નવી દિલ્હી: આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ પર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત અબજો રૂપિયાના મહત્વાકાંક્ષી 'ગ્રેટ નિકોબાર આઇલેન્ડ' (GNI) પ્રોજેક્ટને લઈને દેશના રાજકારણમાં ભારે ઉકળાટ જોવા મળી રહ્યો છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને રાજ્યસભાના સાંસદ જયરામ રમેશે આ પ્રોજેક્ટ સામે આકરો વિરોધ નોંધાવતા કેન્દ્રીય સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહને વધુ એક સણસણતો પત્ર લખ્યો છે. છેલ્લા થોડા જ દિવસોમાં કોંગ્રેસના મહાસચિવ દ્વારા સંરક્ષણ મંત્રાલયને લખવામાં આવેલો આ ત્રીજો પત્ર છે, જેના કારણે આ વિવાદિત પ્રોજેક્ટને લઈને પર્યાવરણ અને દેશની સુરક્ષા પર ચર્ચાઓ ફરી તેજ બની છે.

જયરામ રમેશે પોતાના પત્રમાં સરકારના એ તર્ક સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે જેમાં આ પ્રોજેક્ટને સંપૂર્ણપણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ અનિવાર્ય ગણાવવામાં આવી રહ્યો છે. વિપક્ષી નેતાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશના સંરક્ષણને મજબૂત કરવા અને હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની સૈન્ય શક્તિ વધારવા સામે કોઈ વાંધો હોઈ શકે નહીં, પરંતુ સુરક્ષાના ઓથા હેઠળ એક વિશાળ વ્યાપારી સાહસ શરૂ કરવું યોગ્ય નથી. ટાપુના વર્તમાન નાજુક ભૌગોલિક સ્વરૂપને જોતાં આ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં એક ભયાનક પર્યાવરણીય આપત્તિને આમંત્રણ આપી શકે છે તેવી ભીતિ પત્રમાં વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

સરકારને ઘેરવા માટે કોંગ્રેસના સાંસદે આંદામાન અને નિકોબાર કમાન્ડ હેઠળ પહેલેથી જ કાર્યરત કીમતી સૈન્ય મથકોની આખી યાદી પત્રમાં ટાંકીને વૈકલ્પિક આયોજન રજૂ કર્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કેમ્પબેલ બાય ખાતે વર્ષ ૨૦૧૨થી કાર્યરત નૌકાદળના મહત્વના મથક 'INS બાઝ'ના રનવેની લંબાઈ ત્રણ ગણી વધારવાની અને નવી જેટી બનાવવાની યોજના છેલ્લા પાંચ વર્ષથી મંજૂરીની રાહ જોઈ રહી છે. જો સરકાર આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે તો પર્યાવરણને ન્યૂનતમ નુકસાન પહોંચાડીને પણ આપણા સંરક્ષણ તંત્રને બેવડું મજબૂત કરી શકાય તેમ છે.

આ ઉપરાંત પત્રમાં દેશના અન્ય વ્યૂહાત્મક સૈન્ય મથકો જેવા કે INS કર્દીપ, INS કોહાસા, INS ઉત્ક્રોશ, INS જરાવા અને કાર નિકોબાર એરફોર્સ સ્ટેશનનો પણ વિશેષ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વિપક્ષી નેતાની દલીલ છે કે આ તમામ સંરક્ષણ સંપત્તિઓ દાયકાઓ જૂની અને અત્યંત મજબૂત છે, જેમના આધુનિકીકરણ અને વિસ્તરણ માટે બહુ જ ઓછો પર્યાવરણીય ખર્ચ કરવો પડશે. નવા વ્યાપારી બંદરો અને બાંધકામો પાછળ કુદરતી સંપત્તિનો ભોગ લેવાને બદલે આ સ્થાપિત મથકોનો મિલિટરી ગ્રેડ તરીકે ઉપયોગ કરવો એ વધુ શાણપણભર્યું પગલું સાબિત થશે.

જયરામ રમેશે સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહને આ તમામ વૈકલ્પિક માર્ગો પર ગંભીરતાથી પુનઃવિચારણા કરવા નમ્ર વિનંતી કરી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ વિકલ્પો માત્ર રાજકીય દ્રષ્ટિકોણ નથી, પરંતુ દેશના પ્રખ્યાત અને નિવૃત્ત નૌકાદળના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ પોતે પોતાના સંશોધન લેખોમાં આ જ પ્રકારના મંતવ્યો રજૂ કર્યા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સંરક્ષણ મંત્રાલય વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા આ પર્યાવરણીય અને સૈન્ય પાસાઓ પર કેવો પ્રતિભાવ આપે છે અને પ્રોજેક્ટના ભવિષ્ય પર શું નિર્ણય લેવાય છે.