મોસ્કો : અમેરિકા અને પાશ્ચાત્ય દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક અને રાજકીય પ્રતિબંધોનો સામનો કરવા માટે રશિયા અને ઈરાને એક અત્યંત ગુપ્ત અને મજબૂત રણનીતિ ઘડી કાઢી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એકલવાયા પાડવાના પશ્ચિમી દેશોના પ્રયાસો સામે બંને દેશોએ હવે નાણાકીય પ્રણાલીથી લઈને અત્યાધુનિક પરમાણુ (ન્યુક્લિયર) ટેકનોલોજી સુધીના ક્ષેત્રોમાં પરસ્પર સહયોગ વધારવા માટેનો એક વિગતવાર રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યમાં પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવતા કોઈપણ આર્થિક પ્રતિબંધોથી મુક્ત રહીને પોતાનો દ્વિપક્ષીય વેપાર નિર્બાધપણે ચાલુ રાખવાનો છે.

આ ગુપ્ત માસ્ટરપ્લાન હેઠળ રશિયા અને ઈરાન તેમની બેંકિંગ પ્રણાલીઓને સીધી રીતે જોડી રહ્યા છે, જેથી પશ્ચિમી દેશોના નિયંત્રણ હેઠળની 'સ્વિફ્ટ' (SWIFT) બેંકિંગ સિસ્ટમ પરથી તેમનું નિર્ભરતા સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થઈ શકે. આ ઉપરાંત, બંને દેશો પોતપોતાની સ્થાનિક ચલણોમાં વેપાર કરવા માટે સુરક્ષિત ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ પણ વિકસાવી રહ્યા છે. નાણાકીય લેવડદેવડ ઉપરાંત, ઉર્જા ક્ષેત્રે પણ મોટી ભાગીદારી થઈ રહી છે, જેમાં તેલ અને કુદરતી ગેસની પાઇપલાઇનો અને પુરવઠા શ્રૃંખલાને પશ્ચિમી નજરથી દૂર રાખીને આગળ ધપાવવાની યોજના છે.

પરમાણુ ક્ષેત્રે ટેકનિકલ સહયોગ વધારવા પર ભાર

સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ જોડાણમાં પરમાણુ ટેકનોલોજીના આદાનપ્રદાનનો પણ સમાવેશ થાય છે. રશિયા ઈરાનને નાગરિક પરમાણુ ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે તકનીકી સહાય અને વિશિષ્ટ જ્ઞાન પૂરું પાડવા સંમત થયું છે. યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને કારણે બંને દેશો પશ્ચિમી દબાણ હેઠળ આવ્યા છે, પરંતુ આ નવી ગુપ્ત સમજૂતી દ્વારા તેઓ એક નવી "સેન્ક્શન-પ્રૂફ" (પ્રતિબંધ-મુક્ત) વૈશ્વિક આર્થિક અને તકનીકી ઈકોસિસ્ટમ ઊભી કરવાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે.