નવી દિલ્‍હી તા.૨૪: જ્‍યારે જરૂર પડે ત્‍યારે ઘરે રાખેલ સોનું તમારા માટે એટીએમ બની શકે છે. સોના પર લોન સરળતાથી ઉપલબ્‍ધ છે. આનાથી દેશભરમાં ગોલ્‍ડ લોનની લોકપ્રિયતામાં વધારો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ લોકો માટે લોન મેળવવાનો એક સરળ વિકલ્‍પ પણ બની રહ્યો છે. ડેટા અને ટેકનોલોજી કંપની એક્‍સપિરિયને તાજેતરના અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું કે લોકો અન્‍ય લોન કરતાં ગોલ્‍ડ લોન વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે, અને સોનાના ઊંચા ભાવ લોનની રકમમાં વધારો તરફ દોરી રહ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં ગોલ્‍ડ લોનની વૃદ્ધિ સૌથી વધુ છે.

એક્‍સપિરિયનના અહેવાલ ૅગોલ્‍ડ લોન ઇન ટ્રાન્‍ઝિશનઃ માર્કેટ ઇવોલ્‍યુશન એન્‍ડ કન્‍ઝ્‍યુમર પેટર્ન્‍સૅ અનુસાર, ભારતના રિટેલ લોન માર્કેટમાં મોટો પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. ગોલ્‍ડ લોન હવે વ્‍યક્‍તિઓ માટે વિશ્વસનીય અને સરળતાથી ઉપલબ્‍ધ લોન વિકલ્‍પ બની રહી છે. આનાથી ઉધાર લેનારાઓ અને ધિરાણ આપતી સંસ્‍થાઓ બંનેને ફાયદો થઈ રહ્યો છે. છેલ્‍લા બે વર્ષમાં ગોલ્‍ડ લોનની માંગમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ગોલ્‍ડ લોન સોર્સિગ મૂલ્‍યમાં ૬૯% નો વધારો થયો છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ૮૪% સુધી પહોંચ્‍યો છે. દરમિયાન, ગોલ્‍ડ લોન ઉદ્યોગનો કુલ પોર્ટફોલિયો માર્ચ ૨૦૨૩ માં રૂા. ૬.૩ લાખ કરોડથી વધીને માર્ચ ૨૦૨૬ માં રૂા. ૧૯.૪ લાખ કરોડ થયો છે. આ ગોલ્‍ડ લોન શ્રેણીમાં સતત મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ગોલ્‍ડ લોન બજારના વિકાસ પાછળ ઘણા કારણો છે. આમાં મોટા-ટિકિટ લોન કદ, વધતી જતી ગ્રાહક માંગ અને બેંકો, ફગ્‍જ્‍ઘ્‍ત અને વિશિષ્ટ ગોલ્‍ડ લોન કંપનીઓની વધતી ભાગીદારીનો સમાવેશ થાય છે. રિપોર્ટ મુજબ, ગોલ્‍ડ લોન હવે ફક્‍ત કટોકટી માટે લોન નથી રહી. લોકો તેમની રોજિંદા નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પણ તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે ગોલ્‍ડ લોન ઝડપથી ઔપચારિક લોન સિસ્‍ટમનો મહત્‍વપૂર્ણ ભાગ બની રહી છે.

એક્‍સપિરિયન ઇન્‍ડિયાના કન્‍ટ્રી મેનેજિગ ડિરેક્‍ટર મનીષ જૈને જણાવ્‍યું હતું કે ગોલ્‍ડ લોનની ઝડપથી વધતી લોકપ્રિયતા લોકોને આ પરંપરાગત સંપત્તિને નાણાકીય સંસાધનમાં રૂપાંતરિત કરવાની તક આપી રહી છે. આ માત્ર નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્‍સાહન આપતું નથી પરંતુ લોકોને તેમની વ્‍યક્‍તિગત અને આજીવિકાની જરૂરિયાતો સરળતાથી પૂરી કરવા માટે પણ સક્ષમ બનાવે છે.

રિપોર્ટ મુજબ, સોનાના વધતા ભાવ ગોલ્‍ડ લોન બજારના ઝડપી વિકાસનું એક મુખ્‍ય કારણ છે. સોનાના વધતા ભાવે લોકોને સમાન રકમના સોના સામે મોટી રકમ ઉધાર લેવાની મંજૂરી આપી છે. અભ્‍યાસ સમયગાળા દરમિયાન સોનાના ભાવ સૂચકાંકમાં ૧૪૪% નો વધારો થયો છે, જ્‍યારે સોનાની લોનની મંજૂર રકમમાં ૨૦૦% થી વધુનો વધારો થયો છે. આ સૂચવે છે કે સોનાના વધતા ભાવે લોકોને લોન મેળવવાનું સરળ બનાવ્‍યું છે. આ ફેરફાર સરેરાશ લોનના કદમાં પણ પ્રતિબિબિત થાય છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩ માં ગોલ્‍ડ લોનનું સરેરાશ ટિકિટ કદ રૂા.૯૮,૦૦૦ હતું, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં વધીને રૂા.૧.૯૬ લાખ થયું, જે ત્રણ વર્ષમાં સરેરાશ લોનની રકમ લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે, જે મોટી ગોલ્‍ડ લોનની વધતી માંગને પ્રતિબિબિત કરે છે.

દક્ષિણ રાજ્‍યોમાં ગોલ્‍ડ લોન બજાર વધુ મજબૂત છે. જોકે, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ગોલ્‍ડ લોનનું વિસ્‍તરણ હવે દક્ષિણ ભારત પૂરતું મર્યાદિત નથી; દેશના અન્‍ય ભાગોમાં પણ માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. જ્‍યારે દક્ષિણ ભારત ગોલ્‍ડ લોન માટે એક મુખ્‍ય બજાર રહ્યું છે, ત્‍યારે નવા રાજ્‍યોમાં અપનાવવામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં, ઉત્તર પ્રદેશમાં ગોલ્‍ડ લોન સોર્સિગમાં વાર્ષિક ધોરણે ૧૩૮% વૃદ્ધિ જોવા મળી, ત્‍યારબાદ પﾍમિ બંગાળમાં ૧૧૨%, રાજસ્‍થાનમાં ૧૦૫% અને મહારાષ્ટ્રમાં ૧૦૨% વૃદ્ધિ જોવા મળી. આ દર્શાવે છે કે ગોલ્‍ડ લોન હવે પરંપરાગત પ્રદેશોથી આગળ વધી રહી છે અને સમગ્ર દેશમાં વધુને વધુ લોકપ્રિય બની રહી છે.