તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
જીવનસાથી દ્વારા કોર્ટ કેસ દાખલ કરવો એ માનસિક ક્રૂરતા નથી
કર્ણાટક હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું : જો વાજબી કારણો હોય તો જીવનસાથી દ્વારા કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવી એ માનસિક ક્રૂરતા નથીઃ હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના આદેશને રદ કર્યો
બેંગલુરુ,તા.૫: કર્ણાટક હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું છે કે ફક્ત જીવનસાથી દ્વારા કાનૂની કાર્યવાહી દાખલ કરવાથી માનસિક ક્રૂરતા નથી, શરત એ છે કે આવા કાનૂની આશ્રય મેળવવા માટે વાજબી કારણો હોય.
જસ્ટિસ ડીકે સિહ અને એચ શાંતિ ભૂષણની ડિવિઝન બેન્ચે એપ્રિલ ૨૦૧૯ માં ટુમકુરમાં ફેમિલી કોર્ટ દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશને રદ કરતી વખતે આ અવલોકન કર્યું હતું, જેમાં વૈવાહિક અધિકારો પરત મેળવવાની માંગ કરતી પત્નીની અરજીને ફગાવી દેવામાં આવી હતી.
હાઈકોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ફેમિલી કોર્ટનો તર્ક મુખ્યત્વે એ આધાર પર આધારિત હતો કે પત્ની દ્વારા ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૪૯૮A હેઠળ ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ કરવાથી, ભરણપોષણ માટેનો તેનો દાવો અને વિભાજનનો દાવો એટલો દુશ્મનાવટ પેદા કરે છે કે પતિને અલગ રહેવાનું વાજબી ઠેરવવામાં આવ્યું હતું.
બેન્ચે કહ્યું, આવો અભિગમ વૈવાહિક ન્યાયશાષના મૂળભૂત દુરુપયોગને પ્રતિબિબિત કરે છે. આ દંપતીએ ૧૯૯૬ માં લગ્ન કર્યા હતા અને તેમને બે પુત્રો છે. પત્નીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે પતિ, જે એક હાઇસ્કૂલ શિક્ષક છે, તેણે તેના એક વિદ્યાર્થી સાથે સંબંધ વિકસાવ્યો હતો અને ત્યારબાદ અલગ રહેવાનું શરૂ કર્યું હતું.
જોકે તેણીએ તેમના બાળકો માટે સમાધાન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, તે અડગ રહ્યો અને આખરે છૂટાછેડા માટે ફેમિલી કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો, અન્ય બાબતોની સાથે, તેની પત્ની દ્વારા શરૂ કરાયેલી કાનૂની કાર્યવાહી પર આધાર રાખ્યો.
પતિએ પોતાના તરફથી દાવો કર્યો હતો કે તેની પત્ની, તેના પિતા અને તેના ભાઈએ તેના સોપારીના વ્યવસાયમાં નુકસાન બાદ નાણાકીય વિવાદમાં તેના પર શારીરિક હુમલો કર્યો હતો, જેના પગલે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૪૯૮A હેઠળ તેની સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે પત્નીની વૈવાહિક અધિકારો પરત મેળવવાની અરજી સમાધાનનો ખરો પ્રયાસ નહોતો, પરંતુ ન્યાયિક સહાનુભૂતિ મેળવવા અને તેમની સરકારી સેવામાંથી નાણાકીય લાભ મેળવવા માટે ઇરાદાપૂર્વકની ચાલ હતી.
જોકે, રેકોર્ડ પરની સામગ્રીની તપાસ કરતાં, બેન્ચે શોધી કાઢ્યું કે પત્નીએ પરિવારની ગરિમા અને કોલેજ જતા પુત્રોના કલ્યાણ માટે ભૂતકાળને માફ કરવા અને વૈવાહિક સંબંધ પુનઃસ્થાપિત કરવાની ઇચ્છા અને ઇચ્છા સતત દર્શાવી હતી.
તેમાં જણાવાયું છે કે તેણીએ તેના પતિની છૂટાછેડા અરજી ફગાવી દીધા પછી તરત જ હિન્દુ લગ્ન કાયદાની કલમ ૯ હેઠળ અરજી દાખલ કરી હતી. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે રેકોર્ડ સ્પષ્ટપણે સ્થાપિત કરે છે કે પતિએ માર્ચ ૨૦૧૦ માં સ્વેચ્છાએ તેની પત્ની અને તેમના બે પુત્રોને છોડી દીધા હતા અને તેના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી સાથે રહેવાનું શરૂ કર્યું હતું.
તેણે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનું અને ઘરનું ભાડું ચૂકવવાનું પણ બંધ કરી દીધું હતું, જેના કારણે પરિવાર ગંભીર આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયો હતો. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે પોલીસ તપાસમાં પતિના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીનું નામ આરોપી તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
બેન્ચના મતે, આ દર્શાવે છે કે લગ્નેત્તર સહવાસ અંગે પત્નીના આરોપો ભૌતિક પુરાવાઓ દ્વારા સમર્થિત હતા અને તે ફક્ત કાલ્પનિક કે બદનક્ષીભર્યા નહોતા.
બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે આવી પરિસ્થિતિઓમાં, પત્નીને ભરણપોષણની કાર્યવાહી કરવાનો અને તેના સગીર પુત્રો વતી ભાગલાનો દાવો દાખલ કરવાનો અધિકાર છે.
(10:21 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
