તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ફી થી વધુ ટ્રાન્સપોર્ટ-પુસ્તકોનો ખર્ચઃ બાળકોનો અભ્યાસ મોંઘો
બાળકો માટેનો અભ્યાસ ખર્ચ દિવસેને દિવસે વધી રહ્યો છેઃ વિવિધ ખર્ચા કરી વાલીઓનાં ડુચા નીકળી જાય છે : દેશના અનેક રાજ્યોમાં સ્કુલની ફી કરતાં વધુ પૈસા ટ્રાનસપોર્ટ-યુનિફોર્મ-પુસ્તક ગાઈડ-ચોપડા-નોટ વગેરે પાછળ વપરાઈ રહ્યાં છે
નવી દિલ્હી,તા.૨૫: ભારતમાં બાળકોના શાળા શિક્ષણનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. હવે, ફક્ત શાળા ફી જ નહીં, પરંતુ પરિવહન, ગણવેશ, પુસ્તકો અને નોટબુકનો ખર્ચ પણ માતાપિતાના ખિસ્સા પર ભારે પડી રહ્યો છે. ઘણા રાજ્યોમાં, શાળાની મુસાફરીનો ખર્ચ અને અન્ય શિક્ષણ સંબંધિત ખર્ચ શાળા ફી કરતાં વધી ગયો છે.
કોમ્પ્રીહેન્સિવ મોડ્યુલર સર્વે - એજ્યુકેશન ૨૦૨૫ ના ડેટા અનુસાર, આસામ, બિહાર, પﾍમિ બંગાળ, હિમાચલ પ્રદેશ, ગોવા, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખ જેવા રાજ્યોમાં પરિવહન, ગણવેશ અને પુસ્તકોનો ખર્ચ ઝડપથી વધી ગયો છે.
દેશભરમાં, માતાપિતા તેમના બાળકોની શાળા મુસાફરી પર વાર્ષિક સરેરાશ રૂ.૫,૫૩૨ ખર્ચ કરી રહ્યા છે. ઘણા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં, આ ખર્ચ રૂ.૧૦,૦૦૦ થી વધુ થઈ ગયો છે.
ચંદીગઢમાં પરિવહન ખર્ચ સૌથી વધુ
એક સર્વે મુજબ, ચંદીગઢના વિદ્યાર્થીઓ વાર્ષિક સરેરાશ રૂ.૧૬,૭૧૩ પરિવહન પાછળ ખર્ચ કરે છે, જે દેશમાં સૌથી વધુ છે. લદ્દાખમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર છે. અહીં, સરેરાશ વાર્ષિક શાળા ફી રૂ.૫,૫૦૦ છે, જ્યારે પરિવહન માત્ર રૂ.૮,૭૮૬ છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે શિક્ષણના વધતા ખર્ચને જોતાં, સરકારો અને શાળાઓએ પરિવહન અને સંબંધિત ખર્ચ અંગે નવી નીતિઓ પર વિચાર કરવાની જરૂર પડશે.
ગણવેશ અને પુસ્તકો પણ એક મોટો પડકાર બન્યા
શાળા ગણવેશનો હેતુ બાળકોમાં સમાનતા લાવવાનો હતો, પરંતુ હવે આ જ ગણવેશ અને પુસ્તકો માતાપિતા માટે વધારાનો નાણાકીય બોજ બની રહ્યા છે.
ઘણા રાજ્યોમાં, પરિવહન, ગણવેશ અને પુસ્તકોનો કુલ ખર્ચ શાળા ફી સુધી પહોંચી ગયો છે અથવા તેનાથી વધી ગયો છે.
રાજસ્થાન અને મધ્ય ભારતમાં પણ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે.
રાજસ્થાન અને મધ્ય ભારતમાં, શાળા ફી ઉપરાંત અન્ય ખર્ચાઓ પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
રાજસ્થાન
શાળા ફીઃરૂ.૧૩,૪૨૨
પરિવહનઃ રૂ.૬,૦૬૯
ગણવેશઃ રૂ.૧,૪૧૮
પુસ્તકો અને નકલોઃ રૂ.૧,૬૨૬
અન્ય ખર્ચાઓઃ રૂ.૬૯૦
આનો અર્થ એ થયો કે અન્ય ખર્ચાઓ ફીના આશરે ૭૩ ટકા સુધી પહોંચી ગયા છે.
મધ્યપ્રદેશમાં સરેરાશ શાળા ફી રૂ.૯,૮૭૪ છે, જ્યારે પરિવહન, ગણવેશ, પુસ્તકો અને અન્ય ખર્ચાઓ મળીને ફીના આશરે ૮૯ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
છત્તીસગઢમાં અન્ય ખર્ચાઓ ફીના આશરે ૮૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
ગામડાઓ કરતાં શહેરોમાં શિક્ષણ વધુ મોંઘું છે.
સર્વે મુજબ, ગામડાઓમાં સરેરાશ પરિવાર વિદ્યાર્થીની શાળા ફી પર રૂ.૮,૧૨૦ ખર્ચ કરે છે, જ્યારે શહેરોમાં, આ ખર્ચ વધીને રૂ.૧૯,૪૫૭ થાય છે.
સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર
નિષ્ણાતો માને છે કે શિક્ષણનો વધતો ખર્ચ મધ્યમ વર્ગ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો પર સૌથી વધુ અસર કરી રહ્યો છે.
રાજ્યો અને શિક્ષણ વિભાગોએ શાળા ફી, તેમજ પરિવહન, પુસ્તકો અને ગણવેશના વધતા ખર્ચને નિયંત્રિત કરવા માટે નવી નીતિઓ વિકસાવવાની જરૂર છે, જેથી ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ સામાન્ય પરિવારો માટે પરવડે નહીં.
(11:03 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
