વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર અત્યારે એક એવા વળાંક પર ઉભું છે જેની કલ્પના ૨૦૨૦ના લોકડાઉન પછી કોઈએ કરી નહોતી. IEA ના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, ચાલુ ક્વાર્ટરમાં ક્રૂડ ઓઇલની માંગમાં જે ગાબડું પડવાની શક્યતા છે તે ૨૦૨૦ના કોવિડ-૧૯ યુગના ભયાનક ઘટાડાની યાદ અપાવે તેવી છે. આ અચાનક આવેલી 'મહાન મંદી' પાછળ માત્ર આર્થિક સુસ્તી જ જવાબદાર નથી, પરંતુ વિશ્વભરમાં ઝડપથી સ્વીકારાઈ રહેલા ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) અને બદલાતી ઉદ્યોગ નીતિઓ પણ મુખ્ય કારણો છે. જો આ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો કડાકો બોલાઈ શકે છે, જે ભારત જેવા વિશાળ આયાતકાર દેશ માટે આશીર્વાદ સમાન સાબિત થશે અને મોંઘવારીમાં રાહત આપી શકે છે.

બીજી તરફ, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવે બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્વના દરિયાઈ માર્ગો બંધ થવાને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. એજન્સીએ અંદાજ લગાવ્યો છે કે બીજા ક્વાર્ટરમાં તેલની માંગમાં દરરોજ ૧.૫ મિલિયન બેરલનો જંગી ઘટાડો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને એપ્રિલ મહિનામાં જ ૨.૩ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસનો ઘટાડો થવાની ધારણા છે. ઉંચી કિંમતો અને પુરવઠાની અછતને કારણે વિશ્વભરના ઉદ્યોગો હવે તેલનો વપરાશ ઘટાડવા મજબૂર બન્યા છે, જે આર્થિક ગતિવિધિઓને ધીમી પાડી રહી છે.

આ ગંભીર કટોકટી વચ્ચે એક ચોંકાવનારો વળાંક રશિયાની વધતી કમાણી છે. જ્યારે આખું વિશ્વ તેલની અછત અને માંગના ઘટાડા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે રશિયાએ માર્ચ મહિનામાં તેની નિકાસ કમાણી લગભગ બમણી કરીને $૧૯ બિલિયન સુધી પહોંચાડી દીધી છે. અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધોમાં આપવામાં આવેલી આંશિક ઢીલનો લાભ ઉઠાવી રશિયાએ તેની નિકાસ વધારી છે. મધ્ય પૂર્વમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાનો સૌથી મોટો આર્થિક ફાયદો અત્યારે રશિયાને મળી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક ઉર્જા રાજકારણમાં એક નવો સમીકરણ રચી રહ્યો છે.