નવી દિલ્હી: સમગ્ર દેશમાં કાળઝાળ અને અસહ્ય ગરમીના પ્રકોપથી લોકો જ્યારે ત્રિાહિમામ પોકારી રહ્યા છે અને સૂર્યદેવતા આકાશમાંથી અગનગોળા વરસાવી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) તરફથી દેશના કરોડો નાગરિકો અને ધરતીપુત્રો માટે એક અત્યંત રાહતના અને આશાસ્પદ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય ઉપખંડની જીવા દોરી સમાન ગણાતું દક્ષિણ-પશ્ચિમ (નૈઋત્યનું) ચોમાસું હવે ધીમે-ધીમે પરંતુ મક્કમ ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. આગામી થોડા જ દિવસોમાં દેશના અનેક રાજ્યોમાં પ્રચંડ વરસાદી માહોલ જામી જાય તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ હવામાન વિજ્ઞાનીઓ દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. દક્ષિણ અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડી તરફથી પવનોની ગતિ અચાનક તેજ બનતા દેશના હવામાનના મિજાજમાં બહુ મોટો અને વ્યાપક ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.

મેઘરાજાના સત્તાવાર આગમનની પ્રક્રિયા અંગે સત્તાવાર બુલેટિન જાહેર કરતા હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે, મોનસૂન લાઇન હાલ દક્ષિણ અરબી સમુદ્ર, સમગ્ર કોમોરિન વિસ્તાર, બંગાળની ખાડીના દક્ષિણ-પૂર્વ ભાગો અને આંદામાન સમુદ્રના મોટાભાગના વિસ્તારો સુધી સફળતાપૂર્વક આગળ વધી ચૂકી છે. આગામી ૭૨ થી ૯૬ કલાક દરમિયાન ચોમાસાની આ વણઝારને વધુ વેગ આપવા માટે વાયુમંડળમાં અત્યંત સાનુકૂળ અને શક્તિશાળી પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ રહી છે. આ કુદરતી સાનુકૂળ ફેરફારોના પરિણામે કેરળ, દરિયાકાંઠાના કર્ણાટક, તમિલનાડુ અને પૂર્વોત્તરના પહાડી રાજ્યોમાં આગામી દિવસોમાં ગાજવીજ અને વાવાઝોડા સાથે ભારેથી અતિભારે વરસાદની તોફાની શરૂઆત થઈ શકે છે, જેનાથી દક્ષિણ ભારતમાં ગરમીનો પારો ગગડશે.

બીજી તરફ, ઉત્તર અને મધ્ય ભારતનો વિશાળ ભૂભાગ હાલમાં ભયંકર લૂ અને ગરમીના અસહ્ય ત્રાસથી ભારે અકળામણ અનુભવી રહ્યો છે. દેશની રાજધાની દિલ્હી, અગનભઠ્ઠી બનેલું રાજસ્થાન, હરિયાણા, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્યપ્રદેશના વિશાળ વિસ્તારોમાં આગામી સમયમાં પણ સિવિયર હીટવેવ એટલે કે તીવ્ર લૂની સ્થિતિ યથાવત રહેવાની ગંભીર આગાહી કરવામાં આવી છે. મહારાષ્ટ્રના બ્રહ્મપુરી પંથકમાં તાજેતરમાં જ સીઝનનું સૌથી સર્વોચ્ચ ૪૭.૧ ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલું આકરૂં તાપમાન નોંધાતા જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે અને બપોરના સમયે રસ્તાઓ સુમસામ ભાસી રહ્યા છે, તેમજ આગામી એક સપ્તાહ સુધી આ પટ્ટામાં તાપમાનમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થાય તેવી કોઈ શક્યતાઓ જણાતી નથી.

દિલ્હી અને રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (NCR) માં તાજેતરમાં ધૂળની ડમરીઓ સાથે આવેલા તેજ આંધી-વાવાઝોડા અને હળવા વરસાદી ઝાપટાંને કારણે લોકોને ક્ષણિક રાહત ચોક્કસ મળી હતી, પરંતુ આ રાહત બહુ લાંબો સમય ટકશે નહીં કારણ કે સૂર્યનો પ્રકોપ ફરી વધવા જઈ રહ્યો છે. આંકડાકીય વિશ્લેષણ મુજબ, હવામાન વિભાગે ૨૪ થી ૨૮ મે દરમિયાન દિલ્હી-એનસીઆરના વિસ્તારો માટે ફરી એકવાર રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટ સાથે હીટવેવની ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે. આ દિવસો દરમિયાન માત્ર દિવસનું જ નહીં, પરંતુ રાત્રિનું લઘુત્તમ તાપમાન પણ સામાન્ય કરતા ઊંચું રહેવાની આશંકા હોવાથી લોકોને ભારે ભેજ, બફારા અને ઉકળાટનો સામનો કરવો પડશે.

પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારતની સરખામણીએ પૂર્વીય રાજ્યોના વાતાવરણમાં પણ મોટી અસ્થિરતા અને હલચલ જોવા મળી રહી છે. બિહાર, ઝારખંડ અને ઓડિશા સહિત ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક સરહદી વિસ્તારોમાં આગામી સમયમાં તેજ પ્રિ-મોનસૂન વાવાઝોડા સાથે મધ્યમ વરસાદની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ વિસ્તારોમાં ૫૦ થી ૭૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ભયંકર ઝડપે વિનાશક પવન ફૂંકાઈ શકે છે અને આકાશમાંથી વીજળી પડવાના બનાવો વધી શકે તેમ હોવાથી આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગે લોકોને બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવા સાવચેત કર્યા છે. આસામ, મેઘાલય અને અરુણાચલ પ્રદેશ સહિતના પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી વચ્ચે અરબી સમુદ્રમાં કરંટ વધતા તમામ માછીમારોને સમુદ્રના ઊંડા પાણીમાં ન જવા માટે વહીવટીતંત્ર દ્વારા કડક આદેશો આપી દેવાયા છે.