મુંબઈ : છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી દેશનું અર્થતંત્ર સતત વૈશ્વિક આંચકાઓ અને બાહ્ય પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેના કારણે વિકાસ ગતિ મર્યાદિત રહી છે. જો આ વૈશ્વિક વિપરીત પરિબળો ન નડ્યા હોત, તો ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિદર આઠ ટકા કરતા પણ વધુ રહ્યો હોત તેવું મહત્ત્વપૂર્ણ નિવેદન રિઝર્વ બૅન્કનાં નાયબ ગવર્નર દ્વારા એક વિશેષ આર્થિક સંમેલન દરમિયાન આપવામાં આવ્યું છે.

એક અગ્રણી વ્યાપારિક સંસ્થા દ્વારા આયોજિત વાર્ષિક સમિટમાં વાતચીત કરતા રિઝર્વ બૅન્કનાં નાયબ ગવર્નર પૂનમ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રવર્તતી અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતે સાત ટકાથી વધુના મજબૂત દરથી વિકાસ સાધ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જો આગામી સમયમાં બાહ્ય આર્થિક પરિબળોમાં સુધારો થશે, તો દેશના આર્થિક વિકાસ દરમાં ત્વરીતપણે અડધાથી લઈને એક ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.

દેશની આર્થિક સુધારણાની સફર અંગે ચર્ચા કરતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વર્ષ ૧૯૯૧થી શરૂ થયેલી આર્થિક સુધારાઓની પ્રક્રિયામાં વહીવટી વ્યવસ્થાઓને મજબૂત બનાવવા, ડિજિટલ માળખાગત સુવિધાઓ ઊભી કરવા અને વિકાસ પ્રક્રિયામાં દેશના તમામ રાજ્યોને સમાન ભાગીદાર બનાવવાની દિશામાં અભૂતપૂર્વ કાર્ય કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી અર્થતંત્રને નવી દિશા મળી છે.

આર્થિક વિકાસને વધુ વેગ આપવાના પડકારો અંગે વાત કરતા તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે આ પ્રક્રિયા સરળ નથી અને તેના માટે વૈશ્વિક સ્તરેથી શીખીને રોકાણોમાં વધારો કરવો તેમજ સીધા વિદેશી રોકાણો (FDI) ને આકર્ષવા જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે. વર્તમાન સમયમાં ઈંધણના ઊંચા ભાવો અને બાહ્ય નાણાકીય સ્રોતો આપણા માટે પડકારરૂપ છે, છતાં અલ નિનોની માઠી અસર વચ્ચે પણ ખાદ્ય પદાર્થોના ક્ષેત્રે સ્થિતિ અત્યંત સંતોષકારક રહી છે.

ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના સંદર્ભમાં દેશમાં હાલ કોઈ મોટો પડકાર નથી અને પુરાંતની સ્થિતિ હોવાના કારણે ભારત હવે નિકાસકાર દેશ બની રહ્યો છે. નીતિગત સ્તરે સતત લેવાયેલા સક્ષમ પગલાંઓના પરિણામે હવે ભારતીય અર્થતંત્ર તેલના વપરાશ કે વરસાદની ખેંચ જેવા આંચકાઓ પ્રત્યે અગાઉની સરખામણીમાં ઓછું સંવેદનશીલ બન્યું છે, જે દેશની આર્થિક મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.

આ ઉપરાંત, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના કારણે રોજગારી પર પડનારી કથિત અસરો વિશેની ચિંતાઓને ફગાવી દેતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઇતિહાસમાં ટેક્નોલોજીના આગમનથી ક્યારેય વ્યાપક બેરોજગારી સર્જાઈ નથી અને વર્તમાન પરિવર્તનથી પણ રોજગારી પર કોઈ નુકસાનકારક અસર નહીં પડે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.