નવી દિલ્હી : ભારતીય ફોટોગ્રાફી અને પત્રકારત્વ જગતમાં આજે એક સુવર્ણ યુગનો અંત આવ્યો છે. દ્રશ્યોના જાદુગર ગણાતા અને પોતાની તસવીરો દ્વારા બોલતી વાર્તા સર્જનારા મશહૂર ફોટોગ્રાફર રઘુ રાય હવે આપણી વચ્ચે રહ્યા નથી. 83 વર્ષની વયે તેમના અવસાનના સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરતા જ કલા અને મીડિયા જગતમાં ઘેરા શોકની લાગણી વ્યાપી ગઈ છે. રઘુ રાય માત્ર શટર ક્લિક કરનારા ફોટોગ્રાફર નહોતા, પરંતુ તેઓ એક એવા ઇતિહાસકાર હતા જેમણે ભારતની સંસ્કૃતિ, પરિવર્તન અને કરૂણાને કાળા અને સફેદ રંગોના માધ્યમથી દુનિયા સમક્ષ જીવંત કરી હતી. તેમની વિદાયથી એક એવો અવાજ શાંત થઈ ગયો છે જે શબ્દો વગર પણ ઘણું બધું કહી જતો હતો.

રઘુ રાયની કારકિર્દીનો સૌથી હચમચાવી દેનારો અધ્યાય 'ભોપાલ ગેસ હોનારત' હતો. વર્ષ 1984ની એ કાળરાત્રિની ભયાનકતાને તેમણે જે રીતે પોતાના લેન્સમાં કેદ કરી હતી, તે જોઈને આખું વિશ્વ રડી પડ્યું હતું. ખાસ કરીને કાટમાળ નીચે દબાયેલા એક માસૂમ બાળકની તેમની તસવીરે માનવ સંવેદનાનો અરીસો બનીને ઔદ્યોગિક બેદરકારી સામે બળવો પોકાર્યો હતો. તેમણે માત્ર હોનારતો જ નહીં, પરંતુ દેશના રાજકીય માહોલને પણ ખૂબ નજીકથી નિહાળ્યો હતો. પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીના અંગત પળો હોય કે મધર ટેરેસાની સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ, રઘુ રાયના કેમેરાએ દરેક પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિત્વના આત્માને કાગળ પર ઉતારવાનું અદભૂત કામ કર્યું હતું.

પંજાબમાં જન્મેલા અને 1962માં 'ધ સ્ટેટ્સમેન'થી પોતાની સફર શરૂ કરનારા રઘુ રાયની પ્રતિભા દેશની સીમાઓ ઓળંગીને સાત સમંદર પાર પહોંચી હતી. ટાઈમ, લાઈફ અને ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ જેવા પ્રતિષ્ઠિત સામયિકોમાં તેમના કામને સ્થાન મળ્યું અને તેઓ પ્રતિષ્ઠિત 'મેગ્નમ ફોટોઝ'ના સભ્ય બનનારા પ્રથમ ભારતીય બન્યા હતા. ફોટોગ્રાફી ઉપરાંત તેમણે 18થી વધુ પુસ્તકો દ્વારા ભારતની ભવ્યતાને કંડારી હતી. વર્લ્ડ પ્રેસ ફોટો જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય જ્યુરીમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરનાર આ કલાકાર આજે ભલે આપણી વચ્ચે નથી, પરંતુ તેમના દ્વારા લેવાયેલી લાખો તસવીરો આવનારી પેઢીઓ માટે ઈતિહાસનો દસ્તાવેજ બનીને કાયમ માટે જીવંત રહેશે.