<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 19th November 2026

સરકારી બેંકો માટે ‘‘અચ્‍છે દિન'': ૬ મહિનાનો નફો ૧.૦૯ લાખ કરોડ

દેશની સરકારી બેંકોએ ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ ૬ માસમાં રેકોર્ડબ્રેક દેખાવ કર્યોઃ કુલ નેટ પ્રોફિટ ૧૬.૯ ટકા વધીને ૧,૦૯ લાખ કરોડ સરકારી બેંકોનો કુલ કારોબાર પણ ૧૫.૫ ટકા વધીને રૂા.૩૦૧.૬ લાખ કરોડ થઇ ગયો

નવી દિલ્‍હી તા.૧૯: દેશની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની નાણાકીય સ્‍થિતિ સતત સુધરી રહી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના પ્રથમ છ મહિનામાં, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ તેમનો અત્‍યાર સુધીનો સૌથી વધુ ચોખ્‍ખો નફો નોંધાવ્‍યો. એપ્રિલ અને સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૬ ની વચ્‍ચે, આ બેંકોનો સંયુક્‍ત ચોખ્‍ખો નફો રૂા.૧.૦૯ લાખ કરોડને વટાવી ગયો. બેંકોનો કુલ વ્‍યવસાય પહેલીવાર રૂા.૩૦૦ લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે. નાણા મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, સુધારેલી લોન વસૂલાત, ઓછી ખરાબ લોન, મજબૂત કમાણી અને સુધારેલી બેંકિગ કામગીરીએ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની નાણાકીય સ્‍થિતિ મજબૂત બનાવી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની કમાણીમાં સતત છઠ્ઠા વર્ષે સુધારો થયો છે. નાણા મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, બેંકોની નાણાકીય સ્‍થિતિમાં સુધારો થવામાં ઘણા પરિબળો ફાળો આપી રહ્યા છે. આમાં ખરાબ લોનમાં ઘટાડો, લોન વસૂલાતમાં સુધારો, મજબૂત મૂડી, કામગીરીમાં પારદર્શિતા અને ખર્ચ પર નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના પ્રથમ છ મહિનામાં, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો કાર્યકારી નફો ૧૩.૯% વધીને રુા.૧.૮૧ લાખ કરોડ થયો. દરમિયાન, તેમનો ROA (સંપત્તિ પર વળતર) વધીને ૧.૧૧% થયો, જે વાર્ષિક ધોરણે ૩ બેસિસ પોઈન્‍ટનો સુધારો દર્શાવે છે. આ સૂચવે છે કે બેંકો ફક્‍ત તેમના વ્‍યવસાયને વિસ્‍તૃત કરવા પર જ નહીં પરંતુ તેમની સંપત્તિમાંથી વધુ સારું વળતર ઉત્‍પન્ન કરવા અને ખર્ચ ઓછો રાખવા પર પણ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના વ્‍યવસાયમાં પણ મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં, આ બેંકોનો કુલ વ્‍યવસાય વાર્ષિક ધોરણે ૧૫%  વધીને રૂા.૩૦૧.૬ લાખ કરોડ થયો છે. આ પહેલી વાર છે જ્‍યારે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો સંયુક્‍ત વ્‍યવસાય રૂા.૩૦૦ લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે. આ વ્‍યવસાયમાં બેંક થાપણો અને આપવામાં આવેલી લોન બંનેનો સમાવેશ થાય છે. વ્‍યવસાયમાં વૃદ્ધિ દર્શાવે છે કે બેંકિગ સિસ્‍ટમમાં ગ્રાહકોની ભાગીદારી વધી રહી છે, અને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને ધિરાણ આપવામાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં ગ્રાહકોની થાપણોમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્‍યો છે. ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં પીએસબીની કુલ થાપણો વાર્ષિક ધોરણે ૧૩.૧% વધીને રૂા.૨૭૫ લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. વધેલી થાપણો બેંકોને ધિરાણ માટે વધુ સંસાધનો પૂરા પાડે છે. દરમિયાન, છૂટક, કૃષિ અને નાના વ્‍યવસાયોને લોનમાં પણ સારો વિકાસ જોવા મળ્‍યો.

નાના વ્‍યવસાય (MSME) ક્ષેત્રમાં લોનની માંગ સૌથી વધુ વધી. કૃષિ અને નાના ઉદ્યોગોને વધેલા ધિરાણથી આર્થિક પ્રવૃત્તિ, રોજગાર અને વ્‍યવસાયને ટેકો મળી શકે છે. મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો પાયાના આર્થિક વિકાસ અને નાણાકીય સમાવેશમાં ફાળો આપી રહી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો માટે સૌથી મોટી રાહત તેમની સંપત્તિ ગુણવત્તામાં સુધારો છે. કુલ NPA, અથવા કુલ નોન-પર્ફોર્મિગ લોન, ઘટીને ૧.૬૯% થઈ ગઈ છે, જ્‍યારે ચોખ્‍ખી NPA ઘટીને માત્ર ૦.૩૩% થઈ ગઈ છે. NPA એ એવી લોનનો ઉલ્‍લેખ કરે છે જેના હપ્તા અથવા વ્‍યાજ સમયસર ચૂકવવામાં આવતા નથી, જેના કારણે તે બેંક માટે જોખમી લોન બને છે. ફભ્‍ખ્‍માં ઘટાડો સૂચવે છે કે બેંકોની લોન ગુણવત્તામાં સુધારો થઈ રહ્યો છે અને ખરાબ લોનનું દબાણ ઘટી રહ્યું છે.

નાણા મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ સુધારો લોન વિતરણ પ્રક્રિયાઓ, લોન મોનિટરિંગ અને વસૂલાતના પ્રયાસોમાં સુધારો થવાને કારણે થયો છે. બેંકોમાં નવી લોન સ્‍લિપેજનો દર ૦.૬૨% રહ્યો, જ્‍યારે વસૂલાત અને અપગ્રેડમાં ૨૧.૧% નો વધારો થયો. વધુમાં, તમામ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો PCR (પ્રોવિઝનિગ કવરેજ રેશિયો) ૯૦% થી ઉપર છે. આનો અર્થ એ થયો કે બેંકોએ સંભવિત ખરાબ લોનથી થતા નુકસાનનું સંચાલન કરવા માટે પૂરતી જોગવાઈઓ કરી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મૂડી સ્‍થિતિમાં પણ સુધારો થયો છે. ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં, આ બેંકોનો CRAR (મૂડીથી જોખમ-ભારિત સંપત્તિ ગુણોત્તર) ૧૬.૮૯% હતો, જે ગયા વર્ષની તુલનામાં ૯૩ બેસિસ પોઇન્‍ટનો વધારો દર્શાવે છે. CRAR એ બેંકની નાણાકીય શક્‍તિનું એક મહત્‍વપૂર્ણ માપ છે. તે દર્શાવે છે કે બેંક પાસે તેની જોખમી લોન અને અન્‍ય એક્‍સપોઝર સામે કેટલી મૂડી છે. પૂરતી મૂડી બેંકને નાણાકીય આંચકાઓ શોષી શકે છે અને જરૂરિયાત મુજબ ધિરાણ આપવા માટે વધુ સારી સ્‍થિતિમાં રહી શકે છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ તેમની કાર્યકારી કાર્યક્ષમતામાં પણ સુધારો કર્યો છે. એપ્રિલ અને સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૬ વચ્‍ચે, તેમનો ખર્ચ-થી-આવક ગુણોત્તર વાર્ષિક ધોરણે ૧૯૧ બેસિસ પોઇન્‍ટ ઘટીને ૪૭.૩૮% થયો. દરમિયાન, પ્રતિ સંપત્તિ ખર્ચ ૧૪ બેસિસ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૧.૬૦% થયો છે. આ સુધારા પાછળ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ, ડિજિટલ બેંકિગ સેવાઓનો વિસ્‍તરણ, બહેતર ખર્ચ વ્‍યવસ્‍થાપન અને સંચાલન પદ્ધતિઓમાં ફેરફાર મુખ્‍ય પરિબળો માનવામાં આવે છે. ડિજિટલ સેવાઓનો ઉદય બેંકોને ઘણી પ્રક્રિયાઓ ઝડપથી પૂર્ણ કરવા અને કાર્યકારી ખર્ચને નિયંત્રિત કરવા સક્ષમ બનાવી રહ્યો છે.

કમાણીમાં વધારો, NPA ઘટાડવું અને મૂડી મજબૂત કરવી એ બેંકિગ ક્ષેત્ર માટે સકારાત્‍મક સંકેતો છે. આ બેંકોની ધિરાણ ક્ષમતામાં વધારો કરી શકે છે અને ભવિષ્‍યના આર્થિક તણાવની સ્‍થિતિમાં નુકસાનને શોષવાની તેમની ક્ષમતામાં સુધારો કરી શકે છે.

રિટેલ, કૃષિ અને પ્‍લ્‍પ્‍ચ્‍ ક્ષેત્રોમાં લોનની વધતી માંગ પણ દર્શાવે છે કે બેંકો અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી રહી છે. દરમિયાન, સતત પાંચ વર્ષનો નફો સુધારો જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના પ્રદર્શનમાં ફેરફારને પ્રતિબિબિત કરે છે. જો કે, બેંકિગ ક્ષેત્રની લાંબા ગાળાની મજબૂતાઈ જાળવવા માટે લોન ગુણવત્તા, વસૂલાત, જોખમ વ્‍યવસ્‍થાપન અને ખર્ચ નિયંત્રણમાં સતત સુધારો કરવાની જરૂર પડશે. હાલમાં, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના તાજેતરના ડેટા તેમની સુધારેલી નાણાકીય સ્‍થિતિ અને વધતી જતી વ્‍યવસાયિક સંભાવનાનું ચિત્ર રજૂ કરે છે.

(10:55 AM IST)