અમૃતસર : દક્ષિણ એશિયાના સમૃદ્ધ સાહિત્યિક ઈતિહાસને સાચવવા માટે ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં એક ક્રાંતિકારી ડગલું ભરવામાં આવ્યું છે. પંજાબી વિકિમીડિયન્સ યુઝર ગ્રુપ દ્વારા આજે સત્તાવાર રીતે 'ઉર્દૂ વિકિસોર્સ' (Urdu Wikisource) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ એક મફત અને ઓપન સોર્સ ગ્લોબલ ડિજિટલ લાઈબ્રેરી છે, જે ઉર્દૂ સાહિત્યના દુર્લભ પુસ્તકો અને લખાણોને દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે બેસીને વાંચવા માટે સુલભ બનાવશે.
સાહિત્યિક ઇતિહાસ માટે 'ટર્નિંગ પોઈન્ટ'
વિકિમીડિયન ફાઉન્ડેશનના કન્ટેન્ટ ઇનેબલમેન્ટ મેનેજર સતદીપ ગિલે આ લોન્ચિંગને ઐતિહાસિક ગણાવતા કહ્યું હતું કે, "ઉર્દૂ વિકિસોર્સની શરૂઆત એ દક્ષિણ એશિયાના સાહિત્યિક ઇતિહાસના સંરક્ષણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક છે." આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઉર્દૂની પ્રખ્યાત નઝમો, ગઝલો અને ક્લાસિકલ સાહિત્યને ડિજિટલ સ્વરૂપમાં કાયમ માટે સુરક્ષિત કરી શકાશે.
સરકાર પાસે કૉપિરાઇટમાં છૂટછાટની માંગ
આ પ્રોજેક્ટની સફળતાની સાથે સાથે, વિકિમીડિયન્સ ગ્રુપે પંજાબ સરકારને એક મહત્વપૂર્ણ વિનંતી પણ કરી છે. તેમણે સરકારને કૉપિરાઇટ (Copyright) ના કડક નિયમોમાં થોડી છૂટછાટ આપવા અપીલ કરી છે. ગ્રુપનું માનવું છે કે વર્તમાન નિયમોને કારણે પ્રાદેશિક ભાષાઓના સાહિત્યને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર લાવવામાં ઘણી અડચણો આવી રહી છે. જો નિયમો હળવા થાય, તો પંજાબી અને ઉર્દૂ જેવી ભાષાઓનો વારસો નવી પેઢી સુધી વધુ સરળતાથી પહોંચી શકશે.
ભાષાપ્રેમીઓ માટે સુવર્ણ તક
આ ડિજિટલ લાઈબ્રેરી ઓપન સોર્સ હોવાથી, વિશ્વભરના ઉર્દૂ પ્રેમીઓ તેમાં પોતાનું યોગદાન આપી શકશે અને સાહિત્યિક સામગ્રીને સુધારી કે ઉમેરી શકશે. આ પહેલથી માત્ર સાહિત્ય જ નહીં, પરંતુ તે ભાષા સાથે જોડાયેલી સંસ્કૃતિને પણ નવું જીવન મળશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
ડિજિટલ યુગમાં જ્યારે અનેક ભાષાઓ પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા મથી રહી છે, ત્યારે 'ઉર્દૂ વિકિસોર્સ' જેવી પહેલ સાહિત્યના સંરક્ષણ માટે એક આશાનું કિરણ બનીને આવી છે.