રાજકોટ, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ ઇસ્લામની સૌથી પવિત્ર અને જીવનમાં એકવાર કરવાની ફરજ ગણાતી હજ યાત્રા આ વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માટે આર્થિક રીતે પડકારજનક બની ગઈ છે. મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને પગલે ગલ્ફ દેશોના હવાઈ માર્ગો ખોરવાઈ ગયા છે, જેની સીધી અસર હવાઈ ભાડા અને ટ્રાવેલ પેકેજો પર જોવા મળી રહી છે. ઇંધણના આસમાને પહોંચેલા ભાવ અને હવાઈ ટ્રાફિકમાં પડેલા અવરોધોને કારણે આ વર્ષે હજ યાત્રાનું બજેટ અગાઉની સરખામણીએ ૨૦ થી ૪૦ ટકા વધી ગયું છે.
શું છે આ મોંઘવારીનું મુખ્ય કારણ?
અહેવાલ મુજબ, ઇજિપ્ત જેવા દેશોમાં તો વિમાન ભાડામાં રેકોર્ડબ્રેક વધારો થયો છે. હજ માટેના પ્રવાસ પેકેજોમાં પણ ૩૦ ટકા સુધીનો વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે જે પેકેજ પહેલાં ૭૦,૦૦૦ પાઉન્ડમાં મળતું હતું, તે હવે ૯૦,૦૦૦ પાઉન્ડ સુધી પહોંચી ગયું છે. જઝીરા એરવેઝ જેવી કંપનીઓ, જે રશિયા અને મધ્ય એશિયામાંથી હજારો યાત્રાળુઓને સાઉદી અરેબિયા લઈ જાય છે, તેમણે પણ ઇંધણના ઊંચા ખર્ચને કારણે ભાડામાં ૪૦ ટકાનો વધારો કર્યો હોવાનું સ્વીકાર્યું છે.
ભારત અને પાકિસ્તાન પર પણ અસર
માત્ર મધ્ય પૂર્વના દેશો જ નહીં, પરંતુ ભારત અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોમાંથી પણ સાઉદી અરેબિયા જતી ફ્લાઇટ્સના ભાડામાં ૨૦ થી ૪૦ ટકા સુધીનો વધારો જોવા મળ્યો છે. પ્રાદેશિક તણાવને કારણે લાંબા રૂટ અપનાવવા પડી રહ્યા છે, જેનાથી ફ્લાઇટના સમય અને ઇંધણના વપરાશમાં વધારો થતા સીધો બોજ યાત્રાળુઓના ખિસ્સા પર પડી રહ્યો છે. આ વર્ષે સાઉદી અરેબિયા પહોંચનારા ૧.૫ મિલિયનથી વધુ વિદેશી યાત્રાળુઓ આ વધેલા ખર્ચથી પ્રભાવિત થશે તેવું અનુમાન છે.
સાઉદી અર્થતંત્ર અને ધાર્મિક પર્યટનનું મહત્વ
સાઉદી અરેબિયા માટે ધાર્મિક પર્યટન એ આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. રાજ્ય પોતાની આર્થિક યોજનાઓ હેઠળ યાત્રાળુઓના અનુભવને સુધારવા માટે સતત અબજો ડોલરનું રોકાણ કરી રહ્યું છે. જોકે, ક્વોટા સિસ્ટમ હોવા છતાં અને ભારે માંગને કારણે યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં ખાસ ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ વધતી મોંઘવારીને કારણે ઘણા સામાન્ય પરિવારો માટે આ યાત્રા વધુ મુશ્કેલ બની રહી છે.
વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે આ પવિત્ર યાત્રા માટેનો આ વધતો ખર્ચ એ એક એવી વાસ્તવિકતા છે જેનો સામનો લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ પોતાની આસ્થાને નિભાવવા માટે કરવો પડી રહ્યો છે.