મુંબઈ, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ડિયા (MCX) એ કોમોડિટી માર્કેટમાં એક મોટું પગલું ભરતા આજે 'સિલ્વર 100' ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટની સત્તાવાર શરૂઆત કરી છે. આ નવા કોન્ટ્રાક્ટનું કદ માત્ર ૧૦૦ ગ્રામ રાખવામાં આવ્યું છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય રિટેલ રોકાણકારો, સ્થાનિક ઝવેરીઓ અને નાના વ્યવસાયો માટે ચાંદીના ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગને વધુ સુલભ અને સસ્તું બનાવવાનો છે. અત્યાર સુધી બજારમાં ૩૦ કિલો કે ૧ કિલોના મોટા કોન્ટ્રાક્ટ હતા, પરંતુ હવે ૧૦૦ ગ્રામના આ નાના એકમથી નાના ખેલાડીઓ પણ માર્કેટમાં સક્રિય થઈ શકશે.
વ્યવસાયો માટે 'હેજિંગ'નું કવચ
MCX ના એમડી અને સીઈઓ પ્રવીણા રાયે આ લોન્ચિંગ અંગે જણાવ્યું હતું કે, "આ નવો પ્રોડક્ટ ભારતીય ચાંદી ઉદ્યોગ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. જ્વેલરીના નાના વ્યવસાયો હવે પોતાની ઈન્વેન્ટરીની જરૂરિયાત મુજબ નાના જથ્થામાં ખરીદી કે વેચાણ કરીને ભાવની અસ્થિરતા સામે પોતાનું રક્ષણ (હેજિંગ) કરી શકશે. આનાથી મોટી મૂડી રોકવાની જરૂરિયાત ઘટશે અને વ્યવસાયો વધુ સારી રીતે આયોજન કરી શકશે."
ટેકનિકલ અને ટ્રેડિંગ વિગતો
આ નવો કોન્ટ્રાક્ટ 'SILVER100' પ્રતીક હેઠળ ટ્રેડ થશે. ટ્રેડિંગનો સમય સોમવારથી શુક્રવાર, સવારે ૯:૦૦ થી રાત્રે ૧૧:૩૦ (અથવા ૧૧:૫૫) સુધીનો રહેશે. કિંમતો અમદાવાદના સ્પોટ ભાવના આધારે પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના દરે ક્વોટ કરવામાં આવશે. MCX એ સુરક્ષાના ભાગરૂપે લઘુત્તમ ટિક સાઈઝ ૧ રૂપિયા નક્કી કરી છે અને મહત્તમ ઓર્ડર મર્યાદા ૬૦૦ કિલો સુધીની રાખી છે. ભાવમાં થતી ભારે વધઘટને રોકવા માટે એક્સચેન્જે ૪% થી શરૂ થતું મલ્ટી-લેવલ પ્રાઈસ બેન્ડ માળખું પણ તૈયાર કર્યું છે.
ભૌતિક ડિલિવરીની સુવિધા
આ કોન્ટ્રાક્ટની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની ભૌતિક ડિલિવરી (Physical Delivery) છે. સમાપ્તિ સમયે જે પણ પોઝિશન ખુલ્લી હશે, તેનું ડિલિવરી દ્વારા સમાધાન કરવામાં આવશે, જેમાં અમદાવાદને મુખ્ય ડિલિવરી સેન્ટર બનાવવામાં આવ્યું છે. માત્ર IS 2112:1981 ના ધોરણો મુજબની ૯૯૯ શુદ્ધતા ધરાવતી ચાંદી જ ડિલિવરી માટે સ્વીકાર્ય રહેશે, જેની ગુણવત્તા પર એક્સચેન્જ દ્વારા કડક દેખરેખ રાખવામાં આવશે.
આ પહેલથી ભારતના ચાંદીના બજારમાં પારદર્શિતા વધશે અને રોકાણકારોને નિયમનકારી પ્લેટફોર્મ દ્વારા સુરક્ષિત રીતે રોકાણ કરવાની નવી દિશા મળશે. નાના ઝવેરીઓ માટે પોતાની કાર્યકારી મૂડીનું વ્યવસ્થિત સંચાલન કરવા માટે આ કરાર એક આશીર્વાદ સમાન સાબિત થશે.