ન્યૂયોર્ક, જૂન ૨૦૨૬ : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલા ભયાનક સૈન્ય સંઘર્ષની સીધી અને નકારાત્મક અસર હવે વૈશ્વિક શેરબજારો પર જોવા મળી રહી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન સામેના સૈન્ય હુમલાઓને વધુ તીવ્ર અને કડક બનાવવાની લીલી ઝંડી અપાતા જ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય બજારોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો છે. આ વૈશ્વિક તણાવને કારણે અમેરિકાના તમામ અગ્રણી શેરબજારો ભારે કડાકા સાથે બંધ થયા છે, જેના લીધે રોકાણકારોને મોટું નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર યુદ્ધના આ કાળા વાદળોને કારણે આગામી દિવસોમાં આર્થિક મંદી વધુ ઘેરી બનવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે.
યુદ્ધ ફાટી નીકળવાના સમાચાર સપાટી પર આવતાની સાથે જ અમેરિકાના પ્રખ્યાત ડાઉ જોન્સ (Dow Jones) ઇન્ડેક્સમાં સેંકડો પોઈન્ટનો આંચકોજનક કડાકો નોંધાયો હતો. આ જ પ્રકારે ટેકનોલોજી આધારિત કંપનીઓના ઇન્ડેક્સ નાસ્ડેક (Nasdaq) અને એસએન્ડપી ૫૦૦ (S&P 500) પણ રોકાણકારોની ચોમેરથી આવેલી વેચવાલીના દબાણ હેઠળ કડડભૂસ થઈ ગયા હતા. બજારના નિષ્ણાતોના મતે, જ્યાં સુધી બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામની કોઈ શક્યતા ન દેખાય ત્યાં સુધી શેરબજારમાં આ પ્રકારનો રક્તપાત અને ભારે વોલેટિલિટી ચાલુ રહેવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
બીજી તરફ, આ ભીષણ યુદ્ધની સૌથી મોટી અને તાત્કાલિક અસર વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના બજાર પર જોવા મળી છે. ઈરાન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) તમામ વહાણો માટે સત્તાવાર રીતે બંધ કરી દેવામાં આવતા ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય ચેઈન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે. આ સપ્લાય બ્લોકેજને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં કાચા તેલની કિંમતોમાં અચાનક મોટો ઉછાળો આવ્યો છે, જેણે વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારીનો નવો રેકોર્ડ બનાવવાની દિશામાં આગેકૂચ કરી છે.
અમેરિકી વહીવટીતંત્ર અને પેન્ટાગોન તરફથી મળી રહેલા અહેવાલો મુજબ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સરકાર ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાઓને સંપૂર્ણપણે તોડી પાડવા માટે મોટા પાયે એરસ્ટ્રાઈક અને ડ્રોન હુમલાઓ કરી રહી છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે પશ્ચિમ એશિયામાં ભારે અસ્થિરતા સર્જાઈ છે. બજારના વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે કે જો કાચા તેલના ભાવ આ જ ઝડપે વધતા રહેશે તો ભારત સહિતના તમામ આયાતકાર દેશોના ચાલુ ખાતાની ખાધ પર તેની અત્યંત વિપરીત અસર પડશે અને સ્થાનિક ચલણો નબળા પડશે.
હાલ નાણાકીય જગતના તમામ મોટા રોકાણકારો સિક્યોર હેવન ગણાતી સોના જેવી કિંમતી ધાતુઓ તરફ વળી રહ્યા છે અને ઈક્વિટી માર્કેટમાંથી પોતાના નાણાં ઝડપથી પાછા ખેંચી રહ્યા છે. આ ભયના માહોલમાં આગામી ટ્રેડિંગ સેશન્સ દરમિયાન પણ બજારો નીચે તરફ જઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પણ આ સૈન્ય સંકટ પર નજર રાખી રહી છે અને જો આ વિવાદ જલ્દી શાંત નહીં થાય તો વૈશ્વિક સ્તરે મોટો આર્થિક આંચકો લાગવો નક્કી છે.