તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
હેં... કેન્દ્રીય મંત્રીને મળી ૯૯ લાખની સબસીડી
પોતાના જ મંત્રાલય પાસેથી યોજનાનો લીધો લાભ
નવી દિલ્હી તા.૨૭: કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના રાજ્યમંત્રી ભગીરથ ચૌધરીને કાકડીની ખેતી માટે ૯૯ લાખ રૂપિયાની સરકારી સબસિડી મળી હતી. ભગીરથ ચૌધરી અજમેરના સાંસદ છે.
ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે કેન્દ્રીય મંત્રીને આ સબસિડી માત્ર ત્રણ મહિના પહેલા તેમના મંત્રાલય હેઠળ ચલાવવામાં આવતી સરકારી યોજના દ્વારા મળી હતી. આ યોજનાને મંજૂરી આપનાર રાષ્ટ્રીય બાગાયત બોર્ડ (NHB) ના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે કેન્દ્રીય કૃષિ રાજ્યમંત્રી છે.
મિશન ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ ડેવલપમેન્ટ ઓફ હોર્ટિકલ્ચર (MIDH) નામની આ યોજના ૨૦૧૪-૧૫ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય મોટા પાયે વાણિજ્યિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. આ યોજના NHB દ્વારા સંચાલિત છે અને ભગીરથ ચૌધરીના મંત્રાલયના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ આવે છે.
આ યોજના હેઠળ, કેપ્સિકમ, કાકડી, ટામેટા અને ફૂલોની આઠ જાતોની ખેતી માટે મહત્તમ ૫૦% સબસિડી આપવામાં આવે છે. દરેક પરિવાર માટે મર્યાદા રૂા. ૧ કરોડ છે.
કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી ભગીરથ ચૌધરીની માલિકીની આ ખેતી યોજના ૧૬,૫૯૨ ચોરસ મીટરને આવરી લે છે. ફણ્ગ્ ની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, બોર્ડની કામગીરીનું સંચાલન બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સ દ્વારા કરવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી તેના હોદ્દેદાર ચેરમેન છે, અને કૃષિ રાજ્ય મંત્રી તેના હોદ્દેદાર વાઇસ ચેરમેન છે.
કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રીને હોદ્દેદાર વાઇસ ચેરમેન તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે.
વેબસાઇટમાં કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્યમંત્રીને પદાધિકારી ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે અને ભગીરથ ચૌધરીનું ઇમેઇલ સરનામું પણ આપવામાં આવ્યું છે. બોર્ડના અન્ય સભ્યોમાં કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગના સચિવ; ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદના મહાનિર્દેશક; અને બાગાયત ઉદ્યોગના અન્ય અધિકારીઓ અને પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે.
કાગળ પર, આ યોજના હેઠળ સબસિડી માટેના પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રીની કોઈ સીધી ભૂમિકા નથી, અને અંતિમ મંજૂરી NHBની પ્રોજેક્ટ મંજૂરી સમિતિ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જેમાં બોર્ડના અધ્યક્ષ અને ઉપાધ્યક્ષનો સમાવેશ થતો નથી.
ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે ભગીરથ ચૌધરીને આ બાબત અંગે કેટલાક પ્રશ્નો મોકલ્યા, જેમાં પૂછવામાં આવ્યું કે શું મંત્રાલયની યોજનામાંથી સબસિડી મેળવવી એ હિતોનો સંઘર્ષ છે. તેમની ઓફિસે ઇમેઇલ પ્રાપ્ત થયાની પુષ્ટિ કરી, પરંતુ મંત્રીએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.
ડેટા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન આ યોજના હેઠળ કુલ ૪૬૭ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. તેમની કુલ કિમત આશરે રૂા.૧૪૪ કરોડ હતી અને તેઓ ૬૭૭ એકર વિસ્તારને આવરી લેતા હતા. આમાંથી ૬૦ પ્રોજેક્ટ્સને રૂા.૫૦ લાખથી વધુની સબસિડી મળી હતી.
ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ટીમે રાજસ્થાનના દિડવાણા-કુચામન જિલ્લામાં આવેલા પેહ ગામની મુલાકાત લીધી, જ્યાં ભગીરથ ચૌધરી ખેતર ધરાવે છે. એક સાઇનબોર્ડ પર કુલ પ્રોજેક્ટ ખર્ચ ે રૂા. ૧૯,૯૨૦,૦૦૦ (ે રૂા.૧.૯૯ કરોડ) દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. સાઇનબોર્ડ પર એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટમાં પ્રમોટરનો હિસ્સો ે રૂા. ૪૯,૮૦,૦૦૦ (ે રૂા. ૪૯.૮ લાખ) હતો અને મંત્રીએ પ્રોજેક્ટ માટે HDFC બેંક પાસેથી રૂા. ૧૪,૯૪૦,૦૦૦ (રૂા.૧.૪૯ કરોડ) ની લોન લીધી હતી.
ભગીરથ ચૌધરીએ ૧૫ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ પ્રોજેક્ટ માટે અરજી કરી હતી અને તેને ૨૯ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. પ્રોજેક્ટને ૧૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ બોર્ડ તરફથી અંતિમ મંજૂરી મળી હતી અને ૩૦ માર્ચે રૂા.૯૯.૦૩ લાખની સબસિડી ચૌધરીના HDFC લોન બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવી હતી.
ખેતર પરના સાઇનબોર્ડ પર સબસિડીની રકમ રૂા. ૯૯.૬૦ લાખ દર્શાવેલ છે, જેના પરિણામે રૂા. ૫૭,૦૦૦નો તફાવત છે.
રેકોર્ડ મુજબ, કૃષિ રાજ્ય મંત્રી ચૌધરી ખાતા નંબર ૩૧૫ (ઠાસરા નંબર ૫૦૮, ૫૦૯, ૬૧૦, ૬૧૧, ૬૨૧) હેઠળ ૯.૭ હેક્ટર ખેતીલાયક જમીન અને ખાતા નંબર ૯૯૧ (ઠાસરા નંબર ૨૩૧૫/૫૧૦) હેઠળ ૧.૧૩૩૨ હેક્ટર ખેતીલાયક જમીન ધરાવે છે.
૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં ભાગીરથ ચૌધરીએ પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) ને સુપરત કરેલી માહિતી અનુસાર, તેમની સ્થાવર અને જંગમ સંપત્તિ રૂા.૪.૪૧ કરોડની હતી. આ યાદીમાં પેહ ગામમાં ખેતીની જમીનનો સમાવેશ થાય છે, જેની કિમત રૂા. ૫.૮૫ લાખ છે. આ NHB પ્રોજેક્ટનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.
ભાગીરથ ચૌધરીના કાર્યાલયના એક સહયોગીએ જણાવ્યું હતું કે સરકારને આ પ્રોજેક્ટ વિશે જાણ કરવામાં આવશે. અગાઉ સબસિડી માટે અરજી કરી હતી
ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસની તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ભાગીરથ ચૌધરીએ અગાઉ આ યોજના હેઠળ સબસિડી માટે અરજી કરી હતી. તેમણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ માં અરજી સબમિટ કરી હતી, પરંતુ જરૂરી દસ્તાવેજો સમયસર સબમિટ કરવામાં આવ્યા ન હતા, અને તેથી અરજી ફગાવી દેવામાં આવી હતી.
આ વર્ષે, તેમના પુત્ર, સુભાષ ચૌધરીએ પેહ ગામમાં મિશ્ર શાકભાજી અને કાકડીની ખેતી પ્રોજેક્ટ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેને નકારી કાઢવામાં આવી હતી કારણ કે પ્રોજેક્ટમાં ઉપયોગમાં લેવાતી એક રચના યોજનાના નિયમોનું પાલન કરતી ન હતી.
(10:44 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
