, તો તેને ન્યાય મેળવવા માટે નવી અપીલ સિસ્ટમ પણ તૈયાર કરવામાં આવી છે, જ્યાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ કેસની નવેસરથી સુનાવણી કરશે. ૨૦૦૫માં શરૂ થયેલી OCI યોજના હવે ૨૦૨૬માં ટેકનોલોજી અને નવા કાયદાઓ સાથે વધુ આધુનિક અને સ્પષ્ટ બની ગઈ છે.