કોલકાતા, તા.15: કોલકાતાના સાહિત્યિક અને રાજકીય આકાશમાં એક મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. લગભગ 20 વર્ષ પહેલા પોતાના લખાણો અને કટ્ટરપંથીઓના હિંસક વિરોધને કારણે જે લેખિકાને શહેર છોડવાની ફરજ પડી હતી, તે તસ્લીમા નસરીન હવે ફરી એકવાર કોલકાતાના મહેમાન બનવા જઈ રહ્યા છે. 1 ઓગસ્ટે રવિન્દ્ર સદન ખાતે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા માટે તેમનું આગમન માત્ર એક સાહિત્યિક મુલાકાત નથી, પરંતુ એક રાજકીય પ્રતીકાત્મક ઘટના બની ગઈ છે.
તસ્લીમા નસરીને પોતે સોશિયલ મીડિયા પર આ વિશે માહિતી આપી છે. તેઓ આ કાર્યક્રમમાં પોતાની કવિતાનું પઠન કરશે. આ મુલાકાતને લઈને રાજ્યમાં ભાજપ સરકારે અત્યંત ઉત્સાહ દર્શાવ્યો છે. પશ્ચિમ બંગાળ ભાજપના નેતાઓ આ પ્રસંગને ધાર્મિક કટ્ટરવાદ સામે એક મોટી જીત અને વાણી સ્વાતંત્ર્યના સમર્થન તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ખાસ વાત એ છે કે, કાર્યક્રમમાં મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારી પોતે ઉપસ્થિત રહેશે, જે આ ઘટનાનું મહત્વ અનેકગણું વધારી દે છે.
ઈતિહાસ પર નજર કરીએ તો, 21 નવેમ્બર, 2007નો દિવસ તસ્લીમા નસરીન અને કોલકાતા બંને માટે પીડાદાયક હતો. તત્કાલીન ડાબેરી મોરચાની સરકારે કાયદો અને વ્યવસ્થાનું કારણ આપીને તસ્લીમાને શહેર છોડવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તે સમયે હિંસક પ્રદર્શનો એટલા વકરી ગયા હતા કે સ્થિતિ કાબુમાં લેવા સૈન્યને મેદાનમાં ઉતારવું પડ્યું હતું. ત્યારબાદ દાયકાઓ સુધી તૃણમૂલ કોંગ્રેસની સરકારોએ પણ આ વિષયને ફરીથી ખોલવાનું ટાળ્યું હતું.
ભાજપના નેતાઓનું કહેવું છે કે, "ભૂતકાળની સરકારોએ રાજકીય સુવિધા માટે સાહિત્ય અને અભિવ્યક્તિનું બલિદાન આપ્યું હતું, પરંતુ હવે સમય બદલાયો છે." ભાજપ હવે તસ્લીમા નસરીનને ઈસ્લામિક કટ્ટરવાદ સામેના અવાજ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં કોઈ કસર છોડી રહી નથી. જોકે, તસ્લીમા નસરીને અગાઉના ઈન્ટરવ્યુમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેઓ હવે કોઈ રાજકીય ફૂટબોલ બનવા માંગતા નથી, પરંતુ સાહિત્યિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવાની સ્વતંત્રતા ચોક્કસપણે ઈચ્છે છે.
આ કાર્યક્રમ માત્ર કવિતા પઠન સુધી મર્યાદિત રહેશે કે પછી પશ્ચિમ બંગાળની બદલાતી રાજકીય દિશાનું એલાન બની જશે? તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. લગભગ બે દાયકા પછી કોલકાતા ફરી એકવાર એ લેખિકાનું સ્વાગત કરવા માટે સજ્જ છે, જેની લેખિનીએ દુનિયાભરમાં ચર્ચાઓ જગાવી હતી. રાજકીય સમીકરણો બદલાયા છે, પણ તસ્લીમા નસરીનનું નામ આજે પણ કોલકાતાના સાહિત્યિક ઈતિહાસમાં એક વિવાદાસ્પદ પણ મજબૂત પ્રકરણ તરીકે અકબંધ છે.