તા. ૨ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ શ્રાવણ વદ – ૬ બુધવાર
તેલ-ગેસ ભૂલી જાઓ... હોર્મુઝ કટોકટીથી કેન્સરની બે સસ્તી દવાઓ બજારમાંથી ગાયબ
છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં, કેન્સરની સારવાર માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા સિસ્પ્લેટિન અને કાર્બોપ્લાટિન દેશભરના સ્ટોર્સમાં ઉપલબ્ધ નથી : જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને સ્ટોકિસ્ટો પાસે ઝડપથી આ દવાઓનો સ્ટોક ખતમ થઈ રહ્યો છેઃ આ દવાઓ ૧૦ માંથી ૭ દર્દીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ છે
નવી દિલ્હી,તા.૫: ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ અને હોર્મુઝ કટોકટી ફક્ત ઇંધણ અને ગેસને અસર કરી રહી નથી; તેમની દવાઓ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ પર પણ ગંભીર અસર પડી રહી છે. કેન્સર સંબંધિત બે દવાઓ બજારમાંથી ગાયબ થઈ ગઈ છે. છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં, કેન્સરની સારવાર માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા સિસ્પ્લેટિન અને કાર્બોપ્લાટિન દેશભરના સ્ટોર્સમાં ઉપલબ્ધ નથી. આ દવાઓ કીમોથેરાપી માટે સસ્તી છે.
ઓન્કોલોજિસ્ટ્સે આ દવાઓની અછત અંગે ચિતા વ્યક્ત કરી છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો કહે છે કે અછતનું મુખ્ય કારણ કાચા માલના ભાવમાં ભારે વધારો છે. હોર્મુઝ કટોકટીએ આ સમસ્યાને વધુ વકરી છે. વધુમાં, વધેલા ખર્ચ છતાં, કંપનીઓ કિમતો વધારવામાં અસમર્થ છે કારણ કે તેઓ સરકારી ભાવ નિયંત્રણોને આધીન છે.
ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ મુજબ, સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના મેડિકલ ઓન્કોલોજીના ચેરમેન ડો. શ્યામ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, ‘‘અમારી હોસ્પિટલની ફાર્મસીમાં સિસ્પ્લેટિન અને કાર્બોપ્લેટીન ખતમ થઈ ગયું છે. અમારા ક્લિનિકની મુલાકાત લેતા દર ૧૦ માંથી ૭ દર્દીઓને આ દવાઓમાંથી એકની જરૂર પડે છે. આ દવાઓ મૌખિક, ફેફસાં, સર્વાઇકલ, અંડાશય, અન્નનળી અને સ્તન કેન્સર સહિત વિવિધ પ્રકારના કેન્સરની સારવાર માટે સૂચવવામાં આવે છે.''
તેમણે ઉમેર્યું, ‘‘હવે, આ અછતને કારણે, કેન્સરના દર્દીઓને દવાઓની શોધમાં એક દુકાનથી બીજી દુકાનમાં દોડવાની ફરજ પડે છે. અન્ય શહેરોમાં મારા સાથી ડોકટરો પણ આવી જ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે.''
એ જ રીતે, નવી દિલ્હીમાં ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS)ના ઓન્કોલોજિસ્ટ ડો. અભિષેક શંકરે જણાવ્યું હતું કે, ‘‘ઓછામાં ઓછા છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી આ દવાઓની અછત છે.'' દિલ્હી સ્થિત અન્ય એક ઓન્કોલોજિસ્ટે અહેવાલ આપ્યો છે કે ઓછી માત્રાવાળી દવાઓ સ્ટોર્સમાંથી સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ ગઈ છે, જ્યારે ઉચ્ચ માત્રાવાળી દવાઓ હજુ પણ કેટલાક સ્ટોર્સમાં ઉપલબ્ધ છે.
મુંબઈમાં પણ કટોકટી યથાવત છે. લીલાવતી હોસ્પિટલ અને રિસર્ચ સેન્ટરના મેડિકલ ઓન્કોલોજિસ્ટ ડો. મોહન મેનનએ જણાવ્યું હતું કે પ્લેટિનમથી બનેલી બધી કીમોથેરાપી દવાઓનો પુરવઠો અછતમાં છે. આ અછતનું મુખ્ય કારણ વિશ્વભરમાં પ્લેટિનમના ભાવમાં તીવ્ર વધારો છે. તેમણે કહ્યું, ૨૦૨૩ના મધ્યમાં આ કિમતી ધાતુની કિમત રૂ.૨,૭૦૦ પ્રતિ ગ્રામ હતી, પરંતુ હવે તે રૂ.૭,૮૦૦ પ્રતિ ગ્રામથી વધુ થઈ ગઈ છે.
બીજી તરફ, જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને સ્ટોકિસ્ટો પણ આ દવાઓનો તેમનો સ્ટોક ઝડપથી ઓછો કરી રહ્યા છે. દિલ્હીમાં એક મોટી રિટેલ ફાર્મસીના માલિકે કહ્યું, આ દવાઓ હાલમાં દેશના લગભગ કોઈપણ મેડિકલ સ્ટોરમાં ઉપલબ્ધ નથી. મોટાભાગના સ્ટોકિસ્ટો અને હોલસેલરો પણ સ્ટોક ખતમ થઈ ગયો છે. તેઓ છૂટક વેચાણ કરનારાઓને બદલે દર્દીઓને સીધો થોડો બાકી રહેલો સ્ટોક વેચવાની વાત કરી રહ્યા છે.
જોકે યુદ્ધ શરૂ થયા પછી કાચા માલના ખર્ચમાં વધારો થવાને કારણે ઘણા તબીબી ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને પેટ્રોકેમિકલ આધારિત ઉત્પાદનોના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, પરંતુ આ બે દવાઓ બનાવતી કંપનીઓએ તેમના ભાવમાં વધારો કર્યો નથી. વધુમાં, આ દવાઓ ડ્રગ પ્રાઇસિગ કંટ્રોલ ઓર્ડર (DPCO) હેઠળ આવે છે, જે દેશમાં બધી આવશ્યક દવાઓના ભાવોનું નિરીક્ષણ અને નિયમન કરે છે. ઝભ્ઘ્બ્ હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી કોઈપણ દવા માટે કોઈપણ ભાવ વધારો ફક્ત જથ્થાબંધ ભાવોમાં વાર્ષિક સરેરાશ વધારા પર આધારિત હોઈ શકે છે.
દવામાં વપરાતી કિમતી ધાતુ, પ્લેટિનમની કિમત પણ સતત વધી રહી છે. આ મુખ્યત્વે વિશ્વના સૌથી મોટા સપ્લાયર દક્ષિણ આફ્રિકામાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડાને કારણે છે. વધુમાં, ઓટોમોટિવ ક્ષેત્રમાં અને ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનમાં તેનો ઉપયોગ વધ્યો છે. પﾍમિ એશિયામાં તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિએ પરિસ્થિતિને વધુ વણસી છે.
(10:12 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
