નવી દિલ્હી. ભારતમાં તાજેતરમાં જ ૨૪ જૂને 'પાસપોર્ટ સેવા દિવસ' ઉજવવામાં આવ્યો, જે દરમિયાન વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી કે પાસપોર્ટ માત્ર એક ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ છે, નાગરિકતાનો પુરાવો નહીં. આ ચર્ચા વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે કયા દેશનો પાસપોર્ટ કેટલો દમદાર છે તેની રસપ્રદ વિગતો સામે આવી છે. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, એશિયાના નાનકડા દેશ સિંગાપોરે વિશ્વભરમાં પોતાની મજબૂત રાજદ્વારી તાકાત સાબિત કરીને સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટનું બિરુદ મેળવ્યું છે. સિંગાપોરનો પાસપોર્ટ ધરાવતા નાગરિકો દુનિયાના ૧૯૨ દેશોમાં અગાઉથી વિઝા લીધા વિના એટલે કે 'વિઝા-ઓન-અરાઇવલ' અથવા ફ્રી-વિઝા એન્ટ્રી મેળવી શકે છે.

આ વૈશ્વિક યાદીમાં બીજા સ્થાને જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) સંયુક્ત રીતે બિરાજમાન છે, જેમના નાગરિકોને ૧૮૮ દેશોમાં વિઝા મુક્ત પ્રવેશની સુવિધા મળે છે. ત્રીજા સ્થાને યુરોપિયન દેશ સ્વીડન છે, જ્યારે ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, સ્પેન અને નેધરલેન્ડ સહિત ૧૧ દેશો ૧૮૬ દેશોના સ્કોર સાથે ચોથા ક્રમે છે. યુકે, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિકસિત દેશો પણ ટોપ-૫ માં સ્થાન મેળવી શક્યા નથી. આશ્ચર્યજનક રીતે, દુનિયાની સૌથી મોટી મહાસત્તા ગણાતું અમેરિકા આ વખતે સરકીને આઇસલેન્ડની સાથે છેક ૧૦代的માં (૧૦મા) સ્થાને પહોંચી ગયું છે, જે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક પ્રવાસના નિયમો હવે બદલાઈ રહ્યા છે.

હવે જો ભારતના પાસપોર્ટની વાત કરીએ તો, આપણો દેશ અલ્જીરિયા, મોરિટાનિયા અને સેનેગલ જેવા દેશોની સાથે વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં ૮૦મા સ્થાને છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો વિશ્વના ૫૬ દેશોમાં વિઝા વગર કે ઓન-અરાઇવલ વિઝા સાથે ગર્વથી પ્રવાસ કરી શકે છે. ભારતની સરખામણીએ પડોશી દેશ પાકિસ્તાનની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય છે. પાકિસ્તાનનો પાસપોર્ટ સતત ગગડીને ૧百મા (૧૦૦મા) સ્થાને પહોંચી ગયો છે, અને તેમના નાગરિકોને દુનિયાના માત્ર ૩૦ દેશો જ વિઝા વગર પ્રવેશવાની મંજૂરી આપે છે, જે તેમની નબળી આંતરરાષ્ટ્રીય છબી અને રાજદ્વારી નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.