નવી દિલ્હી, તા.૦૭: ભારતીય ચૂંટણી પંચે વિપક્ષી 'ઇન્ડિયા' બ્લોક દ્વારા મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અભિયાન દરમિયાન ૧૩ કરોડથી વધુ મતદારોના નામ ગેરકાયદેસર રીતે કાઢી નાખવાના આરોપો પર પોતાનું સત્તાવાર વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે આ તમામ આક્ષેપો પાયાવિહોણા છે અને ૧૩.૩૯ કરોડ મતદારોના નામ કોઈ પણ પ્રકારના ગેરકાયદેસર દુરુપયોગ વગર નિયમ અનુસાર એસએસડીડી એટલે કે ગેરહાજર, કાયમી શિફ્ટ, મૃત અને ડુપ્લિકેટ શ્રેણીમાં પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે ઉમેરવામાં આવ્યા છે.

પંચ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર ડેટા મુજબ, આ વ્યાપક અભિયાન અંતર્ગત દેશભરમાં કુલ ૯૫.૪ કરોડ મતોની ભૌતિક અને ડિજિટલ ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. આ ઝીણવટભરી ચકાસણી પ્રક્રિયા દરમિયાન જે ૧૩.૩૯ કરોડ મતદારોને વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા, તેમાં પોતાના સરનામા પરથી ગેરહાજર કે શોધી ન શકાયેલા ૩.૦૧ કરોડ મતદારો, કાયમી ધોરણે સ્થળાંતર કરનાર ૬.૩૦ કરોડ મતદારો, મૃત્યુ પામેલા ૨.૮૦ કરોડ મતદારો અને એક કરતાં વધુ જગ્યાએ નામ નોંધાયેલા ૧.૦૨ કરોડ મતદારોનો સમાવેશ થાય છે.

આ સમગ્ર પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા વિશે માહિતી આપતા ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ કોઈ મનસ્વી કે અચાનક લેવાયેલો નિર્ણય નથી, પરંતુ ત્રિ-સ્તરીય વહીવટી પ્રક્રિયાનું પરિણામ છે. દેશભરમાં ૧૦ લાખથી વધુ બૂથ-લેવલ અધિકારીઓએ ઘરે-ઘરે જઈને ભૌતિક ચકાસણી કરી હતી. આ ચકાસણી બાદ તૈયાર થયેલી યાદી તમામ રાજકીય પક્ષોના ૨૨ લાખથી વધુ બૂથ-લેવલ એજન્ટોને ચકાસણી માટે સોંપવામાં આવી હતી અને સામાન્ય જનતાને પણ વાંધા અથવા સુધારા માટે પૂરતો ૩૦ દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો કોઈ પાત્ર મતદારનું નામ અજાણતા આ યાદીમાંથી બાકાત રહી ગયું હોય, તો તેમના માટે લોકશાહી અને કાનૂની માર્ગો સંપૂર્ણપણે ખુલ્લા છે. નાગરિકો ફોર્મ ૬ ભરીને અથવા નિર્ધારિત દાવા અને વાંધા વિન્ડો દ્વારા મતદાર યાદીમાં ફરીથી નામ સામેલ કરવા માટે અરજી કરી શકે છે. જો નામ અંતિમ યાદીમાં ન આવે તો તેઓ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અથવા રાજ્યના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી સમક્ષ વૈધાનિક અપીલ પણ દાખલ કરી શકે છે.

આ અગાઉ પણ ચૂંટણી પંચ દ્વારા મતદાર યાદીને વધુ શુદ્ધ, સચોટ અને પારદર્શક બનાવવા માટે સમયાંતરે વિશેષ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યા છે. પંચનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કોઈ પણ સાચો અને માન્ય મતદાર પોતાના મતદાનના અધિકારથી વંચિત ન રહે, જેથી લોકશાહીની પવિત્રતા અક્ષ્ણુ રહે.

આ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા બાદ રાજકીય ક્ષેત્રે ચાલી રહેલા વિવાદ પર વિરામ લાગવાની સંભાવના છે. પ્રશાસન દ્વારા એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે આખી પ્રક્રિયા કાયદાકીય માળખા અને નિયમોને આધીન રહીને જ પૂર્ણ કરવામાં આવી છે, જેથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં નાગરિકોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બની શકે.