નવી દિલ્હી, તા.૦૯: યુરોપિયન યુનિયન (EU) દ્વારા આયાતી માલસામાન પર લાદવામાં આવેલા કડક કાર્બન ટેક્સના કારણે મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા ભારતના સૂક્ષ્મ અને નાના સ્ટીલ નિકાસકારો (MSMEs) માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ખૂબ જ રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, યુરોપિયન યુનિયનના 'કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ' (CBAM) હેઠળ તૃતીય-પક્ષ (Third-Party) ચકાસણી અને પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે થતા અતિશય ખર્ચનો બોજ હળવો કરવા સરકાર સક્રિય બની છે. આ માટે સરકાર નિકાસ પ્રમોશન મિશન (EPM) ના દાયરાને લંબાવવાની ગંભીર યોજના બનાવી રહી છે, જેથી નાના સ્ટીલ નિકાસકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહેવામાં મદદ મળી શકે.
વાસ્તવમાં, યુરોપિયન યુનિયન સાથે ચાલી રહેલી ભારતની મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ની મંત્રણાઓ દેશના ઉદ્યોગોને આ સીબીએએમ (CBAM) ટેક્સમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ અપાવી શકે તેમ નથી. વળી, નાની કંપનીઓ માટે આ નવા નિયમો હેઠળ વેરિફિકેશન અને સર્ટિફિકેશન કરાવવાનો ખર્ચ ખૂબ જ ઊંચો રહે છે. આ આર્થિક ભારણને પહોંચી વળવા માટે, નિકાસ પ્રમોશન મિશનના 'ટ્રેડ રેગ્યુલેશન્સ, એક્રેડિટેશન એન્ડ કમ્પ્લાયન્સ એનેબલમેન્ટ' એટલે કે ટ્રેસ (TRACE) હસ્તક્ષેપ હેઠળ આ કાર્બન ટેક્સ સંબંધિત પ્રમાણપત્ર ખર્ચનો સમાવેશ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ નવી જોગવાઈ હેઠળ, પાત્રતા ધરાવતા તમામ લાયક સૂક્ષ્મ અને નાના નિકાસકારોને તેઓએ કરેલા કુલ ખર્ચના ૯૦ ટકા સુધીની જંગી રકમ સરકાર દ્વારા વળતર (રીઅમ્બર્સમેન્ટ) સ્વરૂપે પાછી આપી દેવામાં આવશે.
મંત્રાલયની સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી અને આગામી કદમ:
સંબંધિત મંત્રાલયે આ પ્રસ્તાવને સૈદ્ધાંતિક રીતે પોતાની લીલી ઝંડી આપી દીધી છે કે નાના એકમોને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો પૂરા કરવા માટે ૯૦% સબસિડી મળવી જ જોઈએ. આ મામલે હવે ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) નો સંપર્ક સાધવામાં આવ્યો છે અને આ ફાઈનલ દરખાસ્તને ટૂંક સમયમાં ઉચ્ચ સ્તરીય સશક્ત સમિતિ (Empowered Committee) સમક્ષ અંતિમ મહોર માટે મૂકવાની વિનંતી કરાઈ છે.
આ સરકારી પગલાંથી ભારતના સ્ટીલ ક્ષેત્રના નાના ઉત્પાદકોને યુરોપના બજારમાં પોતાનો વેપાર જાળવી રાખવા માટે મોટું પ્રોત્સાહન મળશે. નિષ્ણાતોના મતે, ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને ગ્રીન એનર્જીના નામે પશ્ચિમી દેશો દ્વારા ઊભા કરવામાં આવી રહેલા નોન-ટેરિફ અવરોધો સામે ભારતીય એમએસએમઈ (MSME) સેક્ટરને સુરક્ષિત રાખવા માટે સરકારની આ 'TRACE' સ્કીમ ભવિષ્યમાં એક અમોઘ શસ્ત્ર સાબિત થશે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં 'મેડ ઇન ઇન્ડિયા' સ્ટીલનો ડંકો વાગતો રહેશે.