તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ખાવાની થાળી મોંઘી થઇ : બધી ચીજોના વધ્યા ભાવ
લોકોના ઘરેલુ બજેટનો મોટો હિસ્સો થાળી ‘હજમ' કરી જાય છે : ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં માસિક ખર્ચનો અડધો ભાગ ભોજન પાછળ : શહેરોમાં ૪૦% ખર્ચ : ડુંગળી - બટેટા સહિત શાકભાજી, કઠોળ, ખાંડ, ગોળ, અનાજ, ખાદ્યતેલ, ઘઉં, ઘી, દૂધ, ચોખા સહિતની ચીજવસ્તુઓનાં ભાવ ભડકે બળ્યા
નવી દિલ્હી તા. ૧૬ : મોંઘવારીની અસર હવે સામાન્ય માણસની થાળી અને ખિસ્સા પર સીધી અસર કરી રહી છે. તેના ખિસ્સામાં પૈસા તો એટલા જ છે, પણ બજારમાંથી પાછા ફરતી વખતે તેને મળતો કરિયાણાનો સામાન ઓછો થઈ ગયો છે. ડુંગળી, લસણ અને અન્ય દૈનિક જરૂરિયાતની ચીજોના વધતા ભાવે ઘરનું બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે. એક તરફ, થાળી મોંઘી થઈ રહી છે, અને બીજી તરફ, EMI અને વધતા ખર્ચાઓનું દબાણ છે. પ્રશ્ન એ છે કે શું કાગળ પર ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે, પરંતુ જમીન પર પરિસ્થિતિ અલગ છે?
જો તમે ભારતમાં ખાદ્યપદાર્થોના વધતા ભાવનું ચિત્ર જોવા માંગતા હો, તો પરંપરાગત થાળી કરતાં વધુ સારું કોઈ ઉદાહરણ નથી. આ એક સામાન્ય ભોજન છે, જેમાં દેશના ઘણા દૈનિક મુખ્ય ખોરાકનો એક જ થાળીમાં સમાવેશ થાય છે. આ વસ્તુઓ હવે ઘરના બજેટનો મોટો ભાગ ખાઈ રહી છે. કેટલાક ગ્રામીણ પરિવારોમાં, માસિક ખર્ચનો લગભગ અડધો ભાગ ખોરાક પર ખર્ચવામાં આવે છે, જ્યારે શહેરોમાં, તે લગભગ ૪૦% છે. ઓગસ્ટ ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક મુજબ, મોટાભાગની વાનગીઓનો પાયો, ડુંગળી, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં લગભગ ૫૦% વધુ મોંઘી થઈ ગઈ છે. વનસ્પતિ તેલ પણ વધુ મોંઘુ થઈ રહ્યું છે, અને સ્વાદ માટે જરૂરી આદુ ૭૦% થી વધુ મોંઘુ થઈ ગયું છે.
ચોમાસું સામાન્ય રીતે નબળું રહ્યું છે, જેના કારણે ખેતરો સૂકા પડી ગયા છે. ઈરાન અને યુક્રેનમાં થયેલા યુદ્ધો વૈશ્વિક પાક અને બળતણના ભાવમાં વધારો કરી રહ્યા છે. છૂટક ફુગાવાના બાસ્કેટમાં ખાદ્ય પદાર્થોનો હિસ્સો એક તળતીયાંશ કરતા વધુ છે, જે દેશમાં ફુગાવાનો મુખ્ય પરિબળ બની રહ્યો છે. ઓગસ્ટમાં, સામાન્ય ફુગાવાનો દર RBIના લક્ષ્યની ઉપલી મર્યાદાની નજીક પહોંચી ગયો હતો.
આ મહિને સમાપ્ત થતો ચોમાસાનો વરસાદ સમસ્યાનો સ્પષ્ટ સૂચક છે. જૂનમાં ચોમાસાની શરૂઆતથી, વરસાદ સામાન્ય કરતા ૧૫% ઓછો રહ્યો છે, અને હવામાન વિભાગે સપ્ટેમ્બરમાં પણ વરસાદમાં ઘટાડો થવાની આગાહી કરી છે. આ ઉણપ અલ નીનો હવામાન ઘટના સાથે જોડાયેલી છે, જે દેશમાં દુષ્કાળ વધારવા માટે જાણીતી છે.
અલ નીનોની અસર ચોખાથી લઈને સોયાબીન, મકાઈ અને શેરડી સુધીના પાકોના ઉત્પાદનની સંભાવનાઓને વધુ ઝાંખી કરી શકે છે. ચોખા અને મકાઈનું વાવેતર પાછલી સીઝન કરતા ૩%થી વધુ પાછળ છે. ઓગસ્ટમાં સ્થાનિક ખાંડના ભાવમાં વધારો થયો હતો, જે અછતના ભયને કારણે હતું.
દરમિયાન, ડુંગળીના મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્ય મહારાષ્ટ્રમાં માર્ચમાં કમોસમી વરસાદથી ડુંગળીના પાકને નુકસાન થયું હતું અને ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો હતો. આ માહિતી રાજ્ય સંચાલિત કળષિ કોમોડિટી બજારોમાંના એકના સભ્ય જયદત્ત સીતારામ હોલકરે આપી હતી.
હોલકરે જણાવ્યું હતું કે આવતા મહિને નવા પાકના આગમન સાથે જથ્થાબંધ ભાવમાં ઘટાડો થવાનું શરૂ થશે, પરંતુ વધતા પરિવહન ખર્ચને કારણે છૂટક ભાવ ઊંચા રહેશે. આગામી લણણી પહેલાં આદુનો પુરવઠો પણ ઘટયો છે, જોકે ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરીમાં તાજા પુરવઠાની અપેક્ષા છે.
બાયોફયુઅલ નીતિ પણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. દેશે ૨૦% ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક, જે મૂળ ૨૦૩૦ માટે નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, તેને ૨૦૨૫ સુધી મુલતવી રાખ્યો છે. આનાથી શેરડી, તેમજ મકાઈ અને ચોખાની માંગ ફીડસ્ટોક તરીકે વધી છે. જો ખેડૂતોને વધુ ભાવ મળે તો ખેડૂતો તેમના પાક ઇથેનોલ ઉત્પાદકોને વેચવાનું પસંદ કરશે.
મુંબઈના ઉપનગરમાં ચિકન અને ઈંડા વેચનાર એજાઝ આઝમ કુરેશી માટે, તેઓ દરરોજ ખરીદતા ચિકન ફીડના ભાવ ગયા મહિનામાં બમણા થઈ ગયા છે. તેમણે ભાવ ૨૪૦ રૂપિયા -તિ કિલોથી વધારીને ૨૬૦ રૂપિયા કરી દીધા છે.
સેન્ટ્રલ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઓફિસના ડેટા અનુસાર, ચીઝ અને દૂધ જેવા મુખ્ય ડેરી ઉત્પાદનો પણ વધુ મોંઘા થઈ ગયા છે. રસોઈ પણ વધુ મોંઘી થઈ ગઈ છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં, મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષને કારણે LPG ગેસની અછત સર્જાઈ હતી.
નોઈડામાં એક નાનું રેસ્ટોરન્ટ ચલાવતા શિવમ ફૌજદારે જણાવ્યું હતું કે તેમણે LPGના ભાવમા પ્રારંભિક વધારા પછી ભાવમાં વધારો કર્યો હતો, પરંતુ હવે, ઘટકોના વધતા ખર્ચને કારણે મેનુના ભાવમાં વધુ વધારો કરવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
ભારતની તહેવારોની મોસમ શરૂ થઈ ગઈ છે અને નવેમ્બરમાં દિવાળી સુધી ચાલુ રહેશે. આ સમય દરમિયાન ખાદ્ય વપરાશ વધે છે. લોકો વધુ પરંપરાગત મીઠાઈઓ અને તળેલા ખોરાક ખાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે ખાંડ અને રસોઈ તેલની માંગમાં વધારો થાય છે.
આ વર્ષે ખાદ્ય ફુગાવો દર મહિને વધ્યો છે, અને દેશની મધ્યસ્થ બેંક મુખ્ય ગ્રાહક ભાવ ફુગાવાને લક્ષ્ય બનાવતી હોવાથી આ વ્યાજ દરોને અસર કરશે. ઓગસ્ટમાં સામાન્ય ફુગાવો ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ પછી સૌથી વધુ હતો, અને સતત ત્રીજા મહિને ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ૪% મધ્યમ-ગાળાના લક્ષ્યાંકથી ઉપર રહ્યો. અર્થશાષાીઓ હવે ઓક્ટોબરમાં વ્યાજ દરમાં વધારાની શકયતા વધારે જુએ છે.(૨૧
(3:55 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
