તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
કોમીને હટાવ્યા બાદ ટ્રમ્પ રશિયાના ઇશારે કામ કરતા હતા કે કેમ? એફબીઆઈએ ગુપ્ત તપાસના દસ્તાવેજો જાહેર કર્યા
એફબીઆઈએ ટ્રમ્પ રશિયાના પ્રભાવ હેઠળ હતા કે કેમ તેની તપાસ ચોક્કસ શરૂ કરી હતી, પરંતુ ટ્રમ્પ રશિયન એજન્ટ હતા એવો આરોપ તપાસમાં પુરવાર થયો નહોતો
ન્યુયોર્ક,તા.૬: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એફબીઆઈના તત્કાલીન ડિરેક્ટર જેમ્સ કોમીને હોદ્દા પરથી હટાવ્યા બાદ ટ્રમ્પ જાણતાં કે અજાણતાં રશિયન સરકારના હિતમાં કામ કરી રહ્યા હતા કે કેમ તેની એફબીઆઈએ વિશેષ તપાસ શરૂ કરી હતી. વ્હાઇટ હાઉસે બુધવાર, તા. ૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ જાહેર કરેલા ગુપ્તતામુક્ત એફબીઆઈ દસ્તાવેજોમાં આ બાબતનો ખુલાસો થયો છે.
દસ્તાવેજો પ્રમાણે ટ્રમ્પે તા. ૯ મે ૨૦૧૭ના રોજ જેમ્સ કોમીને બરતરફ કર્યા હતા અને તેના સાત દિવસ પછી એટલે કે તા. ૧૬ મે ૨૦૧૭ના રોજ એફબીઆઈએ તપાસ ખોલી હતી. આ તપાસને આંતરિક રીતે ‘ઓક્સફર્ડ કોમા' કોડનામ આપવામાં આવ્યું હતું. તે રશિયા અને ટ્રમ્પના વર્ષ ૨૦૧૬ના ચૂંટણી અભિયાન વચ્ચે સંભવિત સમન્વયની તપાસ કરતા મોટા ‘ક્રોસફાયર હરિકેન' કેસનો એક ભાગ હતો.
તપાસ ખોલતા એફબીઆઈના નોંધપત્રમાં જણાવાયું હતું કે ટ્રમ્પ જાણતાં કે અજાણતાં રશિયન સરકાર માટે અથવા તેના વતી કોઈ પ્રવૃત્તિમાં સામેલ હતા કે કેમ અને તે પ્રવૃત્તિ અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ કે સંઘીય કાયદાનો ભંગ બની શકે છે કે કેમ તેની તપાસ જરૂરી હતી. તપાસનો બીજો હેતુ ટ્રમ્પ અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિએ એફબીઆઈની રશિયા સંબંધિત તપાસમાં અવરોધ ઊભો કર્યો હતો કે ષડ્યંત્ર રચ્યું હતું કે કેમ તે જાણવાનો હતો.
આ તપાસને અત્યંત સંવેદનશીલ તપાસ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી હતી. તેને શરૂ કરવાની મંજૂરી એફબીઆઈના તત્કાલીન જનરલ કાઉન્સેલ જેમ્સ બેકર અને કાઉન્ટરઇન્ટેલિજન્સ વિભાગના આસિસ્ટન્ટ ડિરેક્ટર વિલિયમ પ્રિસ્ટેપે આપી હતી. તત્કાલીન કાર્યકારી એફબીઆઈ ડિરેક્ટર એન્ડ્રુ મેકકેબ અને ડેપ્યુટી એટર્ની જનરલ રોડ રોઝનસ્ટાઇનને પણ તપાસ શરૂ થયાની જાણ કરવામાં આવી હતી.
ટ્રમ્પે શરૂઆતમાં કોમીને હટાવવાનું કારણ હિલેરી ક્લિન્ટનના ઇમેઇલ કેસના સંચાલનમાં થયેલી ભૂલો ગણાવ્યું હતું. પરંતુ પાછળથી સ્પેશિયલ કાઉન્સેલ રોબર્ટ મ્યુલરના અહેવાલમાં નોંધાયું હતું કે ટ્રમ્પ કોમી દ્વારા જાહેરમાં પોતે રશિયા તપાસના નિશાન નથી એવું ન કહેવામાં આવતા નારાજ હતા. કોમીની બરતરફીના બીજા જ દિવસે ટ્રમ્પે રશિયન અધિકારીઓ સાથેની બેઠકમાં પણ આ મુદ્દાનો ઉલ્લેખ કર્યો હોવાના અગાઉના અહેવાલો હતા.
તા. ૧૭ મે ૨૦૧૭ના રોજ રોબર્ટ મ્યુલરની સ્પેશિયલ કાઉન્સેલ તરીકે નિમણૂક થયા બાદ આ તપાસને મ્યુલરની વિશાળ તપાસમાં સમાવી લેવામાં આવી હતી. લગભગ બે વર્ષ ચાલેલી તપાસ પછી ‘ઓક્સફર્ડ કોમા' કેસ તા. ૯ એપ્રિલ ૨૦૧૯ના રોજ ટ્રમ્પ સામે કોઈ આરોપ મૂક્યા વિના બંધ કરવામાં આવ્યો હતો.
મ્યુલર તપાસે રશિયા દ્વારા અમેરિકાની ૨૦૧૬ની ચૂંટણીને પ્રભાવિત કરવા માટે વ્યવસ્થિત પ્રયાસો થયાનું નોંધ્યું હતું. જોકે ટ્રમ્પના ચૂંટણી અભિયાનના સભ્યો અને રશિયન સરકાર વચ્ચે ચૂંટણી હસ્તક્ષેપ માટે ગુનાહિત ષડ્યંત્ર અથવા સંકલન સ્થાપિત કરવા પૂરતા પુરાવા મળ્યા નહોતા. તપાસમાંથી ટ્રમ્પ રશિયાના ‘એજન્ટ' હતા એવો કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ પણ બહાર આવ્યો નહોતો.
આ તપાસ અસ્તિત્વમાં હતી તે બાબત સંપૂર્ણપણે નવી નથી. જાન્યુઆરી ૨૦૧૯માં અમેરિકન અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાએ કોમીની બરતરફી બાદ એફબીઆઈએ ટ્રમ્પ રશિયાના હિતમાં કામ કરતા હતા કે કેમ તેની કાઉન્ટરઇન્ટેલિજન્સ તપાસ કરી હોવાના અહેવાલો પ્રકાશિત કર્યા હતા. હાલના દસ્તાવેજોથી પહેલી વખત તપાસનું કોડનામ, તપાસ શરૂ કરવાની ચોક્કસ તારીખ, મંજૂરી આપનારા અધિકારીઓ અને એફબીઆઈની આંતરિક નોંધની વિગત સત્તાવાર રીતે બહાર આવી છે.
આથી નિષ્કર્ષ એવો બને છે કે એફબીઆઈએ ટ્રમ્પ રશિયાના પ્રભાવ હેઠળ હતા કે કેમ તેની તપાસ ચોક્કસ શરૂ કરી હતી, પરંતુ ટ્રમ્પ રશિયન એજન્ટ હતા એવો આરોપ તપાસમાં પુરવાર થયો નહોતો.
(10:38 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
