તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
News of Friday, 6th November 2026
અર્થતંત્રના મુખ્ય માપદંડ જીડીપીનું ગણિત: સરળ ઉદાહરણથી સમજો દેશના વિકાસ દરમાં સામાન્ય માનવીના હિતોનું જોડાણ
દેશની ભૌગોલિક સીમાઓમાં થતા ઉત્પાદન અને સેવાઓ મૂલ્યાંકનથી નક્કી થતો વૃદ્ધિ દર રોજગારી, આવક અને જીવનધોરણ પર સીધી અસર કરે છે

નવી દિલ્હી, તા.૦૬: આર્થિક અને કારોબારી ક્ષેત્રે વારંવાર ચર્ચાતો 'GDP' (ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ) શબ્દ માત્ર સરકાર કે અર્થશાસ્ત્રીઓ માટેનો જટિલ આંકડો નથી, પરંતુ તે દેશના દરેક સાધારણ નાગરિકની રોજગારી, કમાણી અને દૈનિક જીવનધોરણ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે.
સરળ શબ્દોમાં અર્થતંત્રનું ચિત્ર સ્પષ્ટ કરતાં નિષ્ણાતો જણાવે છે કે, એક ચોક્કસ વર્ષ દરમિયાન દેશની ભૌગોલિક સીમાની અંદર ઉત્પાદિત થયેલી તમામ ભૌતિક વસ્તુઓ અને સેવાઓની કુલ અંતિમ આર્થિક કિંમતના સરવાળાને જીડીપી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ જટિલ બાબતને એક સરળ ઉદાહરણથી સમજીએ તો, જો કોઈ એક ગામમાં મુખ્ય ત્રણ જ વેપારી દુકાનદારો હોય અને આ ત્રણેય મળીને સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન જેટલી રકમની વસ્તુઓ કે સેવાઓનું વેચાણ કરે, તે સમગ્ર સરવાળો તે ગામનો જીડીપી ગણાય, અને આ જ તર્ક દેશ સ્તરે લાગુ પડે છે.
જ્યારે દેશમાં જીડીપી દર ઊંચો જાય છે ત્યારે ફેક્ટરીઓ તથા વ્યવસાયોમાં ઉત્પાદન વધવાને કારણે બજારમાં નવી નોકરીઓની વિપુલ તકો ઊભી થાય છે, તેમજ સક્રિય આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના લીધે સામાન્ય કર્મચારીઓના પગાર અને લોકોની સરેરાશ આવકમાં સુધારાત્મક વધારો જોવા મળે છે.
આનાથી વિપરીત પરિસ્થિતિમાં જો જીડીપીમાં ઘટાડો નોંધાય તો દેશમાં ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ મિલિંદ પડે છે, જેનાથી ફેક્ટરીઓ અને ઉદ્યોગોમાં કામકાજ ઘટે છે અને પરિણામે નવી ભરતીઓ અટકી જવા સાથે બેરોજગારીના દરમાં ચિંતાજનક વધારો થવાનું જોખમ ઊભું થાય છે.
આમ જીડીપી એ માત્ર સરકારી આંકડાશાસ્ત્રનો વિષય ન રહેતાં સામાન્ય માનવીના ખિસ્સાની સમૃદ્ધિ સાથે સીધો સંકળાયેલો છે, જેના આધારે જ ભવિષ્યની આર્થિક નીતિઓ અને દેશના નાગરિકોનું કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે.
(5:21 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
