નવી દિલ્હી : ભારતની રાજધાની દિલ્હીમાં પ્રદૂષણના ઝેરને ઓગાળવા માટે દિલ્હી સરકારે તેની અત્યંત મહત્વકાંક્ષી 'EV નીતિ ૨૦૨૬-૨૦૩૦'નો ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો છે. આ નવી નીતિ હેઠળ દિલ્હી સરકાર 'સ્વચ્છ હવા અને જીવનના અધિકાર'ને પ્રાથમિકતા આપીને પેટ્રોલ અને ડીઝલ વાહનોને તબક્કાવાર રીતે રસ્તા પરથી હટાવવાની દિશામાં મોટું પગલું ભરી રહી છે. આગામી વર્ષોમાં દિલ્હીમાં નવા પેટ્રોલ ટુ-વ્હીલર ખરીદવાનું સપનું માત્ર સપનું જ રહી જશે.
 
પેટ્રોલ-સીએનજી વાહનો માટે 'ડેડલાઈન' જાહેર
દિલ્હી પરિવહન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાહનોના ઉત્સર્જનમાં મોટો ઘટાડો કરવા માટે વિદ્યુતીકરણ સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.
•    થ્રી-વ્હીલર: ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ થી દિલ્હીમાં માત્ર ઈલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર મોડલના જ નવા રજીસ્ટ્રેશન કરવામાં આવશે. સીએનજી રીક્ષાઓનો યુગ હવે ધીમે ધીમે આથમશે.
•    ટુ-વ્હીલર: ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૮ થી પેટ્રોલથી ચાલતા ટુ-વ્હીલરની નોંધણી બંધ કરી દેવામાં આવશે. ૨૦૨૯ થી માત્ર ઈલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર જ રસ્તા પર ઉતારી શકાશે.
 
ભારે પ્રોત્સાહન અને છૂટછાટોનો ખજાનો
સરકાર માત્ર પ્રતિબંધો જ નથી લગાવી રહી, પરંતુ ઈવી અપનાવનારાઓને આર્થિક મદદ પણ કરી રહી છે:
૧. રોકડ પ્રોત્સાહન: નવી ઈલેક્ટ્રિક ઓટો-રીક્ષા ખરીદવા પર પ્રથમ વર્ષે ૫૦,૦૦૦ રૂપિયાની સબસિડી મળશે, જે બીજા અને ત્રીજા વર્ષે અનુક્રમે ૪૦,૦૦૦ અને ૩૦,૦૦૦ રહેશે.
૨. ટેક્સમાં માફી: દિલ્હીમાં નોંધણી કરાવતા તમામ ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને રોડ ટેક્સ અને રજીસ્ટ્રેશન ફીમાંથી ૧૦૦ ટકા મુક્તિ આપવામાં આવશે.
૩. સ્કૂલ બસો અને કેબ્સ: ૨૦૩૦ સુધીમાં તમામ સ્કૂલ બસોને ઈલેક્ટ્રિકમાં કન્વર્ટ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે, જ્યારે ઓલા-ઉબેર જેવી કેબ એગ્રીગેટર્સ કંપનીઓ માટે પણ નવા કડક નિયમો લાગુ થશે.
 
બંધારણીય અધિકાર અને પર્યાવરણ
દિલ્હી સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ નીતિ ભારતના બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૧ (જીવનનો અધિકાર) માંથી પ્રેરણા લે છે. સ્વચ્છ હવામાં શ્વાસ લેવો એ દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે અને તે માટે વાહનોના ઉત્સર્જનમાં અર્થપૂર્ણ ઘટાડો કરવો અનિવાર્ય છે. દિલ્હીની કુલ વાહન વસ્તીમાં ૬૭ ટકા હિસ્સો ટુ-વ્હીલરનો છે, જેમને હવે ઝડપથી ઈલેક્ટ્રિકમાં બદલવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
જો તમે દિલ્હીમાં રહો છો અને નવું વાહન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો હવે 'પેટ્રોલ' નહીં પણ 'પ્લગ' પર ધ્યાન આપવાનો સમય આવી ગયો છે!