જકાર્તા: પર્યાવરણમાં થઈ રહેલા ભયાનક ફેરફારોનું સૌથી જીવંત અને ડરામણું ઉદાહરણ ઇન્ડોનેશિયામાં જોવા મળી રહ્યું છે. દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના સૌથી ઊંચા શિખર પુનકાક જયા પર સ્થિત હિમનદીઓ (Glaciers) હવે તેમના અસ્તિત્વની છેલ્લી લડાઈ લડી રહ્યા છે. જે બરફને ક્યારેય ન પીગળનારો એટલે કે 'શાશ્વત બરફ' કહેવામાં આવતો હતો, તે હવે ઇતિહાસ બનવાની તૈયારીમાં છે. તાજા ડેટા મુજબ, છેલ્લા ૪૪ વર્ષમાં આ હિમનદીનો ૯૭% ભાગ પીગળીને ગાયબ થઈ ગયો છે.

અલ નીનો: હિમનદીઓનો સૌથી મોટો દુશ્મન

વૈજ્ઞાનિકોના મતે આ વિનાશ પાછળ 'અલ નીનો' (El Niño) અસર મુખ્ય જવાબદાર છે. કોલંબિયા ક્લાઇમેટ સ્કૂલના ભૂસ્તરશાસ્ત્રી માઇક કપલાનના જણાવ્યા મુજબ, અલ નીનો દરમિયાન પાપુઆ ક્ષેત્રમાં તાપમાનમાં અસામાન્ય વધારો થાય છે અને વાતાવરણ અત્યંત સૂકું બની જાય છે. પરિણામે, ઊંચાઈવાળા પર્વતો પર બરફ પડવાનું બંધ થઈ જાય છે અને જે બરફ પહેલેથી હાજર છે તે પાંચ ગણી ઝડપે પીગળવા લાગે છે. ૨૦૧૫-૧૬ના વર્ષોમાં આ હિમનદીને સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચ્યું હતું.

બરફની જગ્યાએ વરસાદનો માર

ઇન્ડોનેશિયાની હવામાન એજન્સી BMKG ના સંશોધક ડોનાલ્ડી પરમાનાએ ચેતવણી આપી છે કે વધતા તાપમાનને કારણે હવે પર્વતો પર બરફ પડવાને બદલે વરસાદ પડી રહ્યો છે. વરસાદ ગરમ હોવાથી તે હિમનદીઓને પોષણ આપવાને બદલે તેને નીચેથી વધુ ઝડપથી ઓગાળી રહ્યો છે. જો આ જ ગતિ ચાલુ રહેશે, તો ૨૦૨૬ કે ૨૦૨૭ સુધીમાં ઇન્ડોનેશિયા એવા દેશોની યાદીમાં સામેલ થઈ જશે જ્યાં એક પણ હિમનદી બચી નથી.

સાંસ્કૃતિક ઓળખ સામે ખતરો

આ માત્ર પર્યાવરણીય નુકસાન નથી, પરંતુ સ્થાનિક સમુદાયો માટે એક ભાવનાત્મક આઘાત પણ છે. આ હિમનદીઓ સદીઓથી સ્થાનિક લોકોની સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક ઓળખનો ભાગ રહી છે. નકશા પરથી આ હિમનદીઓનું ગાયબ થવું એ સમગ્ર એશિયા માટે આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) ની ગંભીર ચેતવણી છે, જે સૂચવે છે કે હવે આપણી પાસે સુધરવા માટે ખૂબ ઓછો સમય બચ્યો છે.

ગ્લેશિયર વિનાશની કરુણ ગાથા:

• નુકસાનનો દર: છેલ્લા ૪૪ વર્ષમાં ૯૭% બરફ સાફ.
• સમય મર્યાદા: ૨૦૨૭ સુધીમાં સંપૂર્ણ ગાયબ થવાની શક્યતા.
• મુખ્ય કારણ: ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને અલ નીનોની અસરો.
• પરિણામ: વેનેઝુએલા અને સ્લોવેનિયાની જેમ ઇન્ડોનેશિયા પણ ગ્લેશિયર વિહોણો દેશ બનશે.

આ સમાચાર પૃથ્વીના ભવિષ્ય માટે અત્યંત ચિંતાજનક છે, જે આપણને પ્રકૃતિના રક્ષણ માટે તાકીદે જાગવાની હાકલ કરી રહ્યા છે.