બર્લિન : જર્મનીમાં રહેતા નાગરિકો માટે અનિવાર્ય ગણાતી હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ (આરોગ્ય વીમા) પ્રણાલીમાં પાયાના ફેરફારો કરવા અને સતત વધી રહેલા તબીબી ખર્ચને નિયંત્રિત કરવા માટે ત્યાંની સરકારે એક મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. જર્મન સંસદના નીચલા ગૃહ 'બુન્ડેસ્ટાગ' (Bundestag) માં આ અંગેનું એક મહત્વપૂર્ણ સુધારા બિલ પસાર કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ બિલનો હેતુ હેલ્થકેર સેક્ટરમાં વધી રહેલી નાણાકીય ખાધને પૂરવાનો અને વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં સરકારી તિજોરી પરનો બોજ ઓછો કરવાનો છે. જોકે, સરકારના આ નિર્ણયથી દવા બનાવતી વૈશ્વિક ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે આનાથી તેમના નફાના માર્જિનમાં મોટો ઘટાડો થવાની આશંકા છે.

શું છે આ નવા હેલ્થકેર બિલના મુખ્ય પ્રસ્તાવો?

જર્મનીના કાયદા અનુસાર ત્યાં રહેતી દરેક વ્યક્તિ માટે હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ હોવો ફરજિયાત છે, જેનો અડધો ખર્ચ કર્મચારી પોતે અને બાકીનો અડધો ખર્ચ જે-તે કંપની ભોગવે છે. નવા બિલ હેઠળ સરકાર વધતા જતા હોસ્પિટલ ખર્ચ અને ડોક્ટરોની ફી પર અંકુશ લાવવા માંગે છે. આ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવાઓ પર ગ્રાહકોએ ચૂકવવી પડતી સંયુક્ત રકમ (Co-payment) માં વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ ઉપરાંત, પરિણીત કર્મચારીઓના પાર્ટનરને અત્યાર સુધી મળતા મફત સરકારી આરોગ્ય વીમાના નિયમોને પણ વધુ કડક બનાવવામાં આવશે, જેથી સિસ્ટમનો દુરુપયોગ રોકી શકાય.

વિપક્ષનો સખત વિરોધ: હોસ્પિટલો નાદાર થવાનો ભય

બુન્ડેસ્ટાગમાં આ બિલ પસાર થઈ ગયું હોવા છતાં, જર્મનીના વિપક્ષી દળો તેનો ઉગ્ર વિરોધ કરી રહ્યા છે. વિપક્ષી નેતાઓનું કહેવું છે કે સરકારના આ આકરા પગલાંથી વીમા પ્રીમિયમમાં કોઈ ખાસ સ્થિરતા નહીં આવે, ઉલટાનું ફંડના અભાવે દેશની ઘણી હોસ્પિટલો નાદાર (દિવાળિયું ફૂંકવા) તરફ ધકેલાઈ જશે અને જનરલ પ્રેક્ટિશનર ડોક્ટરો પર કામનો અસહ્ય બોજ વધી જશે. બીજી તરફ વીમા કંપનીઓએ મનોચિકિત્સકો (Psychiatrists) ની ફીમાં પણ ઘટાડો કર્યો હોવાથી ત્યાંના તબીબી આલમમાં અસંતોષની લાગણી વ્યાપી છે.

ફાર્મા કંપનીઓ કેમ થઈ લાલચોળ?

આ બિલમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ માટે પણ કડક જોગવાઈઓ છે. સરકારે પેટન્ટ કરાયેલી રસીઓ અને દવાઓ પર ઉત્પાદક ડિસ્કાઉન્ટ (રિબેટ) વધારીને ૧૫.૫ ટકા કરી દીધું છે, તેમજ વર્ષ ૨૦૨૭ થી ૨૦૩૦ સુધી આ રસીઓની કિંમતો વધારવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આ અંગે જર્મનીમાં એસ્ટ્રાઝેનેકા (AstraZeneca) કંપનીના પ્રમુખ એલેક્ઝાન્ડ્રા બિશપે નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, "સરકારનું આ પગલું તબીબી ક્ષેત્રે થતી નવીનતા (Innovation) ને સજા આપવા સમાન છે. આનાથી કંપનીઓ નવું રોકાણ કરતા અટકાશે, જે ભવિષ્યના સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન નહીં પણ અભિશાપ સાબિત થઈ શકે છે."

આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા અને વડાપ્રધાનનું વલણ

જર્મનીના આરોગ્ય પ્રધાન નીના વોર્કેને સરકારનો બચાવ કરતા જણાવ્યું છે કે, "અમે સમગ્ર હેલ્થ સિસ્ટમમાં કોઈ મોટો કાપ નથી મૂકી રહ્યા, પરંતુ ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચને દેશના આર્થિક વિકાસ દરની મર્યાદામાં લાવી રહ્યા છીએ. જનતાના ટેક્સના પૈસાનો આ એક જવાબદાર ઉપયોગ છે." ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મેર્ઝે પણ તેમના ચૂંટણી પ્રચારમાં બિઝનેસ પરનો વહીવટી બોજ ઘટાડવાનું વચન આપ્યું હતું, જેના ભાગરૂપે આ આર્થિક સુધારા લાવવામાં આવ્યા છે. હવે આ બિલ સંસદના ઉપલા ગૃહ 'બુન્ડેસરાત' (Bundesrat) માં મોકલવામાં આવશે, જ્યાં જર્મનીના ૧૬ રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ છે. જો ત્યાં કોઈ ગૂંચવણ ઊભી થશે, તો તેને આખરી નિર્ણય માટે મધ્યસ્થી સમિતિ સમક્ષ મોકલવામાં આવશે.