બર્ન (સ્વિટ્ઝરલેન્ડ) : ભારતમાં જ્યારે પણ સોનાની ખરીદી, તહેવારો અને ઝગમગાટની વાત આવે છે, ત્યારે સ્વિટ્ઝરલેન્ડનું નામ હંમેશા મોખરે રહે છે. આલ્પ્સના મનોહર પહાડો, ઘડિયાળો અને સુરક્ષિત બેંકો માટે જગવિખ્યાત આ યુરોપિયન દેશ પાસે પોતાની જમીનમાં સોનાની એક પણ ખાણ આવેલી નથી. આશ્ચર્યની વાત તો એ છે કે જ્યાં જમીનમાંથી એક ગ્રામ પણ સોનું નીકળતું નથી, તે દેશ આજે વૈશ્વિક ગોલ્ડ માર્કેટનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર અને વિશ્વભરમાં સોનાનો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ કેવી રીતે બન્યો, તે આખી પ્રક્રિયા અત્યંત રોમાંચક છે.

સ્વિટ્ઝરલેન્ડના આ વૈશ્વિક દબદબા પાછળનું મુખ્ય રહસ્ય તેની વર્લ્ડ ક્લાસ રિફાઇનરીઓ છે. વિશ્વભરની સોનાની ખાણોમાંથી નીકળતું કાચું સોનું અનેક પ્રકારની અશુદ્ધિઓ ધરાવતું હોય છે. આ કાચા સોનાને ઓગાળીને ૯૯.૯ ટકા શુદ્ધ સ્ટાન્ડર્ડ બાર અને સિક્કાઓમાં ફેરવવાનું અત્યંત મહત્ત્વનું કામ સ્વિસ રિફાઇનરીઓમાં થાય છે. વૈશ્વિક બજારો સ્વિસ રિફાઇનરીઓની ઉચ્ચ ગુણવત્તા અને વિશ્વસનીયતા પર સૌથી વધુ ભરોસો મૂકે છે, જેને કારણે દુનિયાભરનું કાચું સોનું પ્રોસેસિંગ માટે સીધું સ્વિટ્ઝરલેન્ડ મોકલવામાં આવે છે.

સ્વિટ્ઝરલેન્ડ દક્ષિણ આફ્રિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, પેરુ અને દક્ષિણ અમેરિકા જેવા દેશોની ખાણોમાંથી કાચું સોનું સીધું ખરીદે છે. આ ઉપરાંત, દુનિયાભરમાંથી જૂના ઘરેણાં, તૂટેલું સોનું અને સ્ક્રેપ ગોલ્ડ પણ અહીં પ્રોસેસિંગ માટે આવે છે. સ્વિસ રિફાઇનરીઓ આ તમામ જૂના અને કાચા સોનાને સંપૂર્ણપણે શુદ્ધ કરીને નવેસરથી વૈશ્વિક બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવે છે. આ વૈશ્વિક વ્યાપાર અહેવાલો મુજબ, સ્વિટ્ઝરલેન્ડ દર વર્ષે સરેરાશ ૧,૦૦૦ થી ૧,૫૦૦ ટન શુદ્ધ સોનું વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં નિકાસ કરે છે, જેનાથી સ્વિસ અર્થતંત્રને મોટો આર્થિક લાભ થાય છે.

ભારતીય પરંપરામાં લગ્નસરા અને તહેવારોની મોસમમાં સોનાની માગ હંમેશા ઊંચી રહે છે. આ વિશાળ માગને પહોંચી વળવા માટે ભારત મોટા પાયે સોનાની આયાત કરે છે. આંકડાકીય માહિતી અનુસાર, ભારત પોતાની કુલ સોનાની આયાતનો આશરે ૩૫ થી ૪૫ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો એકલા સ્વિટ્ઝરલેન્ડ પાસેથી જ ખરીદે છે. આમ, જમીનમાં એક પણ સોનાની ખાણ ન હોવા છતાં પોતાની અદભુત ટેક્નોલોજી, કુશળતા અને રિફાઇનિંગ હબના જોરે સ્વિટ્ઝરલેન્ડ વૈશ્વિક સોનાના બજારનો અસલી બાદશાહ સાબિત થયો છે.