નવી દિલ્હી : નરેન્દ્ર મોદી સરકાર પાસે ઘણી યોજનાઓ છે જે લોકોને લોન આપીને વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. આવી જ એક યોજના પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના છે. આ યોજના હેઠળ, પસંદગીના વ્યક્તિઓને રૂ.3 લાખ સુધીની લોન આપવામાં આવે છે, જે ખાસ કરીને એવા કારીગરો અથવા શિલ્પીઓ માટે ઉપલબ્ધ છે જેઓ પોતાના હાથ અને ઓજારથી કામ કરે છે, પરંપરાગત કૌટુંબિક વ્યવસાયોમાં સામેલ છે અને અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં સ્વ-રોજગાર ધરાવે છે.
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે નોંધણી સમયે અરજદારોની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષની હોવી જોઈએ અને લોન ફક્ત સરકાર દ્વારા નિયુક્ત પ્રવૃત્તિઓ માટે જ આપવામાં આવશે. અરજદારોએ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની સમાન ક્રેડિટ-આધારિત યોજનામાંથી લોન લીધી ન હોવી જોઈએ, જોકે ચૂકવેલ મુદ્રા અને સ્વનિધિ લોન માટે અપવાદો લાગુ પડે છે. નોંધનીય છે કે આ લોન માટે કોઈ કોલેટરલ એટલે કે મિલકતની ગેરંટી જરૂરી નથી અને સ્ટાન્ડર્ડ એકાઉન્ટ માટે વ્યાજ દર માત્ર 5% છે, જે મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવતી વ્યાજ સબસિડી પછી લાગુ થાય છે.
આ યોજના હેઠળ રૂ.3 લાખ સુધીની લોન બે હપ્તામાં આપવામાં આવે છે, જેમાં રૂ.1 લાખ સુધીની પ્રથમ ક્રેડિટ સહાય મેળવવા માટે કૌશલ્ય ચકાસણી અને 5 દિવસની મૂળભૂત કૌશલ્ય તાલીમ પૂર્ણ કરવી અનિવાર્ય છે. ચકાસણી પછી કારીગરોને ડિજિટલ ID અને પ્રમાણપત્ર મળે છે જેની મુદત 18 મહિનાની હોય છે, જ્યારે બીજા તબક્કામાં પાત્ર લાભાર્થીઓ રૂ.2 લાખ સુધીની વધારાની લોન 30 મહિનાની મુદત માટે મેળવી શકે છે. પ્રતિ પરિવાર ફક્ત એક જ વ્યક્તિને આ યોજનાનો લાભ મળે છે અને સરકારી કર્મચારીઓ તેમાં પાત્ર નથી, જ્યારે નોંધણી માટે કોમન સર્વિસ સેન્ટર પર બાયોમેટ્રિક્સ અને વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવે છે.
ભૂતકાળમાં પણ દેશના પરંપરાગત કારીગરો અને હસ્તકલા ક્ષેત્રને સશક્ત બનાવવા માટે સરકાર દ્વારા અનેક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, ત્યારે આ યોજનાના માધ્યમથી લાખો કારીગરોને આર્થિક મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડવામાં આવી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં આ યોજના હેઠળ વધુમાં વધુ પાત્ર લાભાર્થીઓ સરળતાથી લોન મેળવી શકે તે માટે તંત્ર દ્વારા ઓનલાઇન પોર્ટલ અને વેરિફિકેશન પ્રક્રિયાને વધુ સઘન બનાવવામાં આવશે જેથી સ્વ-રોજગારને વેગ મળે.