નવી દિલ્હી : મિત્રો કે સગા સંબંધીઓની લોન માટે ગેરંટર બનતા પહેલા તેના ગંભીર નાણાકીય અને કાનૂની જોખમો વિશે જાણવું અત્યંત આવશ્યક છે, કારણ કે ઉધાર લેનાર વ્યક્તિ લોન ન ચૂકવી શકે ત્યારે કાયદાકીય રીતે તેની સંપૂર્ણ જવાબદારી ગેરંટર પર આવી જાય છે.

સામાન્ય રીતે લોકો મિત્રતા કે સંબંધોને ખાતર લોન પર ગેરંટી આપી દેતા હોય છે, પરંતુ આ માત્ર કોઈ સામાન્ય ઔપચારિકતા નથી પરંતુ એક કાનૂની કરાર છે જેના હેઠળ ભારતીય કરાર કાયદાની કલમ ૧૨૮ મુજબ ગેરંટર વ્યાજ અને દંડ સહિતની રકમ ચૂકવવા માટે જવાબદાર બને છે.

જો લોન લેનાર વ્યક્તિ સમયસર હપ્તા ન ભરે તો બેંક અથવા નાણાકીય સંસ્થા દ્વારા સીધી કાનૂની કાર્યવાહી ગેરંટર સામે કરવામાં આવે છે, જેના કારણે ગેરંટરનો પોતાનો ક્રેડિટ સ્કોર પણ જોખમમાં મુકાય છે અને ભવિષ્યમાં લોન મેળવવામાં મોટી અડચણો ઊભી થાય છે.

આ કરારમાંથી બહાર નીકળવું ખૂબ જ મુશ્કેલ હોય છે અને ધિરાણકર્તા બેંકની મંજૂરી વિના ગેરંટર જવાબદારીમાંથી મુક્ત થઈ શકતો નથી, સિવાય કે લોન લેનાર અન્ય કોઈ ગેરંટર કે પ્રોપર્ટી જેવી મિલકતની સુરક્ષાની વ્યવસ્થા ન કરે.

તેથી કોઈપણ મિત્રની લોન માટે સહી કરતા પહેલા તેની નાણાકીય સ્થિતિ, આવક અને અગાઉના ક્રેડિટ રેકોર્ડની ઝીણવટભરી તપાસ કરવી જોઈએ તેમજ જો મિત્રની આર્થિક સ્થિતિ અસ્થિર જણાય તો તાત્કાલિક ગેરંટર બનવાનો ઇનકાર કરવો જ હિતાવહ છે.

બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા આ અંગે સમયાંતરે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે, જેથી નાગરિકો અજાણતામાં મોટા આર્થિક સંકટમાં ફસાઈ ન જાય અને યોગ્ય સાવચેતી રાખીને પોતાના નાણાકીય ભવિષ્યને સુરક્ષિત રાખી શકે.

ફૉલો-અપ (Follow-up): આર્થિક નિષ્ણાતો દ્વારા નાગરિકોને કોઈપણ લોન કરાર પર સહી કરતા પહેલા તમામ નિયમો અને શરતોના દસ્તાવેજો વકીલ અથવા કાનૂની સલાહકાર પાસે વંચાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.