​જી-૭ સમિટ, એવિયન-લે-બેન્સ (ફ્રાન્સ):વૈશ્વિક મંચ પર અત્યાર સુધી એકબીજાના કટ્ટર સમર્થક માનવામાં આવતા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં મોટો ભંગાણ પડ્યો છે. તાજેતરમાં ફ્રાન્સમાં યોજાયેલી જી-૭ સમિટ દરમિયાન બંને નેતાઓ વચ્ચેની કડવાશ જાહેરમાં આવી ગઈ છે. ભૂતકાળમાં જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં ટ્રમ્પના શપથગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપનાર એકમાત્ર યુરોપિયન રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ તરીકે મેલોનીએ જે મિત્રતા દર્શાવી હતી, તે હવે ઇરાન યુદ્ધ અને પરમાણુ કાર્યક્રમ સામેની સૈન્ય નાકાબંધીના મુદ્દે દુશ્મનીમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મીડિયા ઇન્ટરવ્યૂમાં કરાયેલા કટાક્ષો અને તેના જવાબમાં ઇટાલીના વડાપ્રધાને આપેલા આકરા વળતા પ્રહારોએ પશ્ચિમી દેશોના ગઠબંધનમાં મોટી તિરાડ હોવાનું સાબિત કરી દીધું છે.

​વ્યૂહાત્મક મતભેદોનું કેન્દ્ર: હોર્મુઝની સમુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ની નાકાબંધી

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ફાટી નીકળેલા સૈન્ય સંઘર્ષ દરમિયાન યુએસ વહીવટીતંત્રે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી હોર્મુઝની સમુદ્રધુની પર સૈન્ય નાકાબંધી કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. અમેરિકાએ ઇટાલી પાસે આ નાકાબંધીમાં મદદ કરવા માટે માઇનસ્વીપર્સ (દરિયાઈ સુરક્ષા જહાજો) ની માંગ કરી હતી, પરંતુ જ્યોર્જિયા મેલોનીએ આ યુદ્ધમાં સીધા સામેલ થવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો. યુરોપિયન સાથીઓ નાટો (NATO) ના માધ્યમથી લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાના બદલે રાજદ્વારી રીતે રસ્તો કાઢવાના પક્ષમાં હતા, જે ટ્રમ્પને બિલકુલ પસંદ આવ્યું નથી.

​ઇરાન યુદ્ધ અને પોપ લીઓ XIV નું અપમાન બન્યું ટર્નિંગ પોઇન્ટ
​બંને નેતાઓ વચ્ચેના સંબંધો બગાડવામાં ઇરાન યુદ્ધ મુખ્ય કારણ રહ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇટાલિયન અખબાર 'કોરિયર ડેલા સેરા' ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં ખુલ્લેઆમ નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, તેઓ મેલોનીને હિંમતવાન નેતા માનતા હતા પરંતુ તેઓ ખોટા સાબિત થયા છે. ટ્રમ્પના મતે, ઇટાલી નાટો અને અમેરિકાને સહયોગ આપવા માંગતું નથી અને એવી અપેક્ષા રાખે છે કે અમેરિકા જ બધું કામ કરે.

​વધુમાં, ઇરાન પરમાણુ ખતરા અંગે કેથોલિક ધર્મના સર્વોચ્ચ વડા પોપ લીઓ XIV દ્વારા યુદ્ધની ટીકા કરવામાં આવી હતી. આ મુદ્દે ટ્રમ્પે પોપ વિશે અત્યંત આકરા શબ્દો વાપર્યા હતા, જેની સામે જ્યોર્જિયા મેલોનીએ જાહેરમાં વાંધો ઉઠાવી ટ્રમ્પની ટિપ્પણીને 'અસ્વીકાર્ય' ગણાવી હતી. આના વળતા જવાબમાં ટ્રમ્પે મેલોનીને જ અસ્વીકાર્ય ગણાવી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે ઇટાલીને પરમાણુ જોખમોની કોઈ પરવા નથી.

​ફોટો પડાવવાના વિવાદે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગરમાવો લાવ્યો
​જી-૭ સમિટ દરમિયાન બંને નેતાઓ સોફા પર વાતચીત કરતા નજરે પડ્યા હતા, પરંતુ સમિટ પૂર્ણ થતાં જ ટ્રમ્પે ઇટાલિયન ટેલિવિઝન ચેનલ 'La7' ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં દાવો કર્યો હતો કે મેલોનીએ તેમની સાથે ફોટો પડાવવા માટે ભારે આજીજી (ભીખ) કરી હતી. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, "તેઓ મારી સાથે ફોટો પડાવવા ખૂબ જ ઉત્સુક હતા. મારે વાત કરવાની કોઈ જરૂર નહોતી, પણ મને દયા આવી એટલે મેં ફોટો પડાવવા દીધો. તેઓ અમારી સાથે સંકટ સમયે ઊભા રહ્યા નથી."

​'હું કે ઇટાલી ક્યારેય ભીખ માંગતા નથી': મેલોનીનો આકરો પલટવાર
​અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના આ નિવેદનથી ગુસ્સે ભરાયેલા વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ એક સત્તાવાર વિડિયો સ્ટેટમેન્ટ જાહેર કરીને ટ્રમ્પના તમામ દાવાઓને સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે. મેલોનીએ જણાવ્યું કે, "ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનો સંપૂર્ણપણે ઉપજાવી કાઢેલા અને અસત્ય છે. હું સ્તબ્ધ છું કે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ પોતાના સાથી દેશો સાથે આવું વર્તન કરી રહ્યા છે. એ ખૂબ જ ખેદજનક છે કે તેઓ પશ્ચિમી દેશોના વાસ્તવિક દુશ્મનો સામે આવી મક્કમતા બતાવતા નથી અને તેમની સામે નરમ વલણ અપનાવે છે." તેમણે ખૂબ જ કડક લહેજામાં ઉમેર્યું કે, ટ્રમ્પે એક વાત યાદ રાખવી જોઈએ કે "હું કે મારું ઇટાલી ક્યારેય કોઈની સામે ભીખ માંગતા નથી."

​ઇટાલીના વિદેશ પ્રધાને યુએસનો પ્રવાસ રદ કર્યો
​આ વિવાદ માત્ર શાબ્દિક યુદ્ધ સુધી સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ તેની મોટી અસર રાજદ્વારી સંબંધો પર પડી છે. વડાપ્રધાન મેલોનીના અપમાનના વિરોધમાં ઇટાલીના વિદેશ પ્રધાન એન્ટોનિયો તાજાનીએ ૨૧-૨૨ જૂનના રોજ યોજાનારો પોતાનો સત્તાવાર અમેરિકા પ્રવાસ તાત્કાલિક અસરથી રદ કરી દીધો છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ અંગેની માહિતી આપતા તેમણે જણાવ્યું કે, ટ્રમ્પના શબ્દોએ સમગ્ર ઇટાલી અને દેશની જનતાનું અપમાન કર્યું છે, જેને સહન કરી શકાય નહીં. આ સાથે જ ઇટાલીના સંરક્ષણ પ્રધાન ગુઇડો ક્રોસેટો અને અન્ય પક્ષોના નેતાઓએ પણ ટ્રમ્પના અહંકારી વલણની આકરી ટીકા કરી છે.