<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 23rd April 2026

સરકાર પેન્‍શન બમણું કરવાનું વિચારી રહી છે

શેરી વિક્રેતાઓ, ઘરેલુ કામદારો, મજૂરો અને સ્‍વ-રોજગાર ધરાવતા વ્‍યક્‍તિઓ માટે પેન્‍શન વધારીને દર મહિને રૂા.૧૦,૦૦૦ કરી શકાય છે

નવી દિલ્‍હી તા.૨૩: ભારત સરકાર અનૌપચારિક કામદારો માટે સામાજિક સુરક્ષાનો વ્‍યાપ વધારવાની યોજના બનાવી રહી છે. વધતી જતી ફુગાવા અને નિવૃત્ત લોકો માટે વધતા ખર્ચને ધ્‍યાનમાં રાખીને, સરકાર અટલ પેન્‍શન યોજના (APY) હેઠળ લઘુત્તમ પેન્‍શનની ઉપલી મર્યાદા વધારીને દર મહિને રૂા.૧૦,૦૦૦ કરવા પર વિચાર કરી રહી છે. ત્રણ અધિકારીઓએ નામ ન આપવાની શરતે મિન્‍ટ સાથે વાત કરી.

ભારતમાં અનૌપચારિક કામદારો એવા કામદારો છે જે અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે. તેમની પાસે નોકરીની સુરક્ષા, નિヘતિ પગાર અથવા સામાજિક સુરક્ષા (PF, પેન્‍શન, રજા)નો અભાવ છે. આ દેશના કુલ કાર્યબળના આશરે ૯૦% છે, જેમાં શેરી વિક્રેતાઓ, ઘરેલુ કામદારો, મજૂરો અને સ્‍વ-રોજગારનો સમાવેશ થાય છે.

અટલ પેન્‍શન યોજના (APY) મે ૨૦૧૫ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ્‍ય અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો, ખેડૂતો, દુકાનદારો અને નાના વેપારીઓને તેમના વૃદ્ધાવસ્‍થામાં નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો છે. હાલમાં, આ યોજના ૬૦ વર્ષની ઉંમર પછી દર મહિને રૂા.૧,૦૦૦ થી રૂા.૫,૦૦૦ ની ગેરંટીકૃત પેન્‍શન પ્રદાન કરે છે. જોકે, વધતી કિમતોને કારણે, આ રકમ ઓછી પડી રહી છે.

અત્‍યાર સુધીમાં ૯૦ મિલિયનથી વધુ સભ્‍યો ખ્‍ભ્‍ળ્‍ માં જોડાયા છે, પરંતુ આમાંથી લગભગ અડધા સભ્‍યોએ નિયમિત યોગદાન આપવાનું બંધ કરી દીધું છે. અત્‍યાર સુધીમાં સૌથી વધુ નવા સભ્‍યો, ૧૩.૫ મિલિયન, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં જોડાયા છે. સરકાર માને છે કે પેન્‍શન મર્યાદા વધારવાથી નવા સભ્‍યો આકર્ષાશે અને હાલના સભ્‍યોને જાળવી રાખવામાં આવશે.

નાણા મંત્રાલય અને પેન્‍શન ફંડ રેગ્‍યુલેટરી એન્‍ડ ડેવલપમેન્‍ટ ઓથોરિટી (PFRDA) આ પ્રસ્‍તાવ પર સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. એવી શક્‍યતા છે કે ઉપલી પેન્‍શન મર્યાદા રૂા.૮,૦૦૦ થી વધારીને રૂા.૧૦,૦૦૦ પ્રતિ માસ કરવામાં આવશે. એક અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે, ૅઆ ફેરફાર યોજનાને વધુ આકર્ષક બનાવશે અને તેને જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચને અનુરૂપ બનાવશે.

૩૧ માર્ચ, ૨૦૧૬ પહેલા જોડાયેલા સભ્‍યોને પહેલા પાંચ વર્ષ માટે સરકાર તરફથી સહ-ફાળો મળ્‍યો હતો. આ રકમ સભ્‍યના યોગદાનના ૫૦% (વર્ષે મહત્તમ રૂા.૧,૦૦૦) હતી. આ લાભ ફક્‍ત તે લોકોને જ ઉપલબ્‍ધ હતો જેમણે આવકવેરો ભર્યો ન હતો અને અન્‍ય કોઈ સામાજિક સુરક્ષા યોજનામાં નોંધાયેલા ન હતા.

સરકાર પેન્‍શન સખીઓ અને બિઝનેસ કોરસપોન્‍ડન્‍ટ્‍સ (BC) દ્વારા ગામડાઓ સુધી પહોંચવાની યોજના ધરાવે છે. વધુમાં, સતત યોગદાનના પડકારને સંબોધવામાં આવી રહ્યો છે. ૨૬ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ, કેબિનેટે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૩૧ સુધી યોજના ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી. પ્રમોશનલ, વિકાસ અને ગેપ-ફંડિગ પ્રવૃત્તિઓ માટે સમર્થન પણ ચાલુ રહેશે.

નિષ્‍ણાતો કહે છે કે આ ફેરફારથી સરકારી તિજોરી પર વધુ દબાણ નહીં આવે, કારણ કે અટલ પેન્‍શન યોજના (APY) મોટાભાગે સભ્‍યોના પોતાના યોગદાન દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે. ગ્રાન્‍ટ થોર્ન્‍ટનના વિવેક ઐયર કહે છે, APY એક નિર્ધારિત-યોગદાન યોજના છે. સુરક્ષા તેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્‍ય છે. તેથી, આ ફેરફાર સરકાર પર કોઈ નોંધપાત્ર નાણાકીય દબાણ નહીં લાવે.

(10:27 AM IST)