નવી દિલ્‍હી તા.૩: ઈરાન અને રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદીને ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ જે કટોકટીમાં દુનિયાને ડૂબાડવા માંગતા હતા તે હવે તેમના પોતાના લોકોને પણ ઘેરી રહી છે. પરિસ્‍થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ છે કે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ G-7 ને મદદ માટે અપીલ કરવી પડી છે. G-7  દેશોએ હવે અમેરિકાને આ કટોકટીમાંથી બચાવવા માટે પોતાના ભંડાર ખોલી નાખ્‍યા છે. આ સહાયનો સૌથી મોટો હિસ્‍સો યુરોપિયન દેશો તરફથી આવે છે, જેમને ટ્રમ્‍પ આજકાલ ખુલ્‍લેઆમ ધમકી આપી રહ્યા છે.

આ સમગ્ર મુદ્દો અમેરિકામાં ડીઝલના આસમાને પહોંચતા ભાવો સાથે જોડાયેલો છે. વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ભંડાર ધરાવતું અમેરિકા હાલમાં ઈંધણ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. વધુમાં, નવેમ્‍બરમાં મધ્‍યસત્ર ચૂંટણીઓને કારણે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પ અને તેમની પાર્ટી નોંધપાત્ર દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે. દેશના લોકો પર આ બોજ ઓછો કરવા માટે, ટ્રમ્‍પે G-7  દેશોને મદદ માટે અપીલ કરી અને તેમને લીલી ઝંડી મળી ગઈ છે. સાત મુખ્‍ય ઔદ્યોગિક રાષ્ટ્રોના જૂથ, G-7 , તેના વ્‍યૂહાત્‍મક ભંડારમાંથી ૧૦૦ મિલિયન બેરલ તેલ છોડવા સંમત થયું છે. આની શરૂઆત ડીઝલના મોટા પાયે મુક્‍તિથી થશે.

અમેરિકામાં ઈંધણના ભાવ રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્‍યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે જણાવ્‍યું હતું કે ડીઝલ મુક્‍ત કરવાની પ્રક્રિયા તાત્‍કાલિક શરૂ થશે. નવેમ્‍બરમાં યોજાનારી મધ્‍યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલા ટ્રમ્‍પ અને તેમની રિપબ્‍લિકન પાર્ટી પર વધતી કિમતોને નિયંત્રિત કરવા માટે ભારે દબાણ છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્‍પે શુક્રવારે સોશિયલ મીડિયા પર આ નિર્ણયની જાહેરાત કરતા કહ્યું કે યુરોપ તેના વિશાળ ડીઝલ ભંડારનો મોટો જથ્‍થો મુક્‍ત કરવા સંમત થયું છે, અને આ પ્રક્રિયા તાત્‍કાલિક શરૂ થશે.

ઈરાન યુદ્ધથી સર્જાયેલા તેલ સંકટ વચ્‍ચે, યુરોપ અને ફ્રાન્‍સના નેતૃત્‍વમાં G-7  દેશોએ એક મોટો કટોકટીનો નિર્ણય લીધો છે. વર્ચ્‍યુઅલ સમિટ પછી, G-7  નેતાઓએ વૈશ્વિક તેલ બજારને સ્‍થિર કરવા અને સામાન્‍ય ગ્રાહકોને ફુગાવાથી રાહત આપવા માટે ૧૦૦ મિલિયન બેરલ કટોકટી તેલ ભંડાર છોડવાની જાહેરાત કરી. આ નિર્ણયનો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ્‍ય વૈશ્વિક ડીઝલ પુરવઠા અને કિમતો પર વધતા દબાણને રોકવાનો છે.

તેલ બજારને તાત્‍કાલિક રાહત આપવા માટે, G-7 ગઠબંધન આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્‍સી (IEA) દ્વારા કટોકટી તેલ ભંડારમાંથી ઉપાડ કરવા સંમત થયું છે.

સંયુક્‍ત નિવેદન અનુસાર, સભ્‍ય દેશો અને તેમના ભાગીદારો, IEA સાથે સંકલનમાં, આગામી ચાર મહિનામાં તાત્‍કાલિક અસરથી ૧૦૦ મિલિયન બેરલ તેલ છોડશે.

ઉલ્‍લેખનીય છે કે, પ્રથમ ૨૦ દિવસમાં બજારમાં નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ડીઝલ છોડવામાં આવશે.

IEA ને આ નિર્ણયોનું નિરીક્ષણ કરવા અને સ્‍ટોક ફરી ભરવા માટેની ભલામણો સાથે ૨૦ દિવસની અંદર તેનો અસર અહેવાલ સબમિટ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્‍યો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્‍યું, યુરોપ તેના ભારે જથ્‍થાબંધ ડીઝલ તેલનો મોટો જથ્‍થો છોડવા માટે સંમત થયો છે. આ પ્રક્રિયા તાત્‍કાલિક શરૂ થશે.

પૂર્વી યુરોપમાં સ્‍થિરતા પ્રત્‍યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને પુનરાવર્તિત કરતા, G-7 નેતાઓએ સ્‍પષ્ટ કર્યું કે બજારમાં ચાલી રહેલી ઉથલપાથલ છતાં મોસ્‍કો સામે આર્થિક દબાણ અને પ્રતિબંધો ચાલુ રહેશે.

નેતાઓએ જણાવ્‍યું હતું કે તેઓ રશિયા પર પ્રતિબંધોની અસર ઘટાડવા માટે IEA અને વૈશ્વિક ભાગીદારો સાથે કામ કરશે અને ઇંધણ, ગેસ અને અન્‍ય કોમોડિટી બજારો પર પ્રતિબંધો જાળવી રાખશે.

G-7 દેશોએ એક સાથે રિફાઇનરી બંધ ન થાય તે માટે અને તેમની ઉપયોગિતા ક્ષમતામાં અસ્‍થાયી વધારો કરવા માટે તેમના રિફાઇનરી જાળવણી સમયપત્રકનું સંકલન કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો.

જૂથે ઉર્જા ઉત્‍પાદનો પર કોઈપણ નિકાસ પ્રતિબંધો અથવા વેપાર પ્રતિબંધો લાદવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પણ પુનરાવર્તિત કર્યો. આ વર્ષે G-7 ની અધ્‍યક્ષતા કરનાર ફ્રાન્‍સે આ નિર્ણયમાં મુખ્‍ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

ફ્રાન્‍સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્‍યુઅલ મેક્રોને સોશિયલ મીડિયા પ્‍લેટફોર્મ હ્‍ પર એક પોસ્‍ટમાં સમિટના પરિણામો શેર કર્યા. તેમણે પોતાની પોસ્‍ટમાં લખ્‍યું કે નેતાઓ પેટ્રોલિયમ ઉત્‍પાદનો, ખાસ કરીને ડીઝલના ભાવ ઘટાડવામાં મદદ કરવા માટે સંકલનમાં કામ કરવા સંમત થયા છે. G-7 એ પડોશી દેશો પર ઈરાનના સતત હુમલાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ઉર્જા સુરક્ષામાં તેના વિક્ષેપની નિદા કરી. નેતાઓએ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં નેવિગેશનલ અધિકારોની તાત્‍કાલિક અને સંપૂર્ણ પુનઃસ્‍થાપનની માંગ કરી અને આ જળમાર્ગમાં મુક્‍ત વેપાર સુનિﾍતિ કરવા માટે યુએસના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી.