નવી દિલ્‍હી,તા.૧૦: દેશમાં સતત વધી રહેલી મોંઘવારીની અસર હવે લોકોના કારકિર્દી અને નોકરી સંબંધિત નિર્ણયો પર પડી રહી છે. વધતા દૈનિક ખર્ચ, મકાન ભાડું, બાળકોનું શિક્ષણ અને મુસાફરી ખર્ચને કારણે મોટી સંખ્‍યામાં કર્મચારીઓને એવું લાગે છે કે તેમના વર્તમાન પગાર હવે સમાન સ્‍તરનો ટેકો પૂરો પાડતા નથી. આ જ કારણ છે કે લોકો વધારાની આવક મેળવવાના રસ્‍તાઓ શોધી રહ્યા છે વધુ સારા પગારવાળી નોકરીઓ શોધી રહ્યા છે અને મોંઘા મહાનગરો છોડીને નાના શહેરોમાં સ્‍થાયી થવાનું પણ વિચારી રહ્યા છે.

આ ચિત્ર ભરતી પ્‍લેટફોર્મ ઇન્‍ડીડ દ્વારા એક સર્વે રિપોર્ટમાં બહાર આવ્‍યું છે. સર્વેમાં ૧,૨૦૦ થી વધુ કર્મચારીઓ અને ૧,૦૦૦ થી વધુ કંપનીઓના મંતવ્‍યો શામેલ હતા.

સર્વે મુજબ, ૬૮ ટકા કર્મચારીઓ કહે છે કે તેમની વર્તમાન આવક તેમના જીવન ખર્ચને આરામથી પૂર્ણ કરવા માટે પૂરતી નથી. આનો અર્થ એ છે કે પગાર વૃદ્ધિ અને ખર્ચ વૃદ્ધિ વચ્‍ચેનો તફાવત સતત વધી રહ્યો છે. લગભગ ૩૨ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેમની આવક તેમના ખર્ચને પૂર્ણ કરવા માટે ભાગ્‍યે જ પૂરતી છે. દરમિયાન, ૨૪ ટકા કર્મચારીઓએ સ્‍વીકાર્યું કે તેમની નાણાકીય પરિસ્‍થિતિનું સંચાલન કરવું વધુને વધુ મુશ્‍કેલ બની રહ્યું છે. ૧૨ ટકા લોકોએ ગંભીર નાણાકીય દબાણનો અનુભવ કર્યો હોવાનું જણાવ્‍યું. બીજી તરફ, ફક્‍ત ૧૩ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તેમની આવક આરામદાયક જીવન જીવવા માટે પૂરતી છે.

ફુગાવાની અસર લોકોની માનસિક સ્‍થિતિ પર પણ દેખાય છે. સર્વેમાં સામેલ ૪૧ ટકા કર્મચારીઓએ કહ્યું કે તેઓ બે વર્ષ પહેલા કરતા વધુ નાણાકીય તણાવ અનુભવી રહ્યા છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે ખોરાક, ભાડું, શિક્ષણ અને આરોગ્‍ય પર વધતા ખર્ચે મધ્‍યમ વર્ગની બચત પર અસર કરી છે. પરિણામે, લોકો માટે ફક્‍ત એક જ નોકરીથી તેમના નાણાકીય લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવાનું વધુ મુશ્‍કેલ બની રહ્યું છે.

વધતા ખર્ચ વચ્‍ચે, ઘણા કર્મચારીઓ હવે ફક્‍ત તેમના પગાર પર આધાર રાખવા માંગતા નથી. સર્વે મુજબ, ૧૪ ટકા લોકો ફ્રીલાન્‍સિંગ અથવા અન્‍ય કામ દ્વારા નિયમિતપણે વધારાની આવક કમાઈ રહ્યા છે. અન્‍ય ૧૯ ટકા લોકો સમયાંતરે બાજુની આવક કમાઈ રહ્યા છે. વધુમાં, ૨૪% કર્મચારીઓ ભવિષ્‍યમાં વધારાની આવકનો પ્રવાહ શરૂ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે લગભગ ૬૦% કર્મચારીઓ કાં તો પહેલેથી જ વધારાની આવક કમાઈ રહ્યા છે અથવા તેમ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ સૂચવે છે કે લોકો હવે ફક્‍ત પગાર વધારાની રાહ જોતા નથી, પરંતુ આવકના બહુવિધસ્ત્રેતો બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

મોંઘા શહેરોમાં રહેવાનો વધતો ખર્ચ પણ લોકોની માનસિકતા બદલી રહ્યો છે. સર્વેમાં સામેલ ૩૯% કર્મચારીઓએ રહેઠાણ અને ભાડાના ખર્ચને સૌથી મોટા પડકારો ગણાવ્‍યા. વધુમાં, ૨૭% લોકોએ ટ્રાફિક અને લાંબી મુસાફરીને અસુવિધાનાસ્ત્રેત તરીકે ગણાવી. એટલી જ સંખ્‍યામાં રોજિદા ખર્ચમાં વધારો ચિતાજનક ગણાવ્‍યો. પરિણામે, મેટ્રો શહેરોમાં રહેતા ૫૪% કર્મચારીઓએ કહ્યું કે જો તેમને સમાન કારકિર્દીની તકો મળે તો તેઓ ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાં જવાનું વિચારશે. હૈદરાબાદના કર્મચારીઓમાં આ વલણ સૌથી વધુ જોવા મળ્‍યું, જ્‍યારે મુંબઈ, દિલ્‍હી-એનસીઆર અને બેંગલુરુમાં પણ આ વિકલ્‍પ માટે ખુલ્‍લા દેખાતા હતા.

કર્મચારીઓની બદલાતી પસંદગીઓ અંગે, કંપનીઓ પણ તેમની ભરતી વ્‍યૂહરચનાઓ ગોઠવી રહી છે. સર્વે મુજબ, ૪૩ ટકા નોકરીદાતાઓ માને છે કે ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરો ભરતી માટે પહેલા કરતાં વધુ મહત્‍વપૂર્ણ બની રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે આગામી વર્ષોમાં મોટા શહેરોની બહાર રોજગારની તકો ઝડપથી વધી શકે છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, કર્મચારીઓ માટે ઉચ્‍ચ પગાર એકમાત્ર પ્રાથમિકતા નથી. ભવિષ્‍યની નોકરી પસંદ કરતી વખતે સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ શું હશે તે પૂછવામાં આવ્‍યું ત્‍યારે, ૪૧ ટકા લોકોએ નોકરીની સ્‍થિરતા અને સુરક્ષાને ટોચની પ્રાથમિકતા તરીકે ગણાવી. ૩૦ ટકા લોકોએ ઉચ્‍ચ પગાર અને વધુ સારા પેકેજને પ્રાથમિકતા આપી. વધુમાં, ઓછા ખર્ચવાળા શહેરો અને વધુ સારું કાર્ય-જીવન સંતુલન પણ કર્મચારીઓ માટે મહત્‍વપૂર્ણ પરિબળો તરીકે ઉભરી આવ્‍યું.

સર્વેમાં એક રસપ્રદ વિરોધાભાસ પણ બહાર આવ્‍યો. ૭૩ ટકા કંપનીઓએ સ્‍વીકાર્યું કે વધતી જતી ફુગાવાથી તેમના કર્મચારીઓ પર અસર થઈ રહી છે. દરમિયાન, ૫૬ ટકા નોકરીદાતાઓએ કહ્યું કે કર્મચારીઓની પગારની અપેક્ષાઓ વધી રહી છે. આમ છતાં, ૭૭ ટકા કંપનીઓએ કર્મચારીઓને વધતા ખર્ચનો સામનો કરવામાં મદદ કરવા માટે કોઈ નવા કાર્યક્રમો કે વિશેષ લાભો શરૂ કર્યા નથી. આ સ્‍પષ્ટપણે કર્મચારીઓ અને કંપનીઓની વિચારસરણી વચ્‍ચેનો તફાવત દર્શાવે છે.