બ્લેક્સબર્ગ:  વિજ્ઞાન જગતમાં ત્યારે આશ્ચર્ય ફેલાઈ ગયું જ્યારે વર્જિનિયા ટેકના એક ભારતીય વિદ્યાર્થી સિમ્બા શ્રીવાસ્તવે વર્ષોથી 'નકામી' ગણાતી એક ડાયનાસોરની ખોપરીનું રહસ્ય ઉકેલી નાખ્યું. આ ખોપરી લાખો વર્ષોના દબાણને કારણે સંપૂર્ણપણે કચડાઈ ગઈ હતી, પરંતુ સિમ્બાએ બે વર્ષની સખત મહેનત અને અત્યાધુનિક સીટી-સ્કેનિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને તેને ડિજિટલી પુનર્જીવિત કરી. આ સંશોધન દ્વારા ડાયનાસોરની એક સાવ નવી પ્રજાતિ 'પાયકોથેરેટ્સ બ્યુક્યુલન્ટસ' દુનિયા સામે આવી છે, જે તેના વિચિત્ર દેખાવને કારણે વૈજ્ઞાનિકોમાં 'મર્ડર મપેટ' તરીકે પણ ઓળખાય છે.

આ નવો શોધાયેલ ડાયનાસોર ટ્રાયસિક યુગનો એક અત્યંત વિકરાળ શિકારી હતો, જે પ્રખ્યાત ટી-રેક્સ  કરતા પણ ત્રણ ગણો વધુ સમય પૃથ્વી પર ટકી રહ્યો હતો. તે 'હેરેરાસૌરિયા' નામના પ્રાચીન સમૂહનો છે, જેને અત્યાર સુધી વૈજ્ઞાનિકો લુપ્ત માની રહ્યા હતા. આ શોધ સાબિત કરે છે કે જ્યારે વિશ્વમાં ડાયનાસોરનું વર્ચસ્વ હજુ સ્થાપિત થઈ રહ્યું હતું અને મગરોના પૂર્વજો સામે તેમનો સંઘર્ષ ચાલતો હતો, ત્યારે પણ આ શિકારીઓ અત્યંત મજબૂત ગાલના હાડકાં અને ઊંડા નાક જેવી વિશિષ્ટ શરીરરચના સાથે ઇકોસિસ્ટમમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવામાં સફળ રહ્યા હતા.

સામાન્ય રીતે આવા મોટા સંશોધનો અનુભવી પેલિયોન્ટોલોજિસ્ટ્સ દ્વારા કરવામાં આવે છે, પરંતુ એક અંડરગ્રેજ્યુએટ વિદ્યાર્થી તરીકે સિમ્બાની આ સિદ્ધિએ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે. દક્ષિણ-પશ્ચિમ અમેરિકાના વિસ્તારોમાં મળેલા આ અવશેષો સૂચવે છે કે આ પ્રદેશ પ્રાચીન શિકારીઓ માટે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન હતો. આ સફળતાએ હવે વિશ્વભરની પ્રયોગશાળાઓમાં પડેલા અન્ય 'કચડાયેલા' અવશેષોમાં છુપાયેલા ઇતિહાસને ફરીથી તપાસવાની નવી આશા જગાવી છે, જે પૃથ્વીના પ્રાચીન ઇતિહાસના પ્રકરણો ફરીથી લખી શકે છે.