તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
બજેટના કેટલાક ભાગોમાં ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનું સરકાર વિચારી રહી છે
સરકાર ખર્ચ ઘટાડવા માટે શ્રેણીબદ્ધ પગલાં અમલમાં મૂકી રહી છેઃ તેલના વધતા ભાવે ચિંતાઓમાં વધારો કર્યો છેઃ સબસિડી બિલમાં પણ ઝડપથી વધારો થયો
નવી દિલ્હી,તા.૫: તેલના વધતા ભાવ સબસિડી બિલને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકાર બજેટના કેટલાક ભાગોમાં ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનું વિચારી રહી છે. સબસિડી બિલ તેની રાજકોષીય એકત્રીકરણ યોજનાઓને પાટા પરથી ઉતારવાનો ભય રાખે છે. બ્લૂમબર્ગે આ માહિતી આ બાબતથી પરિચિત અધિકારીઓને ટાંકીને આપી છે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા મહિનામાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સાથે ઘણી બેઠકોમાં આ વિકલ્પોની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે. જો કે, હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. અધિકારીઓએ નામ ન આપવાની શરતે વાત કરી કારણ કે આ ચર્ચાઓ ગુપ્ત છે.
અધિકારીઓએ કહ્યું: મૂડી ખર્ચ અથવા સંરક્ષણ બજેટમાં ઘટાડો કરવાની બહુ ઓછી ઇચ્છા છે. તેના બદલે, અધિકારીઓ અન્ય ક્ષેત્રોની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે જ્યાં ખર્ચમાં ઘટાડો કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જળ સંસાધનો માટે ફાળવણી અને રાજ્યોને લોન.
ભારતના નાણાં મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ ટિપ્પણી માટેની વિનંતીનો જવાબ આપ્યો ન હતો.
મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ જેમ જેમ આગળ વધી રહ્યો છે, તેમ તેમ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર વધતા આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહી છે. તેલ આયાત બિલમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. ભારતીય ચલણ રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. ફુગાવો કેન્દ્રીય બેંકના ૪્રુ લક્ષ્યને વટાવી જવાની ધમકી આપી રહ્યો છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ ચેતવણી આપી છે કે તેલના ઊંચા ભાવ માર્ચ ૨૦૨૭ માં પૂરા થતા વર્ષ માટે રાજકોષીય ખાધને કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) ના ૪.૩% સુધી મર્યાદિત કરવાના સરકારના લક્ષ્યને જોખમમાં મૂકી શકે છે. આ રોગચાળા પછી પહેલી વાર રાજકોષીય ખાધમાં ઘટાડો તરફ દોરી શકે છે.
ગયા અઠવાડિયે જાહેર કરાયેલા ડેટા દર્શાવે છે કે નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ મહિના, એપ્રિલમાં રાજકોષીય ખાધ પાછલા વર્ષની તુલનામાં લગભગ બમણી થઈ ગઈ, જે ૩.૬ ટ્રિલિયન રૂપિયા ($૩૭.૮ બિલિયન) સુધી પહોંચી ગઈ. આ બન્યું કારણ કે સરકારી ખર્ચ મહેસૂલ આવક કરતાં ઘણો વધારે હતો.
વધતી જતી બજેટ ખાધને પહોંચી વળવા માટે, સરકારે કાં તો બીજે ક્યાંકથી આવક એકત્ર કરવી પડશે અથવા વધુ ઉધાર લેવું પડશે. આ બાબતથી પરિચિત અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર બજેટ મર્યાદાથી વધુ ઉધાર લેવા અંગે સાવચેત છે, કારણ કે વધારાનું દેવું જારી કરવાથી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થઈ શકે છે.
ભારતે આ નાણાકીય વર્ષ માટે ખાતર સબસિડી માટે રૂ.૧.૭૧ ટ્રિલિયનનું બજેટ રાખ્યું છે. જો કે, અધિકારીઓનો અંદાજ છે કે જો વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવ ઊંચા રહેશે તો આ બિલ લગભગ બમણું થઈ શકે છે.
વધુમાં, કેન્દ્રીય બેંક તરફથી અપેક્ષા કરતા ઓછા ડિવિડન્ડે આ વધારાના ખર્ચને આવરી લેવા માટે સરકારના નાણાકીય બફરને મર્યાદિત કરી દીધો છે.
ખર્ચ ઘટાડવાનો કોઈપણ નિર્ણય પીએમ મોદી માટે રાજકીય રીતે મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે. આનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે સરકારની મુખ્ય કલ્યાણકારી યોજનાઓ પર પ્રતિકૂળ અસર થવાનું જોખમ છે. રાજ્યોને ભંડોળ ઘટાડવું રાજકીય રીતે વિવાદાસ્પદ મુદ્દો પણ બની શકે છે.
દક્ષિણ ભારતના ઘણા વિપક્ષ શાસિત રાજ્યોએ અગાઉ ચિતા વ્યક્ત કરી છે કે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી કર આવકનું વિતરણ તેમના માટે વાજબી નથી. આ રસ્તાઓ, બંદરો અને હાઇવે પર ખર્ચ કરવાની તેમની ક્ષમતાને મર્યાદિત કરે છે.
લોકોએ કહ્યું કે ચર્ચાઓ હજુ પણ તેમના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. અધિકારીઓ વર્ષના બીજા ભાગમાં પરિસ્થિતિનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરે તેવી અપેક્ષા છે.
લોકો કહે છે કે જો ખર્ચમાં કાપ આખરે લાગુ કરવામાં આવે તો પણ, તે ખાધને કાબુમાં રાખવા માટે પૂરતા નહીં હોય, ખાસ કરીને જો તેલના ભાવ વર્તમાન સ્તરની નજીક રહે.
સરકારે પહેલાથી જ વિદેશી મૂડીના પ્રવાહને રોકવા, રૂપિયાને ટેકો આપવા અને વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટે ઘણા પગલાંની જાહેરાત કરી છે. દરમિયાન, ભારતીય રિઝર્વ બેંકે બજારની સતત અસ્થિરતા વચ્ચે તેના વિદેશી વિનિમય ભંડારને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે
(9:53 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
